تصویب لایحه خانواده به عمر مجلس هفتم نمی رسد

آمنه شیرافکن

كانون زنان ايراني:” فضاي كنوني حاكم بر مجلس مخالف بندهايي از لايحه حمايت از خانواده است. بعيد مي دانم كه تصويب اين لايحه به عمر مجلس هفتم برسد. ”

محمد حسين فرهنگي ، نماينده تبريز و نايب رييس كميسيون حقوقي مجلس اين مطلب را در ديدار با جمعي از فعالان كمپين يك ميليون امضا مي گويد .

لايحه حمايت از خانواده چندي پيش از سوي شوراي نگهبان به مجلس ارايه شد . برخي بندهاي اين لايحه از جمله ازدواج مجدد مرد بدون اجازه همسر اول و همچنين ماليات بر مهريه مخالفت افكار عمومي را به دنبال داشت. در همين زمينه گروه هاي اصولگرا و اصلاح طلب نشست هايي در نقد مواد مندرج در اين لايحه ترتيب دادند و فعالان حقوق زنان نيز برنامه هايي در جهت بررسي هرچه بيشتر اين لايحه برگزار كردند.

فرهنگي، نايب رييس كميسيون حقوقي مجلس است و در ميان اتاق‌هاي شلوغ مجلس از جمله افرادي است كه مي تواند اين روزها پاسخگوي سوالات‌مان باشد.

گفت وگو با فرهنگي به اتفاق جمعي از فعالان كمپين يك ميليون امضا دیروز در اتاقي كوچك در طبقه ششم مجلس انجام شد.

از چشم انداز اتاق او برج ميلاد و مصلاي تهران به چشم مي‌خورد.اعضاي كميته روابط عمومي كمپين در آغاز گفت وگو شان با فرهنگي از اهداف و برنامه هاي اين حركت اجتماعي سخن گفتند و اينكه قصد دارند تا در چارچوب نظام در جهت تغيير برخي قوانين در حوزه زنان اقدام كنند:”ما مي‌خواهيم يك ميلیون امضا جمع آوري كنيم و بعد از جمع آوري امضاها خواست زنان را كه در قالب يك دفترچه نوشته‌ايم به مجلس بياوريم و با نمايندگان وارد گفت وگو شويم. اما اين روزها هر چه مي‌گذرد شاهد هستيم كه برخورد هاي امنيتي با اعضاي كمپين بيشتر مي شود. صلاح دانستيم كه زودتر براي گفت وگو با نمايندگان اقدام كنيم و همين شد كه امروز اينجا هستيم.

فرهنگي در حالي كه به آرامي گاهي گوشي همراه‌ش و گاهي ساعت مچي‌اش را نگاه مي كند در پاسخ مي گويد:«براي آنكه قوانين در حوزه زنان تغيير كند پيشنهاد مي كنم كه از مجراهاي اصلي و تاثيرگذارتر وارد شويد و نخست با فقها كه در اين زمينه راي شان تاثيرگذار اصلي است ،گفت وگو کنید چراكه نظام ما جمهوري اسلامي است . همچنين بايد راهکارهاي تازه در جهت پيشبرد برنامه هايتان استفاده كنيد.براي نمونه مي توانيد با همسران فقها وارد گفت و گو شويد يا اينكه از ديگر كانال‌هاي ديني وارد شويد.”

وقتی برخي اعضا به سخنان اخير آيت الله موسوي بجنوردي ، آيت الله صانعي و هاشمي رفسنجاني در حوزه حقوق زنان اشاره می کنند و اينكه اين روحانيون آرا تازه‌اي در اين زمينه مطرح كردند، او در پاسخ مي گويد:«اين روحانيون كه شما اسم برديد همه مربوط به يك طيف فكري و سياسي اند. اما اگر بخواهيد تغيير و تحولي صورت گيرد راي تمامي روحانيت از جناح هاي فكري مختلف تاثيرگذار است، نه صرفا برخي از روحانيون.ديگر آنكه خيلي از جناح‌هاي سياسي واقعا آرمان‌شان موضوع حقوق زنان نيست و از آن به عنوان يك ابزار سياسي استفاده مي كنند. اگرنه چرا در مجلس ششم اقدام قاطعي در زمينه تغيير قوانين مدني مربوط به زنان صورت نگرفت. ”

همين پریروز محمد تقي محصل همداني ريس كميسون قضايي و حقوقي مجلس به ايسنا گفت كه لايحه حمايت از خانواده دو هفته ديگر به صحن علني شورا فرستاده مي شود.

فرهنگي در پاسخ به اين گونه اخبار است که مي گويد:« اگر لايحه به مرحله شور اول برسد بايد در همان مرحله نيمي از مواد مندرج در آن بررسي شود. با در نظر گرفتن همين گزينه و با توجه به تراكم لوايح بعيد مي دانم كه طرح آن به عمر مجلس هفتم برسد ، حتي اگر كمييسيون حقوقي آن را نهايي كند. اما در هرصورت اگر فرصت باشد لایحه وارد شور دوم می شود.البته سیر رسیدگی و بررسی لایحه حمایت از خانواده در حال حاضر عادی است و چون فوریتی در کار نیست نمی تواند که یک باره ره صد ساله را طی کند.»

چطور می شود که فوریتی در تصویب و ارایه لایحه حمایت از خانواده رخ دهد؟

به هر حال افرادی در مجلس هستند که به دنبال مطرح کردن لایحه با فوریت اند که اگر فوریت تصویب شود، کار سرعت بیشتری می گیرد.

می شود کمی درباره این روال توضیح دهید؟

لایحه حمایت از خانواده هنوز در کمیسیون حقوقی درنوبت رسیدگی به شور اول است و دو، سه ماه دیگر شور اول آن تمام نمی شود. بنابراین این هیات رییسه هم نمی تواند لایحه ای را که یک شور آن به تصویب نرسیده با قید فوریت طرح کند. اگر لایحه این مرحله را طی کند و از شور اول هم بگذرد، تازه در نوبت طرح در صحن علنی مجلس قرار خواهد گرفت که آن هم شش تا هفت ماه طول می کشد. اما دور دوم بررسی لایحه بیش از یک سال طول می کشد، چرا که باید جزئیات مفاد لایحه به دقت ارزیابی شود.

پس چرا این همه اخبار ضد و نقیض مطرح می شود و گاه و بی گاه خبر می رسد که لایحه به صحن علنی مجلس می آید؟

فضای کنونی حاکم بر مجلس مخالف بندهایی از لایحه است که به طور مشخص مواد 23 و 25 را نام می برم که یکی به اجازه ازدواج مجدد مردان بدون اذن همسر اول باز می گردد و دیگری هم رباره گرفتن مالیات از مهریه است. بنابراین امکان تصویب این دو ماده از لایحه بسیار ضعیف است.

دیگر مواد و بند ها چطور؟

ببینید خانم! تصویب یک لایحه همان طور که قبلا هم عرض کردم سیری طولانی دارد و احتمال آن می رود که در داخل کمیسیون بند ها و موادی از لایحه حذف شود.

یعنی حتی پیش از آن که لایحه به صحن علنی مجلس وارد شود؟

بله؛ شاید در کمیسیون حقوقی عده ای با برخی مواد مخالف باشند و در همان کمیسیون برخی مواد را حذف کنند. البته شاید کیفیت ماجرا مخالف آن چه باشد که شما امروز دغدغه اش را دارید. امکان دارد برخی بندها بدتر و برخی بهتر شود. خروجی کمیسیون اصلا مشخص و قابل پیش بینی نیست. این به رای من نوعی بستگی ندارد. رای همه اعضای کمیسیون در آن تاثیرگذار است.

منظورتان این است که خروجی کمیسیون و لایحه ای که در نهایت از کمیسیون به صحن می رود در اولویت است ؟

دقیقا همین طور است و ملاک نهایی هم لایحه ای است که از سوی کمیسیون به صحن پیشنهاد می شود.

گفتید عده ای در مجلس هستند که دوست دارند لایحه با قید فوریت مطرح شود؛ اگر این اتفاق بیافتد چه فرصتی برای تصویب لایحه داریم؟

کارهای حقوقی زمان بر است، قید فوریت لایحه بستگی به طرح آن در صحن و تصویب نمایندگان دارد، به هر حال قابل پیش بینی نیست و امکان دارد رای بیاورد.

در همین چند ماه اخیر خیلی از زنان و مردان از طیف های مختلف فکری لایحه حمایت از خانواده را نقد کردند. چطور می شود که این آرا را به گوش کمیسیون حقوقی مجلس برسانیم؟

قول می دهم هر وقت که لایحه حمایت از خانواده در کمیسیون حقوقی مطرح شد، نمایندگان حقوقی که شما از آن ها نام می برید در جلسات کمیسیون حضور یابند و نظرهایشان را مطرح کنند. به هر حال فرد حقوق دان نظرش بر اساس ادله است و قابل بحث و بررسی. البته گفتم که طرح این لایحه به عمر این مجلس نخواهد رسید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *