برخورد با بد حجابی در گزارش دویچه وله

دویچه وله فارسی/ بهزاد کشمیری پور: بار دیگر و با آغاز فصل گرما برخورد با زنانی که پوششان از نگاه مسئولان جمهوری اسلامی مناسب نیست آغاز شد. نیروی انتظامی درصدد است امسال با زنان «بدحجاب» قاطع‌تر و شدیدتر برخورد کند.

روز گذشته در برخی از نقاط شهر تهران گشت‌های نیروی انتظامی حضور یافتند و در مواردی نیز تعدادی را دستگیر کردند. نیروی انتظامی برای اقدام اخیر خود محدودیت زمانی تعیین نکرده و مدت اجرای طرح را نامحدود عنوان می‌کند. با این همه زنان و دختران جوان معتقدند، با کمی صبر و احتیاط این روزها نیز بگذرد.

آغاز برخورد با “بدپوشی”

از روز شنبه اول اردیبهشت ماه برخورد با آنچه “بدحجابی” عنوان می‌شود آغاز شد. فرمانده‌ی نیروی انتظامی، احمدرضا رادان، حدود دو هفته پیش طرحی را معرفی کرد که با اجرای آن قرار است امسال با بدحجابان شدیدتر برخورد شود. در سالهای گذشته نیز در چنین روزهایی طرح‌های مشابهی اجرا شده که در مورد میزان موفقیت آنها نظرهای متفاوتی وجود دارد. انصار حزب‌الله در هفته‌نامه‌ی خود “یالثارات” «موضع سردار رادان فرمانده کنونی ناجا را نسبت به فرماندهی پیشین نیروی انتظامی قاطع‌تر خوانده» اما تاکید دارد که در مورد نتیجه‌ی برخوردهای امسال باید منتظر ماند. انصار حزب‌الله که معتقدند «تا کنون نحوه مبارزه با بی‌حجابی و فساد اخلاقی و رشد فزاینده بی‌بند و باری در جامعه، موثر و قابل استناد نبوده است»، «امت حزب‌الله» را فراخوانده‌اند تا پس از نماز جمعه به «حمایت و تقدیر از تصمیم متعهدانه نیروی انتظامی» راهپیمایی کنند.

روز گذشته با استقرار نیروهای انتظامی در ۲۳ نقطه‌ی تهران تذکر به زنانی که پوششان نامناسب تشخیص داده می‌شود آغاز و در مواردی نیز به دستگیری آنان انجامید که هنوز آمار دقیق آن منتشر نشده است. شب گذشته سرهنگ سید محمد حسینی معاون مبارزه با مفاسد اجتماعی ناجا از دستگیری تعدادی زن خبر داد که به دو مرکز پلیس امنیت تهران منتقل شده‌اند. حسینی در مورد چگونگی برخورد با دستگیر شدگان گفت: « خانواده‌ی این افراد دعوت میشوند و پس از تعویض لباس و گرفتن تعهد آنها را تحویل می‌گیرند. مشخصات زنان دستگیر شده ثبت و از آنها عکس گرفته می‌شود تا در صورت دستگیری مجدد پرونده‌ی آنها به قوه‌ی قضاییه ارجاع شود». حسینی در جمع خبرنگاران گفته است «این طرح باعث ایجاد اثرات مثبت در جامعه شده، به طوری که در اولین روز اجرای این طرح شاهد وضع بهتری نسبت به گذشته بودیم.»

چه چیز مصداق بد حجابی است؟

برخی بر این اعتقادند که نبودن تعریفی دقیق از «پوشش مناسب» یا نامشخص بودن مصداقهای بد پوشی برخورد موثر با این معضل را دشوار کرده است. عده‌ای نیز معتقدند که قوانین موجود در این زمینه کافی هستند و باید راه‌های اجرایی کردن آنها را یافت. حدود ده سال پیش در بهمن ماه ۱۳۷۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی طرحی را با عنوان آیین‌نامه گسترش عفاف و حجاب به تصویب رساند. در این آیین نامه‌ی ۴۰ صفحه‌ای ۲۲ وزارتخانه، نهاد و سازمان به عنوان مسئولان اجرای این طرح معرفی شده‌اند. سرتیپ دوم پاسدار احمد روزبهانی مدیرکل مبارزه با مفاسد اجتماعی ناجا در جلسه فرماندهان نیروی انتظامی پوشیدن شلوارهای کوتاه، مانتوهای تنگ، چسبان و بدن‌نما و استفاده از شال‌های کوچک که به طور کامل موی سر را نمی‌پوشاند‌، را به عنوان مصداق‌های بدحجابی زنان عنوان کرده. (خبرگزاری قرآنی ایران، ۲۸ فروردین)

طرح برخورد با بدحجابی از سوی عده‌ای، از جمله چند نماینده‌ی مجلس با انتقاد روبرو شده. اینان معتقدند در این زمینه برخورد انتظامی چاره‌ی کار نیست و باید به کار ریشه‌ای و فرهنگ‌سازی پرداخت. این سخنان با واکنش فرمانده ناجا روبرو شد که اعتقاد دارد «آنها که مدعی هستند باید درخصوص مسائل اخلاقی کار فرهنگی شود، خودشان نسبت به انجام این امر اقدام کنند.»

تنها نیستی سردار

در دفاع از عملکرد ناجا نظرهای دیگری نیز ابراز شده. در روزهای اخیر کسانی از جمله، مدیر مسئول روزنامه کیهان حسین شریعتمداری و انصار حزب‌الله در نوشته‌هایی ضمن حمایت از اقدام نیروی انتظامی حرکت آنها را درجهت خواست مردم توصیف کرده و ستوده‌اند. هفته‌ی نامه‌ی “یالثارات” ارگان انصار حزب‌الله در آخرین شماره‌ی خود در مطلبی زیر عنوان «تنها نیستی سردار» به «نگرش حزب اللهی و منطق دینی» سردار رادان در مبارزه با بدحجابی اشاره کرده و می‌نویسد «سردار، کافی است اندکی عمل ببینیم! آنگاه شاهد خواهی بود برای حمایت از این اقدام قانونی و انقلابی هرگونه که بتوانیم یاری‌ات خواهیم کرد.»

در سال‌های گذشته طرح برخورد با بدحجابی مقطعی بوده و پس از مدتی کنار گذاشته شده. برخوردهای انتظامی سال پیش حدود یک ماه و نیم ادامه داشت. نیروی انتظامی زمان اجرای طرح امسال را نامحدود عنوان کرده و سردار رادان در پاسخ به این پرسش که عده‌ای معتقدند این طرح نیز مقطعی و زودگذر خواهد بود گفته است «آن‌ها که چنین نظری دارند مطمئناً در چند ماه آینده نظرشان تغییر می‌کند.» (فارس، اول اردیبهشت) طرح برخورد با بدحجابی با استفاده از ۳۰ گشت ارشادی، ۱۵ گشت غیرمحسوس و ۱۵ گشت جمعی اجرا می‌شود که در آن ۲۰۰ مامور زن نیز شرکت دارند. سردار رادان می‌گوید «این طرح تا زمانی که تشخیص بدهیم لازم است، اجرا خواهد شد.» قرار است در ادامه ی اجرای این طرح با مردان بدپوشش نیز برخورد شود. سرهنگ حسینی روز گذشته به خبرنگاران گفته است «ظرف چند روز آینده مصادیق برخورد با مردان بدحجاب اعلام می‌شود.»