گزارش شکاف جنسیتی در سال ۲۰۱۱
حمید حمیدی
شکاف جنسیتی در سال(۲۰۱۱)*
نوامبر ۲۰۱۱ –آبان ۱۳۹۰
بخش اول
گزارش شکاف جنسیتی در سال ۲۰۱۱، که مجمع جهانی اقتصاد آن را بر اساس اطلاعات دریافتی و بررسی های کارشناسانه تهیه و تدوین می نماید، منتشر شد. این گزارش یکی از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین گزارش‌ها در سطح جهانی است که در سال ۲۰۱۱ با بررسی وضعیت ۱۳۵ کشور جهان، میزان نابرابری بین زنان و مردان را مشخص ساخته و راه‌حل‌های مناسبی برای کم کردن شکاف جنسیتی بین زنان و مردان ارائه داده است.
در این گزارش ایران در رتبه ۱۲۵ از ۱۳۵ کشور مورد بررسی، قرار گرفته است.(ایران درسال ۲۰۱۰ در بین ۱۳۴ کشور رتبه ۱۲۳، سال۲۰۰۹در بین ۱۳۲ کشور رتبه ۱۲۸، در سال ۲۰۰۸در بین ۱۳۰ کشور رتبه ۱۱۶،در سال ۲۰۰۷ در بین ۱۲۸ کشور مورد بررسی در رتبه ۱۱۸ و در سال ۲۰۰۶ در بین ۱۱۵ کشور در رتبه ۱۰۸ قرار داشت.)
یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که هیچ کشوری در دنیا وجود ندارد که شکاف جنسیتی در آن به‌طور کامل از بین رفته باشد و فقط کشورهای اروپای شمالی به موفقیت‌هایی در به حداقل رسانیدن شکافهای جنسیتی دست یافته‌اند.
در گزارش سال ۲۰۱۱ ایسلند توانست همچون سال ۲۰۱۰، با تحقق شاخص های مورد نظر، در رتبه اول قرار گیرد.نروژ که در سال ۲۰۱۰ رتبه دوم را در اختیار گرفته بود با حفظ شاخص ها در رتبه دوم قرار گرفت و فنلاند توانست رتبه سوم را از آن خود نماید. سوئد نیز در رتبه چهارم قرار گرفت.در این گزارش همچون سال گذشته، چهار کشور اسکاندیناوی در چهار رتبه اول تا چهارم قرار دارند.
بر اساس آمار منتشر شده،ایسلند توانسته بیش از۸۵ درصد(در سال ۲۰۱۰ بیش از ۸۴ درصد ودر سال ۲۰۰۹، ۸۲ درصد) از عوامل ایجاد شکاف جنسیتی، در داخل کشور خود را از بین ببرد. کشورهای نروژ، فنلاند، سوئد،ایرلند، نیوزیلند،دانمارک، فیلیپین، لستو،سوئیس، ۹ کشوری هستند که به ترتیب بعد از ایسلند قرار دارند و توانسته‌اند جایگاه‌های دوم تا دهم این رتبه‌بندی را به خود اختصاص دهند. ده رتبه آخر جدول نیز متعلق به کشورهای،نپال،عمان،بنین،مراکش، کوته دلووریو،عربستان سعودی،مالی،پاکستان،چاد ویمن می باشد.
فیلیپین تنها کشور آسیایی است که در ردیف ده کشور اول جهان و در رتبه ۸ قرار دارد.افریقای جنوبی،که در سال ۲۰۰۸ در رتبه ۲۲قرار داشت، در سال ۲۰۰۹ به رتبه ششم ارتقاء یافت که در سال ۲۰۰۹ ، نخستین کشور افریقایی پیشرو در زمینه از بین بردن شکاف جنسیتی لقب گرفته بود.آفریقای جنوبی با ۶ رتبه تنزل به رتبه ۱۲ در سال ۲۰۱۰ وبا دو رتبه تنزل در سال ۲۰۱۱ در رده ۱۴ قرار گرفت.ایران در میان ۱۳۵ کشور مورد بررسی در رده ۱۲۵ جای گرفته وبا یک رتبه ارتفاء،بالاتر از آخرین ده کشور جهان می باشد.در سال ۲۰۰۸،ایران با کسب رتبه ۱۱۶ در میان ۱۳۰ کشور، تنها ۴ رتبه با آخرین ده کشور جهان فاصله داشت.
جدول شکاف جنسیتی در بیست کشور جهان
مجمع جهانی اقتصاد هدف از مقایسه میزان برابری زنان و مردان در این ۱۳۵ کشور را روشن کردن نقاط قوت و ضعف آنها در این حوزه برای آگاهی دولت‌هایشان و نیز ایجاد امکان سیاستگذاری و برنامه‌ریزی براساس تجربیات کشورهای موفق در زمینه از بین بردن شکاف جنسیتی اعلام کرده است. این گزارش تلاش دارد، با ارائه آمار و اطلاعات مقایسه‌ای بین دو جنس در محورهای اقتصادی، آموزشی، بهداشتی و سیاسی، در نهایت جهان را به شرایط برابری جنسیتی بین زنان و مردان رهنمون سازد و از این راه به شکاف و تبعیضی که بر کیفیت زندگی نیمی از جمعیت جهان اثر گذاشته خاتمه دهد.
در این گزارش با اشاره به توانمندی بالقوه و نقش کلیدی زنان در خروج جهان از بحران اقتصادی آمده است کشورهای ایسلند ، نروژ و فنلاند همچنان در صدر جدول شاخص مبارزه با تبعیض جنسیتی در جهان قرار دارند و نام کشورهای پاکستان ، چاد و یمن در قعر این جدول به چشم می خورد .
در این گزارش وضعیت یکصد و سی وپنج کشور جهان از لحاظ تقسیم عادلانه و برابر درآمدها ، منابع و فرصتها میان زن و مرد مورد بررسی قرار گرفته است .
در تحولی چشمگیر نام کشورهای فیلیپین در آسیا و لسوتو در افریقا ، از جمله ده کشور نخست این جدول قرار گرفته است .
امریکا از رده نوزدهم در جدول سال گذشته ، امسال به رده هفدهم رسیده است در حالیکه نام فرانسه ، به ویژه به علت عملکرد ضعیف در واگذاری قدرت سیاسی به زنان با دو رتبه تنزل، (فرانسه سال گذشته نیزبیش از بیست و پنج پله سقوط :رده بود) در رده چهل وهشتم جدول امسال قرار گرفته است .
نام بسیاری از کشورهای بزرگ و پیشرفته اقتصادی جهان نیز در قعر این جدول به چشم می خورد .
ژاپن در رده نود و هشتم و چین در رده شصت و یکم جدول شاخص مبارزه با تبعیض میان زن و مرد قرار دارد.
جایگاه انگلیس در جدول امسال تغییرنمود و جایگاه این کشور با دو رتبه تنزل به جایگاه هفدهم سقوط نمود، ولی نام آلمان با دو رتبه صعود در رده یازدهم جدول قرار گرفته است.
به موجب این گزارش کشورهای اسکاندیناوی از لحاظ شکاف سطح حقوق و دستمزد میان زن و مرد ، در پایین ترین سطح قرار دارند و برای زنان فرصتهای فراوانی در جهت تصاحب سمتهای ریاستی فراهم آمده است .
مجمع جهانی اقتصاد اعلام کرد کاهش تبعیض میان زن و مرد در عرصه اشتغال ، نیرو محرکه اصلی رشد اقتصاد اروپا در یک دهه گذشته بوده است .
(پایان بخش اول)
منبع:سایت فروم جهانی اقتصاد
رادیو زمانه