هم چنان مصمم در پوشش اخبار زنان

فريده غائب

حرفم را از روزنامه نگاری شروع می کنم که حالا در میان ما نیست اما از آن دسته روزنامه نگارانی بود که به خاطر پوشش اخبار زنان کتک خورد. همان سالی را می گویم که هشتم مارس،روز جهانی زن در پارک لاله برگزار شد و مریم نوربخش ماسوله که برای پوشش خبری آنجا رفته بود مورد ضرب و شتم قرار گرفت و تا یک هفته درد را در بدنش حس کرد.

این تجربه هایی است که زنان خبرنگار در هر یک از تجمع ها و تحصن های چند ساله اخیر زنان داشته اند.
بنابراين انعکاس اخبار زنان و آنچه به عنوان خبر نهایی در صفحات کاغذی روزنامه ها می بینیم تمام واقعیت نیست.

حاکمیت گفتمان مردانه در این حوزه خودش را فاش می کند و نقد این گفتمان را بر نمی تابد و سعي مي كند در انعكاس آن اخلال ايجاد كند. خبرنگاران و روزنامه نگاران حوزه زنان بیش از حوزه های خبری دیگر طعم سانسور و حتی نگاه تمسخرآمیز اطرافیان را حس می کنند.

خبرنگارانی که در این حوزه کار می کنند با فشار مضاعفی مواجه اند که تنها علاقه و دغدغه داشتن سبب می شود که این دختران و زنان در این حوزه بمانند و کار کنند. می گویم زنان و دختران ، چون در نشست های خبری موضوع زنان هیچ خبرنگار مردی به هر دلیلی حضور ندارد و یا حداقل در فعالیت چند ساله ام کمتر مردی را دیده ام که در نشست های خاص زنان حتی در مرکز دولتی از جمله در مرکز مشارکت زنان و … حضور داشته باشد.

در بعضی از حوزه ها اجازه ورود نداریم .مثلا در طرح جمع آوری اراذل و اوباش نه تنها از خبرنگاران زن نپرسیدند که آیا تمایلی به شرکت درپوشش خبری اجرای این طرح را دارند یا نه ،حتی اجازه حضور هم داده نشد به این بهانه که این طرح خطر دارد و زمان جمع آوری اراذل و اوباش هم نیمه های شب آغاز می شود و حضور یک زن در این ساعت شب درست نیست .

هر چند این نوع نگاه در حوزه های نیروی انتظامی و قضایی پر رنگ تر از بقیه حوزه هاست.اما مسئولان روزنامه ها هم این نگاه را که شب ها برای تهیه گزارش برای زنان امن نیست دارند. چند وقت پیش قرار بود با زنی مصاحبه کنم که شب ها با خودرو زباله در تهران کار می کرد و شب های تهران هم که معروف است و همکاران دائما تاکید می کردند که حتما یک عکاس آقا همراهم باشد.

این نگاه جدا از فضای کلی جامعه در بیشتر مردان و البته زنانی دیده می شود که معتقدند هنوز زنان در محیط های نا امن آسیب پذیرترند و کارهای سخت و خطرناک مال مردان است.

تجربه های جنگ در کشورهای همسایه( منظورم عراق و افغانستان است) هم این را نشان داده که ترجیح بر این است مردان برای پوشش اخبار جنگ به میدان بروند و حتی از زنان پرسیده نشد که آیا شما دلتان
می خواهد به این کشورها بروید یا نه؟ و حتی در برابر زنان داوطلب هم مقاومت می شد.آنها هم که رفتند پس از جنگ و دعواهای فراوان با مسئولان روزنامه شان موفق شدند که بروند.

جدای مشکلات پوشش اخبار، کسانی که در این حوزه کار می کنند مشکل برخورد اطرافیان و به ویژه همکاران را دارند. آنان معمولا موضوع زنان را یا کم اهمیت می دانند و یا همیشه نگاه تحقیرآمیزی به آن دارند.

یکی از همکاران با صدای بلند در تحریریه فریاد می زند:”من ضد زنم” و شروع می کند به انتقاد علیه فمنیسم و فعالان این حوزه. بدون آنکه بداند فمنیسم برتری زنان را نمی خواهد و تنها به دنبال برابری زنان و مردان است. اما نگاه مردسالارانه حاکم در جامعه که مطبوعات هم از آن مستثنی نیست نمی تواند بپذیرد که ما نه قصد جداسازی جنسیتی را داریم و نه اعتقاد به برتری زنان .

حاکمیت گفتمان مردانه در مطبوعات موجب شده که بسیاری از سر دبیران و دبیران سرویس موضوع زنان را نادیده می گیرند و تلاش های ما برای تیتر شدن و یا حداقل برای صفحه اول آمدن بی نتیجه مي گذارند.

هر چند ما الان در تنها روزنامه ای(یعنی سرمایه) کار می کنیم که سه روز در هفته صفحه زنان دارد و ما با تلاش توانستیم انتشار صفحه زنان را از یک روز در هفته به سه روز برسانیم.
ما با تلاش مان می خواستیم نشان دهیم که اگر صفحه ای هم مختص مسائل زنان می شود به معنی این نیست که صفحه های دیگر از مسائل زنان غافل باشد و حتی این تلاش ها نشان داد که اخبار مربوط به زنان به آشپزی و خانه داری و مادری کردن صرف محدود نمي شود و زنان هم مثل مردان می توانند در محیط بیرون از خانه پا به پای مردان و گاه موفق تر از آنها عمل کنند. همان طور که ما زنان موفق بسیاری را در عرصه اقتصاد شناسایی کردیم و از این زنان نوشتیم که در عرصه های به اصطلاح مردانه تلاش می کنند.

سانسور هم یکی دیگر از مشکلات ماست. بسیاری از اخبار این حوزه را نباید در روزنامه هایمان بنویسیم .دیگر فهمیده ایم که نباید درباره خشونت علیه زنان ایران بنویسیم و یا تجاوز و قتل های ناموسی از دیگر خط قرمزهای مان است.

این نداشتن حساسیت جنسیتی تنها در مردان نیست و بسیاری از همکاران هم جنس مان هم مسئله زنان را جدی نمی گیرند. ومی خواهند این را القا کنند که کارتان جدی نیست و همین موضوع باعث می شود که من وهمکارانم در این حوزه برای ادامه کار مصمم تر شویم.

*اين متن سخنراني است كه در نشست اعتراض به دستگيري مريم حسين خواه و جلوه جواهري در انجمن صنفي روزنامه نگاران ارائه شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.