۹۹درصد زنان سرپرست خانوار مطلقه نگران آینده فرزندانشان هستند
زنان با سرپرست شدن در وضع و موقعیت جدیدی قرار می‌گیرند که معمولا با مسایل مادی و معنوی متعددی همراه است. مطالعات وسیع جامعه‌شناسی نشان می‌دهد که زنان همچون سایر اقلیت‌های نوظهور در کلیه کشورهای جهان، تبعیض‌های متعددی را تجربه می‌کنند؛ اما در این میان زنان سرپرست خانوار بیش از سایر گروهها در معرض تبعیض و پیش داوری قرار دارند.
به گزارش خبرنگار «زنان» ایسنا درحالیکه بر اساس تحقیقات، ۶۰ درصد زنان در جهان، نان‌آوران خانه‌اند، در بین تمام جوامع انسانی «پدر» به عنوان عنصر اصلی و محوری خانواده پذیرفته شده و سرپرست خانواده محسوب می‌شود و بنابراین هر نوع حادثه‌ای که به مفارقت رابطه زن و شوهر منجر شود ساختار، عملکرد و حیات خانواده را تهدید می‌کند.
به گزارش سرویس زنان ایسنا نتایج تحقیقات همچنین نشان می‌دهد که زنان سرپرست خانوار بر خلاف مردان تمامی درآمدشان را صرف بهبود وضعیت خانواده و ارتقای سطح تغذیه، رفاه و تحصیل فرزندان و افراد تحت تکفل خود می‌کنند. از سوی دیگر زنان در مقایسه با مردان توان بیشتری در تخصیص مناسب منابع دارند و در واقع زنان سرپرست خانوار بهتر می‌توانند درآمد خود را به صورت بهینه مصرف کنند.
همچنین زنان سرپرست خانوار در کارهای مشارکتی بیش از مردان، همدلی و مداخله داشته و روحیه تعاون و مشارکت بیشتری دارند. به همین دلیل خانوارهای دارای سرپرست زن، محیط مساعدی برای انجام فعالیت‌های مشارکتی فراهم می‌کنند که این قبیل فعالیتها می‌تواند زمینه ساز توسعه انسانی پایدار باشد.
گفتنی است که این زنان بیش از سایر مادران در مقابل نیازهای خانواده‌ای که مسوولیت آن را بر عهده دارند احساس وظیفه می‌کنند که این امر فرصتی فراهم می‌کند که «خانواده زن سرپرست» بتواند در جهت بهبود وضعیت آموزشی ، بهداشتی و رفاهی فرزندان خود اقدام کند.
به گزارش ایسنا، زنان سرپرست خانوار در ایران شامل دسته‌های زنان مطلقه ، زنان شوهر مرده، شوهر معتاد، همسران شهدای جنگ ، مهاجرت ، زنان دارای شوهران زندانی، زنان دارای شوهران بیکار، زنان دارای شوهران مریض، زنان ازدواج نکرده و زنان دارای شوهرانی مجهول‌المکان می‌شوند.
اما بر اساس تعریف مرکز آمار ایران «سرپرست خانوار یکی از اعضای خانوار است که در خانوار نیز به این عنوان شناخته می‌شود. در صورتی که اعضای خانوار قادر به تعیین سرپرست خانوار نباشند، مسن‌ترین عضو خانوار به عنوان سرپرست تلقی می‌شود.
بدیهی است که این تعریف نارسا موجب کم شماری خانواده‌های زن سرپرست خواهد شد؛ چرا که درصد قابل توجهی از خانوارها که توسط زنان اداره می‌شوند نظیر وضعیتی که مردان سرپرست خانوار، سالمند، از کار افتاده یا بیکار هستند ، یا به دلایلی متواری یا زندانی بوده و به طور موقت در خانواده حضور ندارند، یا خانوارهای مهاجر افغانی که سرپرست مرد در آنها حضور دائم ندارند و همچنین زنان خود سرپرستی که در خانواده پدری سکونت دارند، بر اساس این تعریف به حساب نخواهند آمد.
اما طبق تعریف سازمان بهزیستی تمامی زنان که عهده‌دار تأمین معاش مادی و معنوی خود و اعضای خانوار هستند، در زمره زنان سرپرست خانوار قرار گرفته‌اند.
تحقیقات نشان می‌دهد که در ایران حدود ۳۵ درصد از زنان، سرپرستی خانواده خود را به عهده دارند، همچنین منبع اصلی تامین مخارج ۶۵ درصد از زنان سرپرست خانوار، کار اعضای خانواده و یا حقوق بازنشستگی و مستمری بازماندگان است و ۳۵ درصد بقیه با استفاده از مستمری نهادها و سازمانهای حمایتی یا کمک بستگان و افراد خیرخواه امرار معاش می‌کنند.
همچنین به استناد گزارش‌های سازمان بهزیستی در سال ۸۰ نزدیک به ۶۶ هزار زن سرپرست خانوار ، عهده‌دار تامین حدود هزار فرزند دانش‌آموز هستند و فرزندان شاغل به تحصیل خود را تنها با میانگین، مستمر و ماهانه ۱۵۰ هزار ریال اداره می‌کنند، این سرپرستان خانوار همچنین حدود ۵ هزار دانشجوی شاغل به تحصیل در مراکز آموزش عالی کشور را سرپرستی می‌کنند این در حالیست که ۸/۶۸ درصد زنان سرپرست خانوار تحت پوشش نهادهای حمایتی با هیچ حرفه‌ای که امکان دستیابی به شغلی با حداقل درآمد را برای آنها فراهم کند آشنا نیستند.
طبق گزارش سال ۷۹ سازمان بهزیستی در ایران ۸۳ درصد خانواده‌های زن سرپست به دلیل فوت همسر و ۱۷ درصد به علت طلاق، توسط زنان اداره می‌شوند؛ این در حالیست که احتمال ابتلاء به فقر برای خانوارهایی با سرپرست زن در مناطق شهری ۳۵ درصد و در مناطق روستایی ۶۵ درصد است.
مطالعات همچنین نشان دهنده احتمال زیاد قرار گرفتن زنان مطلقه یا رها شده روستایی در معرض فقر شدید است به طوری که ۲۹ درصد خانواده‌های دهک اول درآمدی در ایران، بی‌سرپرست یا دارای سرپرست زن هستند.
به گزارش ایسنا، آمار سازمان بهزیستی همچنین درصد بی‌سوادی در زنان سرپرست خانوار را ۷۱ درصد می‌داند که در مقایسه با میانگین بی‌سوادی در کل کشور اختلاف قابل توجهی دارد.
به گزارش ایسنا بررسی وضعیت زنان شاغل سرپرست خانوار مطلقه هم نشان می‌دهد که ۹۹ درصد زنان سرپرست خانوار مطلقه از آینده فرزندانشان نگران هستند و بیشترین انتظاری که از دولت داشته‌اند، حدود ۶۳ درصد خواهان رفع مشکلات مربوط به مسکن است.
همچنین تحقیقی بر روی ۱۰۰ زن مطلقه با حداکثر سن ۵۰ سال نشان می‌دهد که زنان سرپرست خانوار نسبت به زنان غیر سرپرست، میزان استرس بیشتری را تجربه می‌کنند و از کیفیت زندگی پایین‌تری برخوردارند؛ چراکه تعدد نقش‌هایی که زنان سرپرست خانوار بر عهده دارند؛ به عنوان یکی از عوامل استرسزای عمده مورد توجه است.
نتایج گزارش‌های بالینی و مطالعات کنترل شده حاکیست که رویدادهای استراسزای زندگی می‌تواند در شروع و هم در تشدید اختلالات روانی و بیماری جسمی نقش کلیدی داشته باشد. همچنین درآمد پایین و فقر، ایفای نقش‌های چندگانه، فقدان حمایت‌های اجتماعی و نگرش منفی نسبت به زنان سرپرست خانوار موجب بروز اختلالات روانی در آنها می‌شود.