تابعیت و بی توجهی مجلس به هویت زن ایرانی

مهاجرت اتباع کشورهای بیگانه به ایران، سالهاست که مسائل و مشکلاتی را در پی داشته است که شاید بتوان گفت ازدواج زنان ایرانی با مردان افغانی و عراقی یکی از مهمترین آنان است.

هر چند که اتباع خارجی در موضوع اشتغال، انجام جرم و مواردی دیگر نیز موجب عکس العمل های متفاوتی در کشور شده اند، ولی معضل مهم امروزی، ازدواج زنان ایرانی با اتباع بیگانه و فرزندان حاصل از ازدواج آنهاست.

این مهم موجب شد تا لوایح و طرح هایی جهت حل این مشکل به مجلس ارائه شود. به خاطر دارم در مجلس ششم نیز طرحی به مجلس آمد که اجازه اقامت دائمی به همسران غیرایرانی زنان ایرانی را مطرح کرد. چون زنان ایرانی که با مردان افغانی ازدواج کرده بودند، قصد نداشتند که به کشور افعانستان بروند. البته این طرح در مجلس ششم مسکوت ماند.

چون مشکل همچنان باقی بود، این موضوع نیز در مجلس همچنان جای بحث داشته است. به حدی که طرح اصلاح بندهای ۴، ۵ و ۶ ماده ۹۷۶ قانون مدنی و الحاق یک تبصره به آن در مجلس مورد بررسی قرار گرفت. اما این اصلاحیه مشکل گشای زنان ایرانی و فرزندان آنان نیست، چون مشروط به مواردی شده که چاره کار نیست.

به عنوان نمونه در بند ۴ ماده ۹۷۶ قانون مدنی شرط داشتن پروانه اقامت معتبر و ثبت ازدواج طبق ماده ۱۰۶۰ قانون مدنی ذکر شده است، حال آنکه همه می دانند ضعف اطلاع رسانی دستگاهها وبی اطلاعی زوجین به وجود آورنده این معضل بوده است.

تبصره این ماده واحده نیز شرط دارد. فرزندان حاصل از این ازدواج باید از تاریخ ۱/۱/۵۸ تا تاریخ تصویب قانون ( که سال ۱۳۸۵ است ) به ۱۸ سال رسیده باشند و با اعلام رد تابعیت غیرایرانی و تقاضای تابعیت ایران، ایرانی محسوب می شوند.

اما دولت قول داده است که تا سن ۱۸ سالگی، کلیه امکانات آموزشی و پرورشی را در اختیار این فرزندان بگذارد.

نتیجه این که این مصوبه به جهت بی توجهی به هویت زن ایرانی و فرزندانش، مشکل زنان ایرانی را حل نمی کند و با توجه به شروط مندرج دراین مصوبه، راه صعب و سختی را پیش روی آنان قرار داده که اغلب عملی نیست.

نکته قابل توجه دیگر این است که این مصوبه چه تاثیری می تواند در زندگی افرادی که مبتلا به ماجرا هستند، داشته باشد؟

متاسفانه باید گفت این مصوبه کارساز نیست. چون به زن ایرانی الاصل ما هویت کاملی نمی دهد تا فرزندانش را به تابعیت خودش درآورد، اما مردان ایرانی می توانند تابعیت خود را به فرزندانشان تسری دهند که به نظر من این مهم است . مصوبه باید به گونه ای بود که هر زن ایرانی که با مردی از اتباع بیگانه در کشور ازدواج می کرد، بتواند تابعیت خود را به فرزندانش بدهد. لازم است یادآوری کنم که در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۴ مجلس طرح اصلاح موادی از قانون مدنی را اعلام وصول کرد. این طرح که اصلاح ماده ۹۶۴ و بند ۲ ماده ۹۷۶ قانون مدنی بود، اعلام می کرد که کسانی که پدر یا مادر آنها ایرانی است، اعم از اینکه در ایران یا در خارج متولد شده باشند، تبعه ایران محسوب می شوند.

این طرح دقیقا ً با شرایط امروزی ایران و جهان مطابقت داشت و نشان دهنده اهمیت به حقوق زنان در سرزمین ما بود. اما در یک چرخش عجیب، متاسفانه این طرح به بایگانی سپرده شد و طرح اصلاح بندهای ۴ ، ۵ و ۶ ماده ۹۶۷ قانون مدنی والحاق یک تبصره به به ضمن مجلس آمد.

تاکید می کنم که مصوبه اخیر نمی تواند موجب تاثیر در حل مشکل این زنان و کودکان آنان شود.

فراموش کرده ایم که شرایط منطقه موجب شد ما در یک شرایط غیرطبیعی با حجم بالایی از مهاجرانی مواجه شویم که در آغاز داوطلبانه و با نگاهی مهمان نوازانه آنان را پذیرا بودیم و حتی دخترانمان را به ازداوج آنان درآوردیم، اما به مرور ایام، بدون اطلاع رسانی مناسب و تسهیل امور آنان، متوقعیم که آنان به شروط عمل کنند. این خواسته بسیار دیرهنگام بیان شده است، به حدی که در وضعیت کنونی قابل اجرا نیست.

سایت میدان زنان

نویسنده: اشرف گرامی زادگان