قوه قضاییه حکم نداد، دستور دولتی برای پرداخت دیه دختران گرفتیم

داغ هنوز تازه شین آباد

در 16 آذر سال 91 اتش سوزی در دبستانی در شین اباد پیرانشهر روی داد . ساعت 7 و نیم صبح بود . مخزن بخاری لبریز از نفت می شود . بخاری در مقابل در کلاس بود و پنجره هم با نرده های فلزی گرفته شده بود . با مشتعل شدن آتش بچه ها می ترسند . اما معلم اجازه نمی دهد بیرون بروند و از سرایدار می خواهد که بخاری را بیرون ببرد . با بلند کردن بخاری دست سرایدار می سوزد و ان را رها می کند و اتش به تمام کلاس می ریزد.

خانم معلم و سریدار از روی آتش می پرند و خود را به بیرون می رسانند . اما اتش تمام منطقه جلوی در کلاس را می گیرد . بچه ها همه به عقب کلاس هجوم می اورند . آتش هر لحظه به انتهای کلاس نزدیک تر می شود .دیوار و کف اتاق به حدی گرم می شود که پوست دست و پای این دانش آموزان به در و دیوار بسیار داغ اتاق درس می چسبد و کنده می شود . دو تا از دختران به شیشه پنجره هجوم می برند و آن را می شکنند ،اما دستشان بریده می شود . پنجره داغ ،تمام صورت و دست و پای آنها را می سوزاند .این بچه ها به مدت 20 دقیقه در میان اتش و دود خفه کننده تقلا می کنند و برای زندگی فریاد می زنند . آنهایی که از بقیه به شعله های آتش نزدیک تر بودند بیشترین آسیب می بینند و بیشترین سوختگی را بر می دارند . تعدادشان به 15 نفر می رسد . در این مدت مردم روستا و ابادی جمع می شوند و با شکستن نرده های پنجره اقدام به خارج کردن بچه ها از میان شعله های اتش می کنند .

سیران و ساریان به علت شدت جراحات وارده جان خود را ازدست می دهند . مابقی به مراکز درمانی در نقده ، سندج ، تهران و اصفهان منتقل می شوند .کلاسی 35نفره که در آن روز تعداد دانش آموزانش28 نفر بود و مابقی غیبت داشتند . دو نفر از انها فوت می کنند و 26 نفر با درجات متفاوت سوختگی زنده ماندند . از میان آنها 12 نفر بیشترین میزان سوختگی را دارند . بین 350 تا 400 درصد سوختگی . برخی از این ها فاقد انگشت شده اند و نمی توانند خودکار و قلم به دست بگیرند .آمنه راک فقط یک ناخن دارد . اما این یک ناخن را هماره لاک قرمز به نشانه زندگی و امید می گذارد . اینها را حسین احمدی نیاز وکیل کودکان شیناباد می گوید . او خوشحال است که سرانجام و پس از دوسال توانسته دیه کامل و برابر را برای این دختران از دولت بگیرد.

میزان سوختگی چگونه محاسبه شده که به 350 یا 400 درصد رسیده ؟ یعنی برخی از آنها سه و یا چهار بار به طور کامل سوخته اند ؟

بر اساس قوانین و میزان دیه هایی که باید به آنها پرداخت شود ،این محاسبه ها صورت گرفته است . مثلا دو ابرو ، تمام انگشتان و صورت . برخی از این دانش آموزان دختر به گونه ای سوخته اند که امکان مادر شدن خود را برای همیشه از دست داده اند . درصدی از این محاسبات هم بابت بار روانی ناشی از حادثه لحاظ شده است . برای همین است که برای تعدادی از این ها دیه سه تا چهار نفر را براورد کرده ایم .

اثرات روانی ناشی از این حادثه الان به چه شکلی بروز کرده است ؟

تمام این ها تقریبا هر روزه با این موضوع روبرو هستند . در خواب و بیداری با آن مواجه اند .کابوس های وحشتنکاکی دارند . به یاد سیران و ساریان می افتند که در برابر چشم شان سوختند . حادثه شین آباد برا ی این دختران یک تراژدی بود .تصور کنید دست به دیوار می زنید و پوست دستان بر روی دیوار می ماند و یا پوست پای آنها از شدت گرما به کف زمین چسبیده بود . برخی از این ها هنوز در ائینه به خودشان نگاه نمی کنند . توان مادرشدن را از دست داده اند . تعدادی از انها سینه هایشان هم سوخته و از بین رفته است . به رغم تمام روند درمانی صورت گرفته ، هنوز نتوانسته اند صورت طبیعی و اولیه خود را به دست بیاورند . تعدادی از انها تا کنون 50 بار عمل جراحی را تجربه کرده اند .


در روند درمانی ، روان درمانی و روانپزشکی هم وجود دارد ؟

بله اما در این راه مشکلات بسیاری و جود دارد . این دانش آموزان ابتدا با خودشان مشکل دارند ، مشکلی که با دیگران دارند و مسائل و روابطی که با والدین دارند ، مشکلات دیگری است. مجموعه این عوامل روند روان درمانی آنها را با مشکل و کندی روبرو کرده است .تعدادی با نگاه یک دختر بیچاره و بدبخت سوخته به آنها نگاه می کنند . این نگاه آنها را به شدت آزار می دهد . این را به درد های جسمانی ناشی از عمل های جراحی مداوم اضافه کنید . با این همه هنوز امید دارند و می خواهند بیش از این سوختگی ،توسط جامعه، آسیب نبینند .

سرنوشت آن خانم معلم چه شد ؟

از آنجا رفت . من خیلی تلاش کردم تا خانواده ها از او شکایت کنند . اما نپذیرفتند و این کار را صلاح ندانستند . فکر می کنم عذاب شدیدی می کشد . البته نمی دانم کجاست . این معلم متاسفانه خودش فرار کرد و بچه ها را به حال خودشان رها کرد . کمترین کاری را برای نجات جان آنها انجام نداد .به نظر من ضعف عملکرد این معلم کمک زیادی به گسترش این فاجعه داشته است . ما برای توجه بیشتر اولیای امور به مسائل مدارس و استاندار سازی آنها پیشنهاد دادیم که روز 16 آذر را به عنوان روز ملی استاندارد سازی مدارس مطرح کنیم . تا به این وسیله توجه دولت و خیرین را به مخاطرات مسائل و مشکلات مدارس غیر استاندارد جلب کنیم .

روزی که البته مصادف با روز دانشجو شد و دست کم سال اول موفقیتی برای جلب توجه نداشتید ؟

علی رغم این نام گذاری متاسفانه نتوانستیم نگاه ها را به این موضوع جلب کنیم . اما امید داریم که دولت در این باره با کمک رسانه ها کار هایی را انجام دهد .

در کدام بیمارستان مسائل پزشکی آنها پیگیری می شود ؟

در بیمارستان فاطمه زهرا همزمان با روند درمانی، مسائل روانی آنها نیز پیگیری می شود .اما مطلوب ما این است که یک تیم کامل پزشکی در زمیینه روان درمانی و روان پزشکی بتواند با آنها در ارتباط باشد .مهم ارتباط با این یچه ها در سکونت گاه های آنها است . نه در تهران و هزار کیلومتر دورتر از محل زندگی شان .آنها باید بتوانند در دل جامعه باشند و در یک فرایندی با کمک همین جامعه امیدوار به زندگی شوند . متاسفانه در این باره عملکرد راضی کننده نیست .

مهمترین مسائل شما الان چه است ؟

چهار موضع متفاوت در این باره وجود دارد . روند درمانی ، تحصیلی ، پرداخت دیه و روند معیشت آنها مهمترین مسائل موجود است . در حوزه درمان پس از دوسال الان نزدیک به یک ماه است که این بچه ها می توانند به مدرسه بروند و ادامه تحصیل بدهند . تا الان در یک نمازخانه درس می خواندند . تازه یک ماه است که یک کلاس استاندارد با لب تاپ و و دیگر وسایل کمک آموزشی را فراهم کرده اند .برخی از این ها نمی توانند خودکار در دست بگیرند . اما به علت مسائل روانی و درمانی به شدت از درس های خودشان عقب افتاده اند . پیشنهاد ما این است که برای هر دو دانش آموز یک معلم خصوصی توسط آموزش و پرورش معرفی شود تا روند تحصیلی آنها بهتر از این به پیش برود . یکسری قول و قرارهایی هم گذاشته شده است .

در مورد پرداخت دیه و بیمه آنها طبق ماده 567 قانون مجازات اسلامی هرگاه دیه زن مازاد بر ثلث دیه مرد باشد ، آن دیه به نصف کاهش پیدا می کند . اما در تبصره ذیل ماده 551 قانون جدید مجازات اسلامی آمده که تفاضل دیه را صندوق تامین خسارت بیمه می پردازد . از سوی دیگر بر اساس ماده 562 تفاوتی بین عرش زن و مرد وجود ندارد . و دیه عرش مرد با زن برابر است .

عرش یعنی چه ؟

آثار به جا مانده از سوختگی بر پوست عرش است .


این برابری دیه فقط در مورد تصادف های رانندگی است ؟

نه ، در همه موارد است . متاسفانه این تبصره ذیل ماده 551 در کشور اجرا نمی شود . بر اساس اصل 20 قانون اساسی آمده که هیچ تفاوتی بین زن و مرد نیست .

اگر اینگونه است که شما می گوئید پس مشکل کجاست و چرا این قانون اجرا نمی شود . مشکل قضات هستند ، شرکت های بیمه و یا شما وکلا ؟

اصلا در قانون جدید مجازات اسلامی ذکری از تصادف نیامده و در همه موارد پرداخت دیه باید برابر باشد . در زمان تصویب همین قانون بود که اعلام کردند مشکل نابرابری دیه زن و مرد در ایران پایان یافت . با این همه این قانون در باره بچه های شین اباد اعمال نشد . با فشار ما وکلا ، و توجه دولت و استدلا ال حقوقی لازم سرانجام شرکت های بیمه پذیرفتند که به این دختران دیه کامل و برابر یک مرد را بدهند .

بنابراین با این حکم قضایی که شما گرفتید می توان آنرا به عنوان یک رویه قضایی در باره دیگر موارد نیز اشاعه داد ؟

ما اصلا نتوانستیم حکم قضایی بگیریم، بلکه دستور دولتی گرفتیم .

پس از نظر قانونی هنوز در این باره مساله حل نشده است ؟

متاسفانه اجرای قانون سلیقه ای شده است . شرکت های بیمه هم به خاطر بار مالی از پرداخت دیه کامل خودداری می کنند . موارد مشابه در این باره زیاد است اما در اجرای قانون ضعیف عمل می شود . این یک دستور دولتی بوده که با کمک معاونت برنامه و بودجه بدست آمده است و فقط برای این مورد است . البته به نظر من از نظر قانون مشکلی نداریم و فقط در زمیینه اجرا و استدلال هایی که می شود مشکل وجود دارد . ما از نظر قانونی وارد این پرونده نشدیم . چون در این صورت باید با معلم و سرایدار روبرو می بودیم که آنها هم پولی نداشتند که بخواهند دیه بدهند . ما از باب مسئولیت مدنی دولت وارد شدیم و دولت را مسئول این کار دانستیم . چرا که دولت بر اساس قانون مکلف است شرایط لازم و رایگان را برای تحصیل همه اتباع کشور فراهم کند و در این باره تفاوتی هم بین زن و مرد نیست . خوشبختانه با تلاش های صورت گرفته و حمایت دولت سرانجام به آقایان پذیراندیم که دیه را در این مورد برابر در نظر بگیرند و امیدوارم برای همه زنان ایران این شرایطد فراهم شود .

میزان دیه چقدر است ؟

الان دیه کامل 154 میلیون تومان به ازای یک فرد است .

مدیریت این پول توسط چه کسانی است ؟

هر بچه اسیب دیده به همراه خانواده اش به بیمه ایران مراجعه و این مبلغ را دریافت کرده است . اما این که چه کسانی بر نحوه هزینه کردن آن نظارت دارند همه را به عهده خانواده گذاشته ایم .البته قول داده اند که آن پول را برای اینده آنها در نظر گرفته اند . دولت خوشبختانه بیمارستان حضرت فاطمه را برای درمان این دانش آموزان اختصاص داده و این بیمارستان به صورت رایگان تمام هزینه های درمانی آنها را تا هر زمان که لازم باشد ، انجام می دهد . علاوه بر این هزینه ایاب و ذهاب و اقامت هر دانش آموز به تهران که حدود 800 هزار تومان برای هر نوبت سفر به تهران می شود ، نیز تقبل شده است .

آخرین مساله این دانش آموزان آسیب دیده مساله معیشت آنها است که دولت پذیرفته مبلغی را اضافه بر دیه برای موضوع معیشت آنها در نظر بگیرد . در این چهار مقوله ما با کمک و همراهی دولت پیشرفت های خوبی داشته ایم .

برگرفته از هفته نامه صدا

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *