جشن ستايش زن در تهران

روزنامه سرمایه

در حياط خلوت و زيرزمين خانه قديمي كه معماري اش به پهلوي اول بازمي گردد، جشن سپندارمذ برگزار شد تا در هياهوي تجارت ولنتاين فضايي براي پاسداشت فرهنگ كهن ايراني در ستايش عشق و زن باقي بماند.
ساعت از چهار و نيم عصر گذشته كه بنياد نيشابور پذيراي جمعيتي مي شود كه براي شركت در جشن اسفندگان، ستايش زن و زمين به انتهاي بلوار كشاورز، خيابان جلاليه آمده اند.

دورنماي ساختمان با آجرهاي تنيده درهم، قديمي به نظر مي رسد در كنار ساختمان بنياد نيشابور كتابخانه كوچكي است. غالب شركت كنندگان ابتدا سري به كتابفروشي مي زنند و بعد يك در آن طرف تر به بنياد فرهنگي – تاريخي نيشابور وارد مي شوند.

فريدون جنيدي، مدير بنياد تاريخي – فرهنگي نيشابور پله ها را با طمانينه پايين مي آيد و ابتدا به ديرينگي فرهنگ ستايش زن در تاريخ باستان ايران اشاره مي كند: «شش هزار سال پيش زندگي مادرسالاري بود. در آن دوران جنگي اتفاق نمي افتاد. چرا كه نهاد مالكيت، اقتصاد، قدرت و خانواده در كنار هم معنا پيدا مي كرد.»

جنيدي بر اين باور است كه زنان به دليل داشتن حس مادري و زنانگي بيش تر به صلح و دوستي مي انديشند زنان مي خواهند خانه بسازند و آرامش را براي جهان به ارمغان آورند نه اين كه در پي جنگ افروزي باشند و بر هم زدن صلح جهاني.»

دختران شركت كننده در جشن اسفندگان با لباس سنتي و روسري هاي رنگي وارد جمع مي شوند.

در ميان رديف صندلي ها رنگ ها چشم را نوازش مي كند.

دو دسته ميخك قرمز رنگ روي ميز سخنران قرار مي گيرد. رسم است كه هر ساله بنياد نيشابور به زنان شركت كننده در مراسم جشن ستايش سپندارمذ گل هاي سرخ اهدا كند، بخشي از جمعيت شركت كننده روي صندلي ها چفت در چفت كنار هم نشسته اند و برخي ديگر روي صندلي هاي تعبيه شده در حياط خلوت بنياد از تلويزيون مراسم را پي مي گيرند.
سقف حياط خلوت با ايرانيت ها رديف پوشانده شده است.

خبيري به بررسي ريشه تاريخي «كند» مي پردازد. اين كه زنان با كندن غارها از ابتداي تاريخ به فكر حفاظت از فرزندان بودند. كنيزك كه به معناي كوچك دوست داشتني است هم ريشه در كند دارد و كدبانو نيز به معناي فروغ خانه از همين ادبيات استخراج شده است.

شادي غلامي، دختر 15 ساله اي است كه شاهنامه خواني مي كند. او در روز جشن اسفندگان شعرهايي از شاهنامه را با مضمون ستايش زن براي شركت كنندگان مي خواند، لباس سنتي و اصيل ايراني به تن دارد و صدايش در زيرزمين كوچك بنياد نيشابور مي پيچد.

جشن سپندار مذگان يا اسفندگان روز گراميداشت زنان در ايران باستان بوده و اين روز به نام مردگيران يا «مژدگيران» يا «مزدگيران»، با معناي هديه گرفتن از مردان در ادبيات فارسي به كار رفته است.

سپندارمذ يكي از امشاسپندان جاوداني مونث است. او مظهر پاكي، فروتني، محبت، عشق، خلوص و پارسايي است و در عالم مادي نگهبان زمين و زنان نيك است. ني نوازي از ديگر مراسم جشن اسفندگان است كه در ادامه مراسم برگزار مي شود.

در انتها هم شاخه هاي گل ميخك به تك تك زنان شركت كننده در جمع اهدا مي شود.

تمام خيابان هاي تهران پر است از كالاهاي ولنتايني و چند روز پيش جوانان ايران با هديه دادن عروسك و شكلات و هديه هاي مختلف روز عشق جهاني را جشن گرفتند.
فريدون جنيدي و شاگردانش در بنياد كوچك نيشابور در تلاش اند تا آيين هاي عشق، دوستي و ستايش از زن ايران باستان را بازخواني كنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *