خاطرات اولین افسر سیاسی زن از سفر به ایران در انگلستان تجدید چاپ شد
میراث خبر / میترا اسدنیا: کتاب خاطرات سفر گرترود بل اولین افسر زن انگلیسی و پژوهشگر تاریخ و باستان شناسی در قالب مجموعه اسناد مربوط به تاریخ ایران در اوایل قرن بیستم میلادی پس از ده ها سال دوباره در انگلستان تجدید چاپ شد.
گرترود بل از جمله نخستین زنان انگلیسی است که به دانشگاه راه یافته و به دلیل روحیه پژوهشی و نیز سفرهای طولانی و ماجراجویانه اش به عنوان افسر سیاسی انگلستان در کشورهای خاورمیانه ،کمک های شایانی به این کشور در دوران جنگ جهانی اول کرده است.
در بخشی از این کتاب که ناشر برای معرفی آن استفاده کرده، آمده است:« زندگی در شرق را می توان در دو عنصر خاک و آفتاب خلاصه کرد. آ ن گاه که بی توجه در درگاه ایستاده ای اقرار خواهی کرد که این سفر دراز بیهوده نبوده است اما همزمان با حرکت دسته جمعی مردمی که پشت سر تو حرکت می کنند ناگاه در خواهی یافت که چه شکاف و گرداب ژرفی میان تو با آن هاست. اینجا، گویی که شرق به خود می نگرد: او درباره دنیای بزرگتری که تو شهروند آن هستی چیزی نمی داند بنابراین چیزی از تو و تمدن تو نمی پرسد.»
البته تمام آنچه که گرترود بل آورده نه مربوط به امروز ایران بلکه مربوط به ایران در قرن نوزدهم است. گرترود بل متولد سال ۱۸۶۸ و فارغ التخصیل ممتاز رشته تاریخ از دانشگاه آکسفورد است. وی زمانی به تحصیل پرداخت که تحصیلات دانشگاهی برای زنان هنور امری غیر معمول بود اما با این وجود تنها ظرف مدت دو سال تححصیلات خود را در آکسفورد به پایان رساند و سپس در مسیر سفرهای خود به دور دنیا به ایران آمد.
گرترود بل از اوایل قرن بیستم به شدت شیفته مردم و کشورهای عربی شد و پس از آموختن زبان عربی و تحقیق در مورد این کشورها، به سفر در کشورهای عربی پرداخت. بعدها از سوی سرویس های جاسوسی انگلستان در جریان جنگ جهانی اول به عنوان افسر سیاسی به این کشورها اعزام شد و به مقام دبیر واحد شرقی درکمیسیون عالی امور بغداد ارتقا یافت و به واسطه نقشی که در روی کارآمدن بسیاری از شاهان و شاهزادگان در عراق پس از جنگ جهانی اول داشت به عنوان «پادشاه ساز» دولت عراق شهرت یافت. وی در مدت حضورش در این کشور مدیر افتخاری اداره عتیقه جات این کشور شد. تاسیس موزه بغداد در عراق نیز از جمله اقدامات او در زمینه حفظ آثار فرهنگی به شمار می آید.
گرترود بل علاوه بر این کتاب دارای کتاب های دیگری نیز هست که عمدتا درباره شرق و کشورهای خاورمیانه است که از این میان دو کتاب او به طور خاص به ایران اختصاص دارد. کتاب اول او «اشعار حافظ با انتخاب گرترود بل» نام دارد که با همکاری رز دنیسون همراه با متن اصلی اشعار به زبان فارسی در سال ۱۹۹۵ چاپ و منتشر شد.
کتاب تصویرهای ایرانی دومین کتاب اوست که همانند بیشتر کتاب هایش مبتنی بر خاطرات سفر و پژوهش های قبلی اش درباره ایران است. این کتاب در ۱۹۲ صفحه توسط انتشارات آنتم به بازار نشر کتاب انگلستان عرضه شده است.