اظهارات متناقض درباره دانشآموزن بازمانده از تحصیل
شرق: در تازهترین اظهارنظر مسوولان آموزشوپرورش، فاطمه قربان معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزشوپرورش عنوان کرده است: «براساس آخرین آمار و گزارشهای استانی، در بین دانشآموزان شش تا ۱۰ساله هیچ بازمانده از تحصیلی وجود ندارد و اگر هم وجود داشته باشد، شناسایی نشده است.»
او درباره آخرین آمار بازماندگان از تحصیل میگوید: با هماهنگیای که در معاونت آموزش ابتدایی استانهای کشور صورت گرفته و براساس گزارشها و آمار استانها، بازمانده از تحصیل به معنای واقعی آن وجود ندارد.
وی افزوده است: این آمار مختص کودکان شش تا ۱۰ساله است و در این سن دانشآموز بازمانده از تحصیل در استانها شناسایی نشده است، چراکه آموزشوپرورش با توسعه پوشش تحصیلی خود به مناطق دور افتاده و روستاهای محروم نیز معلم یا سرباز معلم اعزام کرده است، بنابراین در حال حاضر آماری از بازماندگان از تحصیل به معنای واقعی وجود ندارد و چنانچه تعدادی هم وجود داشته باشد، جزو آن دستهاند که شناسایی نشدهاند. این درحالی است که اکثر نهادهای پژوهشی و آموزشی کشور اعم از مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، مرکز آمار ایران و نهادهای حمایتی غیردولتی همچون انجمن حمایت از حقوق کودکان به زعم خود با آمارهای متفاوت، از تعداد بالای کودکان بازمانده از تحصیل خبر میدهند.
البته این نخستین باری نیست که مسوولان وزارت آموزشوپرورش اقدام به تکذیب آسیبهای موجود در مدارس میکنند. پیش از این افزایش مصرف سیگار در مدارس، افت تحصیلی در مدارس و بسیاری از موارد با تکذیب مسوولان همراه شده بود. با این حال آخرین آمار مستند از وضعیت پوشش تحصیلی براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ نشان میدهد جمعیت ویژه سنی ۱۷-۶ساله (تمامی سطوح آموزشی) حدودا ۲/۱۶میلیون نفر بوده است که در مجموع حدودا ۱/۱۳میلیون نفر از این جمعیت مشغول به تحصیل بودهاند.
به عبارت دیگر حدود ۳/۲۰درصد از این جمعیت که بالغ بر ۲/۳میلیون نفر میشود خارج از مدرسه بودهاند که این امر به عللی ازجمله عدم دسترسی کامل (که منجر به بیسوادی شده) یا عدم تکمیل سطوح آموزشی (که منجر به ترکتحصیل شده) رخ داده است. به عبارت دیگر حدود یکمیلیون نفر از این افراد را جمعیت زیر ۱۳سال و حدود ۲/۲میلیون نفر دیگر را جمعیت
۱۷-۱۳ساله تشکیل میدهد. به اینترتیب هرقدر به سطوح بالاتر تحصیلی میرسیم میزان ترکتحصیل دانشآموزان بیشتر میشود. ناگفته نماند که از بین ۲/۳میلیون نفری که هرگز به آموزش دست نیافتهاند ۶۶۵هزار نفر را گروه سنی ۱۷-۶ساله تشکیل میدهد. با توجه به اینکه جمعیت بیسواد این گروه سنی بالغ بر ۶۶۵هزار نفر است، میتوان گفت حدود ۵/۲میلیون نفر از کودکان خارج از مدرسه گروه سنی ۱۷-۶ساله، بهدلیل ترکتحصیل در مدرسه حضور ندارند و حدود ۶۶۵هزار نفر دیگر اصولا به آموزش دست نیافتهاند.
از میان جمعیت گروه سنی ۱۷-۶ساله خارج از مدرسه، سهم مناطق شهری و روستایی به ترتیب ۵/۴۸ و ۵/۵۱درصد است. به عبارت دیگر از جمعیت ۲/۳میلیون نفری خارج از مدرسه حدود ۷/۱میلیون نفر از افراد مناطق روستایی و حدود ۵/۱میلیون نفر از جمعیت گروه سنی ۱۷-۶ساله مناطق شهری به مدرسه دسترسی ندارند. بنابراین حدود ۱۵درصد از جمعیت ویژه سنی مذکور در مناطق شهری تحتپوشش آموزش نیستند و حدود ۲۹درصد از جمعیت این گروه سنی در مناطق روستایی نتوانستهاند از آموزش برخوردار شوند. همچنین روند تغییرات میزان پوشش تحصیلی واقعی دوره ابتدایی در طی سه دهه براساس دادههای سرشماری نشان میدهد که در سال ۱۳۵۵ حدود ۶/۷۱درصد از جمعیت لازمالتعلیم این دوره تحتپوشش آموزش ابتدایی بودهاند که به حدود ۵/۹۰درصد در سال ۱۳۷۵ و بالاخره به ۵/۸۸درصد در سال ۱۳۸۵ رسیده است. به عبارت دیگر در این سه دهه حدود ۱۷درصد بر میزان پوشش تحصیلی این دوره افزوده شده است، اما همچنان ۵/۱۱درصد از این جمعیت لازمالتعلیم در مدرسه حضور ندارند. از سوی دیگر حدود ۷/۶درصد از این تعداد نیز مربوط به کسانی است که اصلا نتوانستهاند به مدرسه راه یابند (که بیسواد شدهاند) و تنها ۸/۴درصد از نرخ عدم پوشش جمعیت لازمالتعلیم مربوط به کسانی است که به مدرسه وارد شدهاند اما مجددا ترکتحصیل کردهاند.
