جنبش زنان ایران امید زنان منطقه ، گزارشی از جلسه تبادل نظر فعالان زن
کانون زنان ایرانی -“زنان منطقه، چشم امیدشان به جنبش زنان ایران است”
این را الهه رستمی، عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه لندن پنج شنبه گذشته در جلسه تبادل نظر فعالان جنبش زنان در تهران گفت.
در ابتدای این جلسه مرضیه مرتاضی لنگرودی، فعال حقوق زنان با اشاره به اینکه فعالان جنبش زنان از نحله‌های مختلف فکری هستند و موضع گیری متفاوتی در مسائل دارند گفت: ” هیچ جنبشی بدون داشتن مبنای تئوریک مشخص نمی‌تواند پیش برود و بدون داشتن یک تئوری مشخص معلوم نیست اتحاد و ائتلاف جنبش زنان تا کجا می‌تواند به کار خود ادامه دهد.”
ناهید توسلی، مدیر مسئول مجله نافه نیز در ادامه گفت:” قوانین کشور ما چه قبل و چه بعد از انقلاب از فقه شیعی، قران، اسلام و سنت نشات گرفته‌اندو این قوانین بر اساس خوانش های متفاوت علما از قران شکل گرفته‌اند.از طرف دیگر ما فعالان جنبش زنان و علاقمندان به مسائل زنان با توجه به اعتقادات و علایق خود درصدد هستیم تا برخی از این قوانین را که سبب ایجاد مشکلاتی در جامعه شده‌اند از طریق خوانش دوباره قران به چالش بکشیم و قوانین را روزامد کرده و قوانینی را که دیگر کارایی ندارند کنار بگذاریم.”
آسیه امینی،روزنامه‌نگار نیز دراین‌باره گفت:” گروههای مذهبی جنبش می‌توانند این تحقیق را انجام دهند و نتیجه را از طریق رسانه‌ها منتقل کنند اما آنچه مطرح کردنش ضروری به نظر می‌رسد این است که این روزها روزهای سخت و نفس‌گیری هم برای جنبش زنان و هم برای جنبشهای دیگر است و در چنین شرایطی جنبش برای تحکیم شرایط خودش باید به جنبشهای دیگر از جمله جنبشهای کارگری، دانشجویی و … نزدیک شده و یک شبکه تحکیمی را تشکیل دهد.”
نیره توکلی ،فعال حقوق زنان با تایید صحبتهای توسلی گفت:”من از تفکرات نواندیشان دینی بعد از انقلاب بسیار بهره گرفته‌ام و معتقدم چنین کاری باید ادامه یابد چرا که می‌تواند یک پیوند استراتژیک باشد.”
شهلا انتصاری ،فعال حقوق زنان هم در ادامه گفت :”علت اصلی دورهم جمع شدن ما هم‌اندیشی و هم‌افزایشی و تمرین دموکراسی است و اینکه تجربیات نحله‌های مختلف فکری را از زبان خودشان بشنویم تا از طریق تئوریها وتاریخ.”
او در ادامه گفت:”تجربیات من چه قبل و چه بعد از انقلاب نشان داده که راه برون‌رفت از مشکلات می‌تواند بر‌ایندی از تفکرات و به صورت جمعی باشد چرا که به این باور رسیده‌ام که هیچ گروه، نحله و طبقه‌ای نمی‌تواند برای همه نسخه بپیچد.”
فاطمه فرهنگ‌خواه، فعال نهادهای مدنی نیز که در این جلسه حضور داشت گفت:”ما قصد داریم با برخی نمایندگان مجلس برای اصلاح قوانین تبعیض‌آمیز مذاکره کنیم اما حرفهای ما باید به صورت مستند باشد نه به صورت شعاری. در عین حال باید ببینیم در جامعه‌ای که در حال پیش رفتن به سمت بنیادگرایی و پیروی از سنتهای منسوخ شده است، با چه زبانی باید صحبت کرد.”
پروانه حاجیلو ،فعال امور زنان نیز با تاکید براینکه بیشتر زنان در جامعه ایران به مذهب پایبند هستند گفت:” باید در این جلسات هم‌اندیشی روی این موضوع کار کنیم که که چگونه می توان با زنان جامعه ارتباط بیشتری بگیریم و به آنها نزدیکتر شویم.”
الهه رستمی نیز با تاکید بر اینکه جنبش زنان نباید از زنان جامعه منزوی شود گفت:”بسیاری از گروههای مختلف فمینیستی اکنون در اروپا منزوی شده‌اند چرا که نتوانسته‌اند با یکدیگر همکاری کنند. برای مثال ۳۵ سال پیش در لندن دو کتاب‌فروشی فمینیستی وجود داشت اما به خاطر درگیریهایی که بین گروههای فمینیستی در آنجا بوجود آمد، در حال حاضر نه فقط اثری از این دو کتاب‌فروشی نیست که می توانم بگویم هیچ نشان دیگری هم از فمنیستها در آنجا یافت نمی شود.”
او از فعالان زن در ایران خواست که به چنین تجربه هایی توجه داشته باشند و خطاب به آنان گفت:”نکند که اختلاف نظر هایی که طبیعی است ،منجر به جدایی شما از یکدیگر شود ،که در آن صورت از جنبش زنان در ایران چیزی باقی نخواهد ماند.”
او ادامه داد:”گروهای مختلف جنبش زنان می‌توانند با حفظ مواضع خود روی بعضی مسایل توافق کنند چرا که نباید گذاشت جدایی در بین گروهها، جنبش را با شکست مواجه کند.”
او تاکید کرد:” جنبش زنان در ایران در مقایسه با جنبشهای دانشجویی و کارگری بزرگتر و شناخته‌شده‌تر است و با توجه به شرایط فعلی بهتر است این جنبش موضع ضد جنگ بگیرد.”
رستمی با اشاره به گفتگوهایش با زنان کشورهای مختلف منطقه در یک کنفرانس در مصر گفت:”جنبش زنان ایران باید از زنان منطقه از جمله زنان عراقی ،فلسطینی و افغانی نیز حمایت کند چرا که چشم زنان منطقه به جنبش زنان ایران دوخته شده است .در کنفرانس مصر همه زنان با شور و شوق زیاد در باره زنان ایران حرف می زدند و الگوی خود را فعالان زن در ایران می دانستند.زنان ایران با آگاهی از نقش مهمی که برای منطقه می توانند ایفا کنند،باید دست از برخی اختلاف های میان خود بردارند.”
وی همچنین گفت :در حالی که اختلافات شیعه و سنی در کشورهای همسایه در حال تشدید است، جنبش زنان ایران باید درصدد جذب گروههای مختلف زنان از جمله زنان سنی و زنان ادیان و قومیتهای دیگر نیز باشد.”
لی لی فرهادپور،روزنامه‌نگار نیز با تاکید بر سخنان رستمی گفت:”در عین حال باید ببینیم چگونه می‌توانیم هم موضع ضد آمریکایی داشته باشیم و هم موضع ضد بنیادگرایی وهم موضع ضد جنگ .”
رستمی ادامه داد:” ایران دوباره به اسلام محافظه کار که پس از انقلاب بر کشور حاکم بود بر‌نخواهد گشت زیرا وجود تضادها در جامعه ایران مانع از این بازگشت می‌شود.”
فخرالسادات محتشمی‌پور، مدیر انجمن زنان پژوهشگر تاریخ نیز گفت:” از آنجا که در جامعه ما هر روز مسایل جدیدی مطرح می‌شود، متاسفانه مسائل زنان به فراموشی سپرده می‌شود.
او با مفید دانستن این جلسات گفت:” ما در این جلسات هم‌اندیشی می‌توانیم از هم چیزهایی یاد بگیریم اما من به ایدئولوژیک کردن این جریانات اعتقاد ندارم.”
محتشمی همچنین گفت:” در زمینه ابزارهای گفتگو کارهای زیادی شده اما ما نتوانسته‌ایم اطلاعات را مبادله کنیم .در عین حال برای گرفتن فتوا در باره حقوق زنان لزوما نباید به مراجع ایرانی تکیه کرد بلکه می‌توان از مراجع لبنان و عراق همچون فضل‌الله و آیت الله سیستانی هم فتوا گرفت.”