رشته «مطالعات زنان» به «حقوق زن در اسلام» تبدیل شد
شرق: رشته «مطالعات زنان» در دانشگاه‌های کشور به رشته «حقوق زن در اسلام» تبدیل می‌شود. این اولین گام اجرایی اسلامی‌سازی علوم انسانی محسوب می‌شود. این مصوبه روز گذشته شورای تخصصی تحول و ارتقای علوم انسانی شورای‌عالی انقلاب فرهنگی است. شورایی متشکل از ۲۰ عضو حقیقی و حقوقی که ۱۲ نفر از آنان را روحانیون و فعالان حوزه‌های علمیه تشکیل می‌دهند. شورایی که ایستگاه آخر تصویب تغییرات در علوم انسانی است و مصوبات آن براساس قانون شورای‌عالی انقلاب فرهنگی در «اسرع وقت لازم‌الاجراست.»
اعضای این شورا به ریاست «غلامعلی حدادعادل» عضو شورای‌عالی انقلاب فرهنگی روز گذشته چگونگی تدوین و اصلاح سرفصل‌های دوره دکترای تخصصی رشته مطالعات زنان با گرایش حقوق زن در اسلام را ارایه کردند. این اقدام پس از پایان پروژه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با بازنگری در سرفصل‌های علوم‌انسانی و ورود دانشگاه‌های دولتی به‌خصوص دانشگاه علامه طباطبایی در بازنگری محتوایی دروس می‌گیرد. همچنین رشته مطالعات زنان و جایگزین شدن رشته «حقوق زن در اسلام» اولین گام شورای تخصصی تحول و ارتقای علوم انسانی شورای‌عالی انقلاب فرهنگی در تکمیل پروژه‌های پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دانشگاه علامه طباطبایی است. پیش از این وزارت علوم با همکاری دانشگاه‌های کشور و مراکزی نظیر حوزه‌های علمیه، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و دانشگاه علامه طباطبایی اقدام به تشکیل کارگروه‌هایی تخصصی برای بازنگری در علوم انسانی کرد و به موجب آن در نظر علوم انسانی و سایر رشته‌های دانشگاهی با شاخص‌های خاص خود را مورد بازنگری محتوایی قرار دهد. همچنین با رفع موانعی همچون نداشتن مصداق، میزان و نقشه راه در بازنگری علوم انسانی امروز مسوولان به سمت بازنگری سالانه چهار‌هزار سرفصل دروس دانشگاهی خیز برداشته‌اند. خیزشی که در نوع خود نشان‌دهنده اجرای فاز جدید از بازنگری در علوم انسانی و دروس دانشگاهی و ایجاد نگرانی‌هایی برای چگونگی بازنگری در رشته‌های دانشگاهی است.
با این حال، غلامعلی حدادعادل در جلسه شورای تخصصی تحول و ارتقای علوم انسانی شورای‌عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر اینکه موضوع مطالعات زنان با رویکردی که هم‌اکنون در جهان رایج است با اسلام تعارض و تباین جدی دارد، عنوان کرد: «دشمن نیز با وقوف به این موضوع، هجمه از این موضع به اسلام را در دستور کار خود قرار داده است و متاسفانه در گذشته، این مباحث مقلدانه، بدون نقد و بررسی در دانشگاه‌های ما تدریس شدند و به همین دلیل شورای‌عالی انقلاب فرهنگی وارد موضوع شد تا در این مورد تجدید نظر اساسی صورت گیرد.» رییس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در ادامه با طرح این سوال که ابتدا باید به این سوال پاسخ دهیم که اصلا دکترای رشته مطالعات زنان با چه هدفی تاسیس می‌شود و از دانش‌آموختگان این مقطع چه می‌خواهیم؟ اظهار کرد: «باید در کنار تدریس مباحث رایج در غرب، نقد و بررسی اجتهادی و به دور از خودباختگی در دانشگاه‌های ما رواج یابد، همچنین باید توجه داشته باشیم که این کار چالش ایجاد خواهد کرد، یعنی غرب به شدت در این موضوع حساس است و هر حرکتی در این زمینه را با دقت رصد خواهد کرد.» حدادعادل اضافه کرد: باید از منظر حقوقی هم به موضوع نگاه شود، یعنی معلوم شود که در نظام حقوقی اسلام، زن به‌عنوان یک انسان، هم‌پای مرد دارای حقوق فردی و اجتماعی است همان‌گونه که مانند مرد می‌تواند پله‌های تکامل معنوی را بپیماید.
باوجود اعلام استقلال وزارت علوم در بازنگری در علوم انسانی، تصویب تمامی اقدامات دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی برای بازنگری در علوم انسانی باید به تصویب اعضای شورای تخصصی تحول و ارتقای علوم انسانی شورای‌عالی انقلاب فرهنگی برسد. ترکیب اعضای تشکیل‌دهنده این ستاد که امضای آنها پیش‌شرط اجرای تغییرات در علوم انسانی است، نشان می‌دهد از مجموع ۲۰ عضو شورای تحول ۱۲ نفر آنان را روحانیون و فعالان حوزوی تشکیل می‌دهند.
اعضایی همچون، حجت‌الاسلام والمسلمین میرمعزی رییس پژوهشکده نظام‌های اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین حمید پارسانیا عضو موسسه امام خمینی(ره) قم، حجت‌الاسلام سیدعباس نبوی رییس موسسه تمدن و توسعه اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین مسعود آذربایجانی قائم‌مقام پژوهشگاه علوم انسانی، حجت‌الاسلام احمد احمدی رییس سازمان مطالعه و تدوین کتب درسی، حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه رییس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه و عضو موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) قم، حجت‌الاسلام والمسلمین علی عباسی معاون آموزشی حوزه علمیه، حجت‌الاسلام محمد محمدیان رییس نهاد رهبری در دانشگاه‌ها و حجت‌الاسلام محمد محمدیان رییس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی آموزش‌وپرورش که سوابق متعددی در زمینه علوم انسانی اسلامی داشته‌اند. ترکیب اعضای شورای تخصصی تحول و ارتقای علوم انسانی شامل یکی از اعضای شورای‌عالی انقلاب فرهنگی به انتخاب شورای‌عالی (رییس)، معاون ذی‌ربط رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، معاون ذی‌ربط وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، معاون ذی‌ربط وزیر آموزش‌وپرورش، نماینده شورای‌عالی حوزه علمیه قم، معاون ذی‌ربط رییس دانشگاه آزاد اسلامی، رییس یا نماینده ذی‌ربط پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، رییس یا نماینده ذی‌ربط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، نماینده ذی‌ربط موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، رییس یا نماینده ذی‌ربط پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، پنج نفر از صاحب‌نظران حوزه علوم انسانی به پیشنهاد اعضای شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و تایید شورای‌عالی، دو نفر از صاحب‌نظران عضو انجمن‌های علمی دانشگاهی در عرصه علوم انسانی با تصویب شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، دو نفر از صاحب‌نظران عضو انجمن‌های علمی حوزوی در عرصه علوم انسانی با تصویب شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و دو نفر از روسای دانشکده‌های علوم انسانی با تصویب شورای‌عالی انقلاب فرهنگی می‌شود. مصوبات و تصمیمات این شورا با رعایت آیین‌نامه داخلی شورای‌عالی انقلاب فرهنگی پس از تایید و تصویب نهایی توسط شورای‌عالی و مطابق با ماده ۹ آیین‌نامه داخلی شورای‌عالی، لازم‌الاجرا است و همه دستگاه‌های موضوع این مصوبه از قبیل وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، آموزش‌وپرورش، پژوهشگاه، دانشگاه آزاد اسلامی موظف به اجرای آن هستند.
«حقوق زن در اسلام»، خروجی دانشگاه تربیت مدرس
سال گذشته با پایان یافتن ماموریت پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی در بازنگری سرفصل‌های علوم‌انسانی، حجت‌الاسلام صدرالدین شریعتی، رییس دانشگاه علامه طباطبایی از سوی وزارت علوم مامور بازنگری در محتوا و منابع دروس رشته‌های علوم اجتماعی، علوم تربیتی، روان‌شناسی، اقتصاد، حقوق و علوم‌سیاسی و سایر رشته‌های علوم انسانی شد.
پس از آن بود که دانشگاه علامه طباطبایی بازنگری در رشته مطالعات زنان را به دانشگاه تربیت مدرس تهران واگذار کرد و سعید قدیمی مدیرکل دفتر گسترش وزارت علوم در گفت‌وگو با «شرق» با تایید این اقدام عنوان کرد: علوم اجتماعی را ما با توجه به حساسیت آن به صورت گرایش‌های مختلف به جاهای مختلفی واگذار کرده‌ایم و مطالعات زنان کارگروهش دیر‌تر شکل گرفت و عقب‌افتادگی داشت اما دانشگاه تربیت مدرس اصلاحات زیادی را به آن وارد کردند. او تاکید کرد: این رشته از این پس تحت عنوان مطالعات خانواده و حقوق زن در اسلام فعالیت می‌کند البته تعداد دانشجویان این رشته قابل مقایسه با علوم اجتماعی و روان‌شناسی نیست و حساسیت زیادی روی آن نیست.