پیش به سوی تغییر چهره مردانه مجلس

تصویر

کانون زنان ایرانی- فریده غائب:

«پیش به سوی تغییر چهره مردانه مجلس» نام کمپینی است که عصر دیروز، سه شنبه توسط جمعی از فعالان مدنی و حقوق زنان اعلام عمومی شد. قرار است اعضای این کمپین در پنج ماه مانده به انتخابات مجلس دهم که اسفند ماه برگزار می شود؛ طرح های خود را برای این اتفاق سیاسی اجرا کنند. از جمله به دست آوردن 50 کرسی مجلس برای زنان برابری طلب ، تلاش برای آگاهی رسانی زنان برای انتخاب شدن و انتخاب کردن نمایندگان برابری طلب و کارت قرمز برای کاندیداهای زن ستیز طرح های پیش بینی شده برای این کمپین است.

به گزارش کانون زنان ایرانی، در این نشست چهره های مختلف دانشگاهی، فعالان مدنی و حقوقی و .. حضور دارند. شهلا لاهیجی مدیر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان هم سالن کوچک نشرش را برای برگزاری این نشست در اختیار فعالان قرار داده است. خود او به عنوان اولین سخنران مانند همیشه ایستاده سخن می گوید و جامعه زنان را مورد خطاب قرار می دهد :” ما زنان راهی نمی توانیم پیش ببریم مگر اینکه دانش خود را زیاد کنیم و بدانیم که چه می خواهیم. باید بدانیم که مشکل ما مردان ما نیستند. بنابراین باید ریشه های اصلی را در رفتار و فرهنگ خود پیدا کنیم. ”

او در ادامه از چگونگی شکل گیری دمکراسی کهن می گوید و به فرایندی اشاره می کند که چگونه شد انسان حق تصمیم گیری می یابد.

کارت قرمز به نمایندگان زن‌ستیز

شیوا نظرآهاری، عضو کانون شهروندی زنان درباره چند و چون فعالیت این کمپین توضیحاتی می دهد.اینکه قرار است فعالیت ها در قالب سه کمیته ی” من کاندید می‌شوم”، ” 50 کرسی برای زنان برابری‌طلب”،” کارت قرمز به نمانیدگان زن‌ستیز” تعریف شوند.

به گفته او در کمیته ” من کاندید می‌شوم” بر حق انتخاب شدن زنان تأکید می‌شود:”شناسایی زنان توانمند از اصناف گوناگون و تشویق آنان برای کاندیدا شدن، برگزاری کارگاه‌های آموزشی و نگارش لوایح برای تبعیض‌زدایی از قوانین موجود از جمله کارهایی است که در این کمیته انجام می‌دهیم. بلند شدن صدای زنان و افزایش فشار جامعه مدنی، احزاب و گروه‌های مختلف را وادار خواهد کرد تا زنان بیشتری را در لیست‌های انتخاباتی‌شان قرار دهند.”

او درباره فعالیت های کمیته ” 50 کرسی برای زنان برابری‌طلب” می گوید:” ما باید بتوانیم این بحث را در سطح گسترده میان افکار عمومی مطرح کنیم. مردم باید بدانند که چرا افزایش حضور زنان در مجلس مهم است؟ خواسته ها و مطالبات زنان از مجلس چیست؟ چرا و چطور حضور تعداد بیشتر زنان برابری طلب در مجلس می تواند به بهبود وضعیت زنان جامعه کند. در واقع این کمیته راه ارتباطی کمپین با مردم است و از آنها می خواهد که در این طرح مشارکت کنند.”

وی در ادامه از کمیته ” کارت قرمز به نمانیدگان زن‌ستیز”، سخن می گوید:” ما کارنامه و عملکرد کاندیداهای احتمالی مجلس را بررسی و به قضاوت افکار عمومی می‌گذاریم. مردم باید بدانند به چه کسانی رأی می‌دهند. زنان باید بدانند که رأی دادن فقط یک مهر در شناسنامه‌شان نیست، همان رأیی که می‌دهند، توی خیابان ماموران گشت ارشاد را روی سرشان می‌ریزد. همان رأیی که می‌دهند اسید می‌شود و توی صورتشان می‌ریزد. آنها باید بدانند چطور مجلس می تواند با تصویب قوانین کاری کند که زنان بیشتر و بیشتر خانه نشین شوند. چطور هیچ نماینده ای در مجلس اعتراض نمی کند به وضعیت اشتغال زنان، وضعیت زنان خودسرپرست و بیمه آنها. بنابراین ما با دقت همه سخنرانی ها و مواضع کاندیداهای مجلس را رصد می کنیم و آنها را به قضاوت افکار عمومی می‌سپاریم. ”

نظرآهاری می گوید: “در نهایت تمام هدف کمپین این است که به زنها بگوید اگر خواستار تغییر در وضع قوانین و یا مناسبات حاکم در مجامع قانونگذاری در کشور هستند؛ باید خودشان آستین هایشان را بالا بزنند و وارد این مجالس شوند. وگرنه انتظار توجه به مطالبات زنان و حقوق برابر از مجلسی که اکثریت نمایندگانش را مردان تشکیل می دهند، انتظار بیهوده ای است.”

تصویر

ژاله شادی طلب: قانون منعی برای ورود زنان به مجلس ندارد

” قانون اساسی به ما اجازه می دهد متقاضی ورود به مجلس و انتخاب نمایندگان باشیم. ” این را ژاله شادی طلب،جامعه شناس و رییس سابق مرکز مطالعات زنان می گوید و به اصل های 19، 20 و 21 قانون اساسی اشاره می کند مبنی بر اینکه حقوق زنان در آنها لحاظ شده است.

مردانه بودن جامعه سیاسی در همه دنیا ، نکته ای است که شادی طلب به آن اشاره می کند و در ادامه بر اساس میزان حضور زنان در مجلس ،کشورها را طبقه بندی می کند:” در سایت بین المجالس جهانی جدولی وجود دارد که وقتی من دیدم متوجه شدم جامعه سیاسی همه کشورها مردانه است. رواندا 64 درصد اعضای مجلس آن زن هستند و این کشوری است که خیلی از ما ندیدیم. بولیوی 53 و کوبا 49 درصد زن در مجلس دارند. این خیلی آمار جالبی است. بین این کشورها اگر کشورهای توسعه یافته را نگاه کنیم نروژ 40 و هلند 37 درصد زن در مجالس دارند. حالا ایران در مقایسه با کشورهای دیگر معلوم می شود که جامعه سیاسی ما زیادی مردانه است. ما جزو آخرین کشورهای هستیم که در بین 190 کشور دنیا رتبه 137 را داریم. در کشورهای مسلمان مالزی 10 درصد نمایندگانش در پارلمان زن هستند و مراکش هم 17 درصد. عربستان هم 19.9 درصد زن در پارلمان دارند و ایران 3 درصد زن در پارلمان دارند. اما کشورهای پایین تر از ما هم هستند مثل عمان.”

به گفته او در کل دنیا حدود 23 درصد مجالس کل دنیا زن هستند. آسیا 19 درصد. جالب است که در سال 1945 بیست و شش پارلمان در دنیا وجود داشته است که در این پارلمان ها 3 درصد نمایندگان زن بودند و امروز تعداد پارلمان ها به 190 رسیده و 22 درصد زنان زن هستند.
او در پایان می گوید: “ما حقوق مساوی برای انتخاب کردن و انتخاب شدن را داریم و آن چیزی که ما می خواهیم فرصت های برابراست. اگر ما تاکید را روی فرصت های برابر بذاریم امیدوارم که در 10 سال آینده موفق بشویم.”

توانمندی زنان در حوزه سیاسی روی دوش جامعه مدنی است

مهدیه گلرو، عضو کانون شهروندی زنان نیز به عنوان یکی دیگر از سخنرانان به مقایسه شرایط زنان در ایران و برخی کشورها می پردازد:” در مجلس افغانستان 175 مرد و 67 زن وجود دارد. در عراق نیز سهم زنان از مجلس 237 مرد و 83 زن وجود دارد. زنان این دو کشور در حالی کاندیدا شدند که سایه تهدید طالبان و القاعده روی سرشان بود.با این حال وارد مجلس شدند و در جریان هایی نظیر فرخنده در افغانستان و زنان ایزدی در عراق فعال بودند. اما زنان نماینده مجلس در ایران دربرابر حوادث اسید پاشی سکوت کردند.”

گلرو می گوید:” اینکه زنان نمی خواهند کاندیدا شوند، کاری نیست که بر عهده دولت باشد. مساله ما هستیم که می خواهیم وارد عرصه شویم یا نه؟ واقعیت این است دولت نمی تواند کاری کند و این جامعه مدنی است که باید به زنان انگیزه بدهد و به آنها بگوید که این توانمندی را دارید . زنان ما در فضاهای دانشگاهی و فرهنگی اقلیت نیستند اما در فضای سیاسی در اقلیت هستند. حالا این اقلیت بودن می تواند هزار چیز باشد، یکی از آنها هم می تواند، عدم باور به توانمندی های زنان باشد. ”

او در پایان می گوید: “سوالی که ایجاد می شود این است که از زنانی که وارد مجلس می شوند چند نفر مثل ما فکر می کنند. فکر می کنید که از بین 10 نفر زن در مجلس راحت تر می شود کسی را همفکر پیدا کرد یا در بین 60 نفر؟ من فکر می کنم که بین 60 نماینده راحت تر می شود و در مواقعی که ما می خواهیم صدای یک زن شنیده شود، صدای آن زن در مجلس شنیده شود. به لحاظ جامعه شناسی همیشه اقلیت به لحاظ جامعه شناسی همیشه اقلیت پیرو اکثریت است. اما وقتی اقلیت از 3 درصد به 10 یا 15 درصد افزایش پیدا کند، توانایی یا مانور آنها در قانونگذاری افزایش پیدا می کند. یعنی در مجلس وقتی به لحاظ کمیت تغییر پیدا می کند و از لحاظ کمیت خارج می شود، خلاقیت را به دست می گیرد و دیگر پی رو نیست و حتی می تواند در لایحه ها و یا طرح ها تأثیرگذار باشد. ”

او می گوید :”باور کردن به اینکه ما قرار است از راه قانونگذاری شرایط را تغییر بدهیم. زنان باید باور کنند که این قوانین در ذره ذره زندگی آنها تاثیر جدی دارد. یعنی زن ها گاهی موقعی متوجه قوانین می شوند که مثلا در خروج شان از کشور حتی برای یک مساله ملی و ورزشی مشکل ایجاد می شود. بنابراین قانونگذاری و تاثیر قانون در زندگی ما بیش از مردان تاثیرگذار است. اما زنان باید باور کنند که می توانند تغییر ایجاد کنند و در نتیجه این کار این کمپین پیروز خواهد شد. ”

کارنامه ناموفق مجلس در دانشگاه

مجلس شورای اسلامی در سالهای اخیر با تصویب قوانینی در حوزه ی دانشگاه همچون سهمیه بندی جنسیتی و یا بومی گزینی جنسیتی نقش پررنگی را در بازتولید نقش های جنسیتی داشته است. اطهر هادیان، نماینده بخش دانشجویی کمپین تغییر چهره مردانه مجلس با بیان این مطلب می گوید:” ما دانشجویان بر خود لازم می دانیم تا با حمایت از کمپین “تغییر چهره ی مردانه ی مجلس” از تصویب قوانین ناعادلانه و زن ستیز در حوزه ی دانشگاه جلوگیری کنیم، و زمینه ی مناسبی را جهت بهبود فضای برابری میان دختران و پسران دانشجو چه طی دوران تحصیل و چه بعد از آن و در هنگامه ی ورود به بازار کار فراهم آوریم. ”

سهمیه بندی جنسیتی به عنوان یکی از اقدامات مجلس مورد انتقاد اطهر است:
متاسفانه توجه صرف مسئولین به “توازن جنسی” در این سالها مانع از داشتن نگاهی کارشناسانه به “توازن علمی” مورد نیاز برای دانشگاهها شد. چنانچه این طرح امکان ورود افرادی با توانایی وسطح علمی پایینتر به دانشگاهها را فراهم ساخته و از جانب دیگر افرادی با دانش بیشتر را از قبولی در دانشگاه محروم کرد. لذا از پیامد های اولیه و ظاهری این طرح، میتوان به کاهش سطح علمی دانشگاها اشاره کرد. چنان چه آمارها نشان میدهد، اجرای چنین طرحی در بسیاری از رشته ها باعث شده است تا میانگین رتبه پسران نسبت به دختران افزایش یافته و موجب محرومیت داوطلب دختری با رتبه بهتر گردد.”

به گفته او طرح سهمیه بندی جنسیتی در حالی در مجلس مطرح شد که در تضادی آشکار با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است. چنانکه در اصل سوم قانونی اساسی بر وظیفه ی دولت مبنی بر تعمیم آموزش و پرورش رایگان برای همه و تسهیل و گسترش آموزش عالی، رفع تبعیض های ناروا، ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمامی سطوح مادی و معنوی، تامین حقوق همه جانبه ی افراد اعم از زن ومرد و تساوی عموم در برابر قانون تاکید کرده است.

طرح دیگری که در کنار طرح سهمیه بندی جنسیتی مطرح شد، بومی گزینی جنسیتی دانشگاه ها بود اطهر دراین باره می گوید:”در سال 87 نمایندگان مجلس طرحی را در مجلس مطرح کردند که به موجب آن سازمانهای سنجش و دانشگاه آزاد اسلامی موظف خواهند بود که حتی الامکان داوطلبان دختر در نزدیکی محل سکونتشان پذیرش شوند. در تصویب چنین طرحی نمی توان به این نکته بی توجه بود که در شرایط کنونی کشور که توزیع امکانات آموزشی در شهرهای مختلف ایران در سطح یکسانی نمی باشند، توسل به چنین راهکارهایی نتیجه ای جز نقض عدالت در پی نخواهد داشت.”

زنان برای سهم خواهی تلاش کنند

ثریا عزیز پناه، فعالی حقوق کودک که زمانی خود برای ورود به مجلس ششم کاندیدا شده بود بخشی از تجربه های زمان کاندیدا شدنش را بیان می کند و ادامه می دهد:”: اگر می خواهیم صاحب صدا باشیم ، در برنامه ریزی ها لحاظ شویم یا در قانون گذاری صاحب سهم باشیم، باید مسائل مهمی را در نظر داشته باشیم. واقعیت این است که سهم زنان با تعارف و انتظار به دست نمی آید .اینکه ما منتظر باشیم کمی خوش بینانه است. به همین دلیل جلسات این چنینی می تواند شامل اهمیت باشد. بنابراین امتحان کردن و پیمودن راه های این چنینی یکی از مسائل مفیدی است که باید امتحان شود.”

زهرا ربانی املشی، قرآنپژوه و معلم، ژیلا شریعت پناهی ،قرآن پژوه و پژوهشگر حوزه زنان ،پردیس عامری، پژوهشگر زنان ،ناهید توسلی سردبیر نشریه نافه از دیگرسخنرانان این نشست بودند.

بیشتر ببینید:

بیانیه«کمپین: به سوی تغییر چهرۀ مردانه مجلس» و اسامی امضا کنندگان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *