برای مردان «آسیب»؛ برای زنان «تردید در هویت جنسی شان»
کانون زنان ایرانی
سحر آریایی
با پشت سر گذاشتن انتخابات مجلس دهم و راه یافتن ۱۴ نماینده زن در مجلس؛ روزنه نوری است برای جامعه ای که همیشه به معضلات اجتماعی نگاه جنسیتی داشته است. معضلاتی که هر گاه خواستیم، آن را بغرنج تر از گذشته نشان داده و زنگ هشدار را به صدا در آوریم و بلافاصله انگشت اتهام را سمت زنان بردیم و بعد با عنوان کلمه «متاسفانه» در ابتدا هر عبارت درخواست کمکی عاجزانه از مسئولان نمودیم. زنانی که همیشه مشکلات اصلی اشان در جامعه در پستوی خانه نهان است و برچسب بسیاری از مشکلات همچون ترکه ای بی صدا بر سرشان فرود می آید.
البته سایه این نگاه بر روی تمامی زنان در هر پست و مرتبه اجتماعی که هستند سایه افکنده است. به طور مثال جشنواره فیلم فجر امسال که بسیار به صحنه استعمال سیگار توسط زنان انتقاد شد. این انتقاد تا جایی بود که دبیر سابق شورای فرهنگی اجتماعی زنان با بیان اینکه زنان امروز حتی در هویت جنسی خود تردید دارند، گفت: جشنواره فجر امسال را باید سینمای «دودی» نامید چون بیشتر زنان در فیلمها سیگار می کشند.
بتول محتشمی در نشست «بررسی جایگاه اجتماعی، حقوقی، اقتصادی و فرهنگی زنان» افزود: غربی ها در زمینه سست کردن بنیان‌های اعتقادی و فرهنگی زنان از وسایلی مانند کتاب، سینما و… استفاده می‌کنند و به عنوان مثال در همین جشنواره فیلم فجر آنقدر وضع زنان را بد جلوه می‌دهند که زنان در بیشتر صحنه ها سیگار می کشند.
اینکه زنان مسئول در جامعه ما در اکثر مواقع حضور خاکستری در احیای حق زنان در جامعه داشته اند که خود بحثی است که نتیجه اش تنها سکوت است. ولی اینکه همین زنان مسئول هنگام صحبت از وضعیت نابسامان بعضی از رفتارها زن را به عنوان متهم ردیف اول معرفی کرده و بغرنج بودن وضعیت را اول از سمت زنان اعلام کنند، سوالی است بزرگ.
هر گاه قرار است آمار و ارقام هایی در رابطه با وضعیت بعضی از ناهنجاری ها و معضلات در جامعه اعلام کنیم در ابتدا از زنان آغاز می کنیم. مانند، زنان معتاد، زنان بی خانمان، زنان روسپی، زنان سیگاری، هنجار شکنی توسط دانشجویان دختر، وضعیت حجاب زنان و غیره ولی هیچگاه بی طرف به این مسئله نگاه نشده است. حال کسانی در این بین اعتقاد به حساسیت جنس زن در جامعه دارند که این نیز باز سوال بزرگی را در ذهن متواتر می کند که چگونه است که این جنس حساس هیچگاه برایش حرکتی در جامعه انجام نشده است. انگار بحث وضعیت نابسامان زنان در اکثر مواقع رزومه ای بسیار خوبی را برای بسیاری رقم می زند. بررسی فاکتور معضل اجتماعی که برای جلب توجه واژه زن را بیش از مردان طلب می کند.
اعمال قانون در گرو محدودیت زنان
تمامی اینها در حالی است که ممنوعیت استعمال سیگار توسط هنرپیشگان در قانون جامع کنترل دخانیات برای همگان لازم الاجراست و در آن هیچ بحث تفکیک جنسیتی نیامده است. اگر یک مسئله موجب رواج آسیب هایی در سطح جامعه می شود، دیگر برای جلوگیری از آن هیچ تبصره ای وجود ندارد و تمامی آحاد را درگیر می کند. زمانی که ایل بیگی معاون ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی در رابطه با ممیزی استعمال سیگار در سینما گفت: یکی از اصلاحاتی که باید آن را فریاد کرد، مشکل کشیدن سیگار در فیلم‌هاست. هیچگاه به زن و یا مرد بودن اشاره نکرد. ایل بیگی معتقد بود که باید جلوی نمایش هر گونه رفتار نادرست و ناهنجار در سینما گرفته شود تا در جامعه نیز به عنوان امری عادی تلقی نشود. ولی در مقابل بتول محتشمی انگشت اتهام را سمت زنان هنرپیشه برد و گفت: در جمهوری اسلامی ایران در مورد زنان قانون کم نداریم اما متأسفانه این قوانین اجرا نمی‌‌‌شود و همچنین نظارتی هم برای اجرای آن وجود ندارد. جای بسی خرسندیست که قوانین مد نظر بعضی از مسئولین اجرا نمی شود. شاید اگر اجرا می شد جز محدودیت بیشتر برای زنان در جهت جلوگیری از بی هویتی جنسیتی چیز دیگری نبود.
شکستن تابوهای اجتماعی و رابطه اش با آزادی زنان
یکی از مسئولان زن جامعه، معاون درمان مرکز تحقیقات پیشگیری و کنترل دخانیات دانشگاه شهید بهشتی نیز چندی پیش گفت: برای گرایش نوجوانان وجوانان به دخانیات استدلال مشخصی وجود ندارد. بجز مشکلاتی مانند، ریختن قبح مصرف قلیان در جامعه، تصور نادرست از بی‌خطر بودن قلیان و آزادی زنان و دختران که تابوهای فرهنگی و اجتماعی در مصرف قلیان محدودشان نمی‌کند، می باشد.
حتی محمد رضا مسجدی دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران و وزیر بهداشت نیز بارهای از رشد جمعیت زنان سیگاری در جامعه هشدار داده اند و بارها از افزایش روند استعمال سیگار توسط دختران دانشجو گفته اند . تمامی اینها در حالی است که در راستای تصویب بودجه سال ۹۵ و ورود ۸ نماینده زن در مجلس و در کنارش توجه خاص وزیر بهداشت و سمن جمعیت به موضوع اخذ مالیات بر دخانیات، شاید بهتر باشد به موضوع زنان به طور خاص در این باره توجه کرد. و برای رفع درصد قابل توجهی از هزینه های سلامت از کانال زنان سیگاری وارد شد.
سرپوش آهنین بر روی مسائل و مشکلات زنان
در کوچه و خیابان و بسیاری از خرابه های سطح شهر در دل تاریکی زنان معتاد بسیاری را می بینیم که عاجزانه درخواست کمک دارند. بسیاری از گرم خانه ها میزبان ورودشان نیستند و دیگر مراکز از کمبود بودجه در این راستا صحبت می کنند. بودجه هایی که بارها برای رفع معضلات و آسیب های اجتماعی اخذ شد و متاسفانه در جاهای دیگر صرف شد.
حال در این بین دانش آموزان دختر نیز مستثنی نیستند. معضلاتی مانند افرایش روابط جنسی ناآگاهانه، استعمال سیگار و مواد مخدر و غیره که همگی آمارهای قابل توجهی از مدارس بیرون آمده که بارها وزیر آموزش و پرورش در مقابل آنها سکوت کرده و درهایش را به روی خبرنگان همچنان بسته نگه داشته است. فضای بسته ای که یا منجر به اخراج دانش آموز و یا سکوت مدرسه شده است. مشکلی که رستمیان از اعضای کمیسیون بهداشت مجلس نهم اعلام کرد که بودجه آموزش دانش آموزان در مواجه با سیگار و مواد مخدر خرج ساختن ساختمانهای متعدد توسط وزارت آموزش و پرورش شد. بودجه های که نه به درد آموزش مهارتهای زندگی و یا احیای صورت های زیبای دختران شین آبادی و بسیاری دیگر از این موارد نخورد.
خواسته های زنان در بایگانی انتخاباتی محفوظ مانده است
فرامه‘ مدرس واحد مهارتهای زندگی در مقطع راهنمایی می گوید: متاسفانه دختران ما با مشکلاتی مانند آزارهای جنسی و یا رفتارهای جنسی پرخطر روبه رو هستند. هر بار که خواستیم در این باره صحبتی کنیم و یا با کمک خانواده ها دانش آموزان را آگاه کنیم با ما برخورد شده و یا در نهایت برخی از دانش آموزان را اخراج کردند. او می گوید زمانی که فیلم «هیس، دخترها فریاد نمی زنند» ساخته شد بسیاری از مربیان و معلمان معتقد بودن این فیلم بسیار مبتذل است و باید جلوی ساخت این قبیل فیلم ها را گرفت. چون این فیلم ها به بنیان خانواده های ایرانی ضربه می زند. ولی به هر حال این همان سرپوش گذاشتن روی معضلات و مشکلات است.
کاسبی انتصاب به منصب های مختلف در جامعه بسیار پر رونق است
زنان در جامعه ایرانی همیشه دچار دوگانگی در تصمیماتی اجرایی کشور بوده اند. تصمیماتی که اغلب خاکستری بوده و هیچ وضعیت روشنی بر آن حاکم نیست. این روزها کاسبی انتصاب به منصب های مختلف در جامعه بسیار پر رونق است، کاسبی که همیشه از دوش مشکلات و معضلات جامعه زنان بالا رفته که اغلب به نفع نگاه جنسیتی مورد قبول مسئولان حرکت کرده است. نگاه های فرا جنسیتی که متاسفانه توسط زنان صاحب منصب جامعه در کنار مردان نیز اعمال می شود. نگاهی که نه به داد ورزش بانوان، معضلات اجتماعی زنان، زنان سرپرست خانوار، بیمه زنان، مرخصی زایمان، اسیدپاشی، حجاب و بسیاری مشکلات از این قبیل نرسید. زنان و خواسته هایش که همانند کلافی پیچیده آنقدر در هم تنیده شده که تنها می توان به گره های کور آن خیره ماند. زن و مشکلاتش که تنها در پوسترهای انتخاباتی خوانده می شود و بعد در بایگانی حافظه برای دوره بعد دوباره غبارروبی می شود.