سقف شیشه ای برای مدیریت زنان در روزنامه های ایران

خبرنگاران ایران – عاطفه امیری:

وضع مدیریت زنان در روزنامه های ایران چگونه است؟تعداد مدیران مسوول، سردبیران و دبیران سرویس زن در مطبوعات ایران چقدر است و چند درصد مجموع مدیران نشریات را تشکیل می دهد؟

کافی است چند سال به طور جدی مسائل روزنامه های ایران را پی گیری کرده باشید و یا چند سال در نشریات ایران خبرنگار بوده باشید، خیلی راحت می توانید تخمین بزنید که تعداد مدیران زن در نشریات ایران بسیار ناچیز است.این فقط یک حدس و گمان و تخمین نیست.آمارهای دولتی نیز تقریبا این نظر را تایید می کند که سهم زنان در مدیریت روزنامه های کشور کم است.

طبق آمار وزارت فرهنگ وارشاداسلامي،تاپايان شهريورماه 1388 ،از 8044 روزنامه نگاردرسراسرايران، 3455 نفرزن و 4589 نفرمردهستندکه از 3455 روزنامه نگار زن، 1645 نفر از آنها در استان تهران مشغول به فعالیت هستند. اما در این میان، زنان چه جایگاهی در پست های دبیرسرویسی گروه ها، دبیرتحریریه و مدیر مسوولی روزنامه ها ،مجلات و خبرگزاری ها دارند؟در همین سال روزنامه تهران امروز با چهار گروه، هیچ مدیر زنی ندارد و فقط مسوولیت دو صفحه در این روزنامه بر عهده زنان است، روزنامه اعتماد ملی پیش از توقیف از میان هشت گروه تنها یک دبیر سرویس زن داشت.روزنامه های دیگر نیز به جز روزنامه اعتماد وضعیتی بهتر از این نداشتند.اعتماد از مجموع هشت دبیرسرویس زن، چهار دبیر سرویس زن داشت.

دبیران و سردبیران مرد

وضع در سالهای قبل نیز بهتر از این نبود.اغلب روزنامه ها فقط دبیران مرد داشتند و یا حداکثر،مسوولیت دبیری اجتماعی خود را به زنان واگذار می کردند.دبیران تحریریه که به نوعی مدیر اجرایی تحریریه نشریات محسوب می شوند نیز غالبا در تسلط مردان بوده و هست.هرچه بالاتر می روی محدودیت بیشتر می شود.سردبیری کل و یا اعضای شورای سردبیری نیز در اغلب نشریات به ویژه در روزنامه ها در اختیار مردان قرار دارند.آمار دقیقی از تعداد مدیران مسوول زن در مطبوعات ایران وجود ندارد اما با مروری بر نام مدیران مسوول نشریات ایران روشن می شود که تعداد مدیران مسوول زن نیز کاملا در اقلیت قرار دارد.

سقف شیشه ای برای مدیریت زنان

هیچ قانون نوشته شده ای، زنان را از قرار گرفتن در پست های کلیدی در روزنامه ها و مجلات منع نمی کند، اما یک سقف شیشه ای و شاید هم نامریی برای بالارفتن زنان در پست های مدیریتی وجود دارد. به محض اینکه در این باره مدیران ارشد روزنامه ها را مورد سوال قرار می دهید که چرا زنان را کمتر در پست های مدیریتی به کار می گیرید؟پاسخ می دهند محدودیتی برای زنان وجود ندارد، معیار ما فقط توانمندی است.و خیلی زیرکانه با این پاسخ به نوعی می گویند که اگر زنان در پست های مدیریتی قرار ندارند خود توانایی اش را ندارند.

اما یک روزنامه نگار زن در این باره به ما می گوید:«اغلب مدیران ارشد در روزنامه ها و نشریات ایران کمتر می توانند توانایی زنان را در بخش های مدیریتی ببینند و البته این بازتابی از وضعیت جامعه ایران است که تعداد مدیران زن به طور کلی در اقلیت قرار دارند.حتی بارها با سردبیرانی برخورد داشته ام که ساعت کاری روزنامه را مانعی برای مدیریت زنان عنوان می کنند.آنها می گویند که سردبیران و دبیران لازم است تا ساعت ده-یازده شب در روزنامه بمانند و زنان کمتر این موقعیت را دارند.در حالی که چنین نیست و ما تعداد زیادی روزنامه نگار زن داریم که برای انجام ماموریت های خبری در هرساعت از شبانه روز آماده اند و تاکنون در عمل نیز همین را نشان داده اند، حالا چطور است که وقتی نوبت به مدیریت می رسد زنان نمی توانند تا دیروقت در روزنامه بمانند.به نظر من این فقط یک بهانه است.

‏این روزنامه نگار ادامه می دهد :« گاهی وضع بدتر از این هم میشودو برخی ازمدیران ارشددر ‏روزنامه ها میگویندکه اگر زنان دبیرسرویس سیاسی و یا سردبیربشوندممکن است دچاردرگیری و ‏چالشهای بیشتری باهمکاران خودبشوندکه در نهایت این اعتقاد هیچ پایه دقیق ومستندی ‏ندارد.همانقدرکه یک مدیرمردممکن است باهمکاران اش دچارچالش شودکه یک مدیر زن.»

او که سابقه کاری زیادی در روزنامه های ایران دارد، معتقد است:«موضوع فقط ساعت کاری نیست، خیلی از مدیران مسوول در ایران که سردبیران و دبیران سرویس را تعیین می کنند، به قابلیت های حرفه ای و روزنامه نگاری در این انتخاب کمتر اهمیت می دهند و بیشتر از توانایی ها به سابقه سیاسی افراد توجه می کنند، به همین دلیل مردانی را که در عرصه سیاست سابقه همکاری بیشتری با آنها داشته اند، به زنان روزنامه نگار ترجیح داده می دهند»

مدیریت سیاسی و مردانه

گزارش وزارت فرهنگ وارشاداسلامى که در دوره اصلاحات تهیه شده بر مدیریت سیاسی و مردانه در مطبوعات ایران صحه می گذارد. در این گزارش در باره وضعيت مدیریت زنان درمطبوعات طی سال‏هاى 1374 تا 1378 آمده است :

«ساختارقدرت فرهنگى ورسانه‏اى كشورمردانه بوده واز آنجاكه فضاهاى رسانه‏اى چه درصداوسيماو چه درمطبوعات،فضايى سياسى است و زنان نيز درعرصه سياست به اندازه كافى جدى گرفته نمى‏ شوند،تصميم‏ گيرى و مديريت رسانه‏ اى عموماً به دست مردان بوده و تاحدود زيادى زمينه‏ هاى تبعيض در آن به چشم مى‏ خورد.» در همین گزارش تاکید شده که در سال 78 هیچ زنی در روزنامه های ایران سردبیر نبوده است. و بعد از گذشت ده سال نیز این وضعیت تغییری نکرده است.

در گزارش وزارت فرهنگ و ارشاد دولت اصلاحات همچنین آمده است:«محيط تحريريه‏ ها و نشريات بزرگ عموماً مردانه است وزنان درسطح مديريت وتصميم‏ گيرى وسردبيرى روزنامه‏ هاى پرتيراژ، نقش بسياراندكى دارند. درروزنامه ‏ها هيچ زنی سردبير نيست وتنها چهار زن به عنوان دبيرسرويس شناسايی شده‏ اند.»

این گزارش در عین حال نکات مثبتی را هم در خصوص حضور زنان در رسانه های ایران مورد تاکید قرار می دهد:«بالارفتن سطح آموزش واشتغال طی سالهای اخير،موجب شده كه به رغم فضاى مردسالارى درمديريت و جامعه،زنان به رقابت بامردان برخاسته وفرصت‏هاى شغلى رابه تصرف خود درآورند. بالارفتن تعداد شاغلان زن درصداوسيما،مطبوعات وناشران نشان‏ دهنده اين امر است. »

نشریات خانوادگی و زنان

هر چند با توجه به همه این آمارها و بررسی ها نمی توان از این نکته گذشت که در نشریات زنان و یا خانوادگی نسبت مدیران زنان به طرز چشمگیری بیشتراز دیگر نشریات است.زنان در پست های مدیریتی در این نشریات جایگاه بیشتری دارند و تعداد سردبیران و یا دبیران سرویس زن در این گروه از نشریات بیشتر ارزیابی می شود.

منبع :سایت خبرنگاران ایران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.