«فضای پادگانی» نتیجه کاهش عاطفه در خانواده
بسیاری براین باورند که در دنیای امروز نهاد خانواده تضعیف شده و حتی چیزی از آن بر جای نیست، این عده معمولا در چارچوب جامعه مدرن به خانواده نگاه نمی‌کنند، بلکه الگوهای جامعه سنتی را برای سنجش کارکردهای نهاد خانواده معیار خود قرار می‌دهند، این در حالیست که در جامعه مدرن، هنجارها درونی شده و مشارکت فعال خانواده برانگیخته می‌شود، البته در این که خانواده از جهاتی کارکردهای خود را از دست داده و به عبارتی دولتی شده تردیدی وجود ندارد.
به گزارش خبرنگار «جوانان» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، امروزه دولت در جوامع مدرن و شبه‌مدرن از طریق قوانین یا ایجاد الگوهای جدید خانواده را تحت سلطه قرار می‌دهد، رسانه‌ها هر روز در قلب خانه‌ها کار می‌کنند و ارزش‌های جدید را ایجاد می‌کنند، بنابراین بسیاری از افراد، خانواده را در معرض تهی شدن می‌بینند؛ چرا که در خانواده‌های جدید نهار و صبحانه بیرون خورده می‌شود و بسیاری از کارکردها را دولت و سازمان‌های دیگر به عهده می‌گیرند.
دکتر باقر ساروخانی، جامعه‌شناس و عضو انجمن جامعه‌شناسی ایران در نشستی جامعه بدون خانواده را قابل تداوم ندانست و از آن بعنوان میراثی اجتماعی یاد کرد و گفت: ما خانواده را از نیاکانمان می‌گیریم و به اخلاف خود منتقل می‌کنیم، اما برای بررسی کارکردهای آن باید نهاد خانواده را با دنیای روز انطباق دهیم؛ چرا که خانواده جدید در دنیای جدید تبلور پیدا می‌کند.
وی در ادامه بیان کرد: منجر شدن ازدواج به طلاق، به تنهایی نمی‌تواند مبنای شناسایی عدم توفیق خانواده‌ها باشد، از سوی دیگر وجود شاخص دیگری همچون «طلاق ذهنی» نیز باید مورد توجه قرار گیرد، بدین معنا که اندیشه طلاق به ذهن فرد رسیده باشد.
به گفته وی همچنین توفیق خانواده‌ها نیز به فضای عاطفی درون خانواده باز می‌گردد، به گونه‌ای که اگر فضای عاطفی خانواده سرد شود این خانواده دیگر مطلوب نخواهد بود.
به گزارش ایسنا، مدیر گروه جامعه‌شناسی خانواده انجمن جامعه‌شناسی ایران افزود: اگر پیوند عاطفی درون خانواده از میان برود این نهاد دیگر به عنوان گروه نخستین شناخته نخواهد شد، چرا که در بسیاری از موارد وقتی فضای عاطفی به شدت کاهش می‌یابد، شاهد پادگان شدن خانواده هستیم که از ماهیت واصل خود به دور افتاده و با ابزارهای دیگری کنترل می‌شود.
دکتر ساروخانی خاطرنشان کرد: اگر در جامعه‌ای هیچ طلاقی اتفاق نیفتد این امر نشانه خوبی برای توفیق خانواده در آن جامعه نیست، بنابراین با یک نگاه «دورکیمی» به این امر بدین معنا که نوعی آسیب در حد معقول و کم جامعه را واکسینه می‌کند مناسب خواهد بود، از این رو از این زاویه طلاق در سطح پایین می‌تواند معیار خوبی برای جامعه باشد.
وی با اشاره به عدم سازش زوجین با هم در برخی اوقات و افزاش طلاق عاطفی در میان زوجین اظهار کرد: در علم جامعه‌شناسی خانواده برای ارایه راهکارهایی برای گزینش همسر تلاش می‌کند تا در جهت سیاستگذاری ازدواج برای سوق دادن آن به سمتی باشد که فاکتور سقوط و عدم توفیق را کمتر داشته باشیم.
دکتر ساروخانی با اشاره به ارائه نوعی جداول امتیازبندی شده برای پیش‌بینی در مورد موفقیت ازدواج در مرحله گزینش همسر تصریح کرد: با توجه به تمایز فرهنگی زیاد در نقاط مختلف کشور و سیال بودن این واقعیت انسانی، رتبه‌بندی و پلکانی کردن عوامل میزان موفقیت در گزینش همسر امکان‌پذیر نیست، بلکه باید در این امر کارشناسان مجربی با در دست داشتن مجموعه‌ای از قواعد نسبی حساس و کیفی این امر را مورد سنجش قرار دهند.