گفت‌وگوی با همسر دانیل اورتگا:زنان ایرانی مظهر زنان انقلابی هستند
دوشنبه شب پس از یک معطلی نسبتا طولانی دوساعت و نیمه که به دلیل فشردگی برنامه‌های مصاحبه‌شونده‌مان، ناگزیر می‌نمود، توانستیم گفت‌وگویی با «روزاریو موریلو» همسر دانیل اورتگا، در ساعت ۲۱ و ۱۵ دقیقه داشته باشیم.
این گفت‌وگو در اتاقی در مجتمع بوستان واقع در سعدآباد انجام شد؛ گفت‌وگویی که به دلیل برنامه‌های بعدی اورتگاها و فرارسیدن وقت شام و همچنین فشار تشریفات برای کوتاه‌کردن زمان، حدود ۴۵ دقیقه به طول انجامید. در ابتدا تصور بر آن داشتیم که می‌توانیم به زبان انگلیسی با همسر اورتگا مصاحبه کنیم ولی با شروع مصاحبه و به درخواست خانم موریلو مصاحبه به زبان اسپانیولی انجام شد و او در طول مصاحبه اصرار داشت که پرچم بزرگی از کشورش پشت صندلی‌اش قرار گیرد. اطرافیانی که در طول این سفر دو روزه همراه اورتگا و همسر وی بودند به ما گفتند وی زنی باهوش، توانا و جسور است و به شدت بر اورتگا تأثیرگذار بوده و اورتگا نیز به وی علاقه‌مند است و از نظرات وی در پیشبرد بسیاری از امور استفاده می‌کند؛ به واقع همسر اورتگا رییس‌جمهور پشت صحنه است.
اورتگا و همسرش چندیست که یک سفر دوره‌ای را آغاز کرده و بعد از الجزایر و لیبی به همراه تعدادی از فرزندانشان و یک عروس و داماد و نوه‌ی کوچکش به ایران سفر کرده‌اند. موقعی که مصاحبه‌ی ما در حال انجام بود فرزندان وی برای گردش به سطح شهر از جمله پاساژ قائم در میدان تجریش رفته بودند. موریلوی حدودا ۶۰ ساله روز دوشنبه بعد از دیدارهایی که در طول روز در معیت اورتگا با مقام‌های مختلف ایرانی داشت با چهره‌ای خوشایند با روسری و مانتوی سفیدی که بر تن داشت، پذیرای ما شد؛ او انگشترهای سوال‌برانگیزش را نیز در دست داشت.
خرسندی از حضور در ایران
«روزاریو موریلو» در ابتدای گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران، با ابراز خوشحالی و خرسندی از حضور در تهران گفت:« بسیار خرسندم که از ایران دیدار کردم و از نزدیک با انقلاب شکوهمند ایران اسلامی و جوانان پرشور آن آشنا شدم.»
وی با بیان این که بین ملت ایران و نیکاراگوئه و دیگر ملت‌های انقلابی اشتراکات زیادی وجود دارد، افزود: « انقلاب ایران و انقلاب نیکاراگوئه انقلاب‌های دوقلو هستند؛ چرا که هر دو در سال ۱۹۷۹ به پیروزی رسیدند و بر اساس ایمان به خداوند و اراده‌ی ملت‌ها صورت گرفتند. این دو انقلاب بر اساس اراده‌ی خداوند به پیروزی رسیدند و برای دو ملت باعث رحمت و برکت شدند.»
خبرنگار ایسنا در این گفت‌وگو برای همسر اورتگا درباره وضعیت خبرگزاری دانشجویان ایران، چگونگی شکل‌گیری آن و این که در آن دانشجویان مشغول به کار هستند و حضور خانم‌ها در آن پررنگ است، توضیح داد.
موریلو گفت:« من به شما تبریک عرض می‌کنم چرا که جوانان در واقع مظهر امید و امیدواری نسبت به آینده و نشان‌گر آینده و افقی روشن و شرافتمندانه هستند. جوانان وجدان بیدار جوامع هستند و بدون شک یک آژانس خبری جوان می‌تواند کمک زیادی می‌تواند در راستای بیداری و گسترش وجدان‌های آزادی‌خواه در عرصه‌ی جهانی داشته باشد.»
وی همچنین گفت:« برای من بسیار جالب است که خانم‌ها در خبرگزاری شما حضوری فعال و پررنگ دارند و به نظر من از این رهگذر است که آنان می‌توانند توانمندی‌ها و ظرفیت‌های نهفته‌ی خود را در عرصه‌ی جهانی نشان دهند.»
زنان ایرانی جسارت و شجاعت زیادی از خود نشان داده‌اند
این فعال سیاسی با ستایش از فعالیت‌های زنان در عرصه‌ی مبارزات انقلاب اسلامی و بعد از آن گفت:« زنان ایرانی مظهر زنان انقلابی هستند و فعالیت‌های آنها در چند بعد از انقلاب واقعا ستایش‌انگیز و تحسین‌برانگیز است. زنان ایرانی جسارت و شجاعت زیادی از خود نشان دادند و بر اراده و اعتقاد خود مصمم هستند و این امر را در فعالیت‌های خود بعد از انقلاب نشان داده‌اند؛ به عبارت دیگر می‌توانم بگویم زنان ایرانی مظهر اراده، شجاعت، شهامت و شکوه ملت ایران هستند.»
روزاریو موریلو در ادامه در پاسخ به پرسشی در ارتباط با وضعیت زنان نیکاراگوئه و آمریکای لاتین، همچنین اقداماتی که به عنوان یک زن قدرتمند در نیکاراگوئه برای بهبود وضعیت زنان این کشور و آمریکای لاتین انجام داده است؟ گفت:« در نیکاراگوئه نیز زنان مبارز مانند زنان مبارز ایرانی در تمام مراحل انقلاب سهیم بوده و شرکتی فعال داشته‌اند. زنان نیکاراگوئه در انقلاب ساندنیستا نقشی فعال و مهمی داشتند.»
وی گفت:« این انقلاب در نیکاراگوئه موجب شد تا زنان هر چه بیشتر در صحنه‌های اجتماعی حضور پیدا کنند و توانمندی‌های خود را بروز دهند. ما در سایه‌ی این انقلاب شاهد حضور روزافزون زنان در عرصه‌ی قدرت بودیم و آنها قدرت و توانمندی‌های خود را در عرصه‌ی سیاسی نشان دادند. زنان در سایه‌ی انقلاب به واقع وقوف پیدا کردند که باید در راستای احقاق حق خود تلاش کنند و با آگاهی و نشاط بیشتری در جامعه حاضر شوند.»
موریلو افزود:« متاسفانه بعد از این که نیروی انقلابی ساندنیستا در سال ۱۹۹۰ از قدرت کنار گذاشته شد قدرت‌های لیبرال و نئولیبرال که در این کشور حاکم شده بودند، در زمینههای مختلف صدای زنان را به شکلی خاموش کردند و موجب گسترش فقر و بی‌ثباتی که اساسا بر روی شانه‌های زنان سنگینی می‌کرد، شدند و به این مساله دامن زدند؛ ولی خوشبختانه با ظهور دوباره‌ی انقلابیون و پیروزی جبهه در انتخابات، ما بار دیگر شرافت و حضور زنان را در عرصه‌های مختلف شاهد هستیم و در ارتباط با توسعه‌ی فعالیت‌های زنان قدم برمی‌داریم.»
وی با بیان این که «در آمریکای لاتین، ما زنان در زمینههای مختلف اجتماعی و سیاسی نقش خود را به اثبات رسانده‌ایم»، گفت:« ما زنان در سایه‌ی نقشی که ایفا کرده‌ایم تلاش داریم زمینه را برای احقاق حق جنسیتی و تساوی حقوق بین زن و مرد و لزوم و ضرورت تغییر برخی از قوانین مصوب فراهم کنیم. ما در تلاش هستیم همه را متقاعد کنیم که زنان، شایسته‌ی جایگاه رفیع‌تری نسبت به آن چه تا کنون در آن قرار گرفته‌اند، هستند. ما معتقدیم زنان باید در زمینههای مختلف از حضور در قدرت دولت مرکزی گرفته تا پایه‌های پایین قدرت یعنی در مناطق و شهرهای مختلف حضور داشته باشند. از جمله می‌توان به حضور زنان در شورای شهر و شهرداری‌ها اشاره کرد که این نهادها از قدرت بالایی برخوردار هستند.»
موریلو گفت:« یکی از مسائلی که باید در ارتباط با وضعیت زنان در آمریکای لاتین اعتراف کنیم، وجود فقر در بین زنان است. ما باید با فقری که گریبان‌گیر زنان است، مبارزه کنیم.»
جهانی‌شدن یعنی ضعیف‌ترشدن ضعیف‌ها
روزاریو موریلو اظهار داشت:« ما در چند سال گذشته شاهد بحث جهانی شدن هستیم و یکی از نتایج شوم جهانی شدن به فقر و فلاکت کشاندن ملت‌های ضعیف است. در پروسه جهانی‌سازی هر چه جلوتر می‌رویم مشاهده می‌کنیم ملت‌های ضعیف فقیرتر می‌شوند. ما در مبارزات خود به دنبال احقاق حق ملت‌های ضعیف هستیم. ما باید سیاست‌های ضدانسانی سردمداران نظام سلطه را که در پی جهانی‌شدن به دنبال تحقق آنها هستند بشناسیم و احقاق حق کنیم و هر چه بیشتر در این زمینه نقش فعال‌تری داشته باشیم. ما باید در جهت زدودن فقر، بی‌سوادی و مشکلاتی که گریبان‌گیر جوامع است، مبارزات جدی داشته باشیم و در واقع می‌توان گفت مبارزات زنان در این راستا مبارزه برای زندگی و حیات است.
همسر دانیل اورتگا افزود: پرچم مبارزه در این دنیای متغیر و در برابر جهانی‌شدن این است که بتوانیم نظامی عادلانه مبتنی بر امنیت و برقراری صلح و رفاه و تساوی حقوق در سطح بین‌المللی بر پا کنیم؛ دنیای آزاد و مبتنی بر عدالت.
وی با بیان این که ما باید به دنبال گسترش و تقویت پیوندهای عادلانه، دوستانه و مودت‌آفرین بین ملت‌های مبارز باشیم، گفت: ما برای مبارزه با سیاست جهانی قدرت‌های بزرگ باید دست به دست هم دهیم و در سایه‌ی وحدت می‌توانیم در برابر سیاست‌های سلطه‌گر بایستیم، همچنین باید واقف باشیم که سیاست جهانی‌سازی و جهانی شدن در پی مسخ فرهنگ، هویت‌های ملی و تاریخ ملت‌هاست.
موریلو ادامه داد: وظیفه‌ی اصلی زنان در تمام جوامع به‌ویژه جوامع انقلابی این است که در جهت زدودن این سیاست‌های ضدانسانی نظام سلطه تلاش کنند تا حق خود و ملت خود را اثبات کمند.
باید از کانون گرم خانواده و جامعه امن و مرفه دفاع کنیم
روزاریو موریلو اظهار داشت:« ما زنان باید از کانون گرم خانواده و جامعه‌ی امن و مرفه دفاع کنیم و در جهت صیانت از تاریخ و فرهنگ خود قدم برداریم؛ چرا که زبان و تاریخ میراث انسانی ما هستند و در سایه‌ی سیاست‌های جهانی‌سازی روز به روز در حال تضعیف و از بین رفتن است.»
فرهنگ خانمان‌برانداز آمریکایی
وی با بیان این که فرهنگ خانمان‌برانداز آمریکایی بدون این که ما توجه داشته باشیم دارد به اصل و اساس فرهنگ و تاریخ ملت‌ها آسیب می‌رساند، گفت: متاسفانه اگر دقت کنید در تلویزیون مشاهده می‌کنید که الگوی جهانی شده‌ی آمریکایی را به ما القاء می‌کند و در واقع می‌آیند فیلم‌ها و سریال‌های بی‌اساس را در جامعه‌ی ما رواج می‌دهند و ما ملت‌ها از فرهنگ، هویت و تاریخ خود روز به روز فاصله می‌گیریم. آنها به روشی نامحسوس و ظریف به پیش می‌روند و در جهت سلطه بر جوامع جهانی حرکت می‌کنند، بدون این که ما متوجه شویم.
وی با بیان این که به نظر من نقش زنان در این گونه مبارزات خیلی حیاتی است، گفت: «ما زنان باید در راستای بازگشت به خویشتن، بازگشت به فرهنگ، تاریخ و هویت جوامع خود قدم برداریم. ما باید در جهت گسترش تنوع فرهنگی قدم برداریم. باید بدانیم که نظام سلطه به دنبال این است که ما را به دنیای یکسان در قالب فرهنگ خودش تبیدل کند؛ در صورتی که اساس بشریت بر تنوع فرهنگی و هوش و ذکاوت انسان‌هاست. ما باید در زمینه‌ی حفاظت از محیط زیست که میراث بشری است قدم برداریم. »
آغاز مبارزه از ۱۷ سالگی
همسر دانیل اورتگا همچنین درباره‌ی سابقه‌ی مبارزاتی خود در نیکاراگوئه، گفت: « قبل از هر چیز لازم می‌دانم به شما بگوییم از ۱۷ سالگی عضو جبهه‌ی ساندنیست آزادی‌بخش ملی بودم. ما قبل از پیروزی انقلاب در سال ۱۹۷۹ یک زندگی مخفی و چریکی در چارچوب مبارزاتی که انجام می‌دادیم، داشتیم. من به عنوان یک شاعره و هنرمند احساس می‌کردم باید به این جبهه ملحق شوم و به خاطر احساس وظیفه‌ای که داشتم، خود را ملزم دیدم در جرگه‌ی مبارزان علیه دیکتاتوری در کنار دیگر رزمندگان و چریک‌ها فعالیت مبارزاتی خود را آغاز کنم. من در دهه‌ی هشتاد و در دولت اول ساندنیست‌ها به عنوان وزیر فرهنگ مشغول به کار بودم و خدا را شاکرم که در طول این هجده سال بعد از پیروزی انقلاب که دشمنان سعی داشتند، آن را با دسیسه و توطئه کنار بگذارند، نتوانستند کاری به پیش ببرند و ما توانستیم در سال ۲۰۰۶ در چارچوب مبارزات انتخاباتی خود و در سایه‌ی انتخابات بار دیگر ایده‌های انقلابی ساندنیست‌ها را احیا کنیم و بار دیگر به صحنه‌ی سیاسی و اجتماعی برگردیم. من به عنوان یک نویسنده همیشه احساس وظیفه می‌کردم که باید از ایده‌ها و آرمان‌های انقلابی این جبهه دفاع و آن را در قالب نوشته‌هایم حفظ کنم و ترویج دهم.»
وی گفت: من از سال ۲۰۰۱ در چارچوب بخش تبلیغاتی و فرهنگی جبهه مشغول به کار شدم و البته قبل از پیروزی انقلاب ساندنیست‌ها در سال ۱۹۷۹ نیز اساس مبارزات خود را در چارچوب فرهنگی و تبلیغاتی جبهه قرار داده بودم و مسوول بخش ارتباطات، تبلیغات و فرهنگی جبهه بودم.»
موریلو ادامه داد: من مسوول تبلیغاتی جبهه در چارچوب مبارزات انتخاباتی شهرداری‌ها هستم و در همین چارچوب نیز به عنوان مسوول تبلیغاتی جبهه در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری فعالیت کردم؛ چنان‌که توانستیم به پیروزی برسیم و شاید بتوان گفت اولین زن در آمریکای لاتین هستم که در این سمت توانسته پیروزی به دست آورد.»
همسر دانیل اورتگا با بیان این که اکنون نیز در چارچوب دولت ساندنیست‌ها مشغول به فعالیت است و در حال حاضر به عنوان هماهنگ‌کننده‌ی ارتباطات مردمی دولت فعالیت می‌کند، گفت: « من به واقع در چارچوب مسوولیت خود به دنبال سازمان دادن مردم هستم؛ برای این که مردم در انتخابات حضوری فعالتر داشته باشند و با حقوق خود بیشتر آشنا شوند. من می‌توانم بگویم در حال حاضر هماهنگ‌کننده‌ی دولت ساندنیست‌ها و برنامه‌ریز فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی آن هستم. من در حال حاضر مسوولیت هماهنگی نهضت سوادآموزی نیکاراگوئه را که تازه به راه افتاده نیز برعهده دارم.»
روح سیمون، من و دانیل را به هم رساند
روزاریو موریلو در بخش دیگر سخنانش درباره چگونگی آشنایی‌اش با دانیل اورتگا گفت:« من و دانیل موقعی که کوچک بودیم، بچه‌محل بودیم و دوست و همبازی من «کامیلو» برادر کوچک‌تر دانیل بود که در جریان مبارزات کشته شد. من با کامیلو همسن و سال و دوست بودم و دانیل نیز شش سال از من بزرگ‌تر بود و همبازی من نبود؛ چرا که در آن زمان تصور می‌کردم فاصله‌ی شش سال بسیار زیاد است؛ اما وقتی اورتگا به خاطر فعالیت‌های انقلابی‌اش زندانی شد، من و او از طریق مادرش هنگامی که در زندان بود شروع به مکاتبه کردیم و چون او نیز شاعر بود، مکاتبات ما بیشتر شاعرانه بود و ما با یکدیگر شعر رد و بدل و مشاعره می‌کردیم؛ ولی هیچ‌گونه رابطه‌ی عاطفی بین ما وجود نداشت. در سال ۱۹۷۶ یعنی سه سال قبل از پیروزی انقلاب من نیز زندانی و حبس و بعد از سه سال از زندان آزاد شدم. در آن موقع جبهه‌ی ساندنیست‌ها مرا مامور کرد به ونزوئلا بروم و در خارج از کشور فعالیت‌های انقلابی، فرهنگی و تبلیغاتی در جهت مبارزه با حکومت دیکتاتور و گسترش آرمان‌های جبهه انجام دهم. من وقتی از زندان خارج شدم نمی‌دانستم دانیل اورتگا نیز از زندان خارج شده و در کاراکاس است. خلاصه هر دو بدون این که از وضعیت یکدیگر اطلاع داشته باشیم، در ونزوئلا بودیم. »
وی ادامه داد: « من در ونزوئلا مشغول زندگی و کار بودم و یک روز به موزه‌ی سیمون بولیوار که یک مبارز آمریکای لاتین است، رفتم. این موزه در زادگاه خود سیمون قرار دارد و یک موزه‌ی چند طبقه است. در آن روز من داشتم از پله‌های موزه بالا می‌آمدم که یک دفعه دانیل را دیدیم که از پله‌های موزه پایین می‌آید و در آن موقع بود که ما بار دیگر هم را دیدیم. شاید به نظر برسد این یک ماجرای باورنکردنی است، ولی به نظر من در آن موقع روح آقای سیمون بولیوار، مبارز آزادی‌بخش آمریکای لاتین، من و دانیل را به هم رساند تا دست به دست هم بتوانیم در جهت پیروزی انقلاب با کمک دیگر هم‌رزمان‌مان قدم برداریم و اکنون نیز با توجه به روح سیمون هر دو ما وظیفه‌ی خود می‌دانیم که دست در دست هم در جهت وحدت آمریکای لاتین و مبارزه با نظام سلطه‌گر قدم برداریم.»
شاعره مبارز
وی در پاسخ به این پرسش که در چه زمینه‌هایی می‌نویسد نیز گفت: «من در زمینههای مختلف مقاله نوشته‌ام. در روزنامه‌ها مقالات سیاسی می‌نویسم و بسیاری از شعارهای جبهه‌ی ساندنیست‌ها کار من است. من اشعار سیاسی زیادی گفته‌ام؛ البته در کنار آن اشعار عاشقانه و شخصی نیز گفته‌ام؛ اشعار انقلابی که نشان‌گر زندگی روزمره‌ی مردم است. »
روزاریو موریلو گفت: «من تاکنون دوازده کتاب نوشته‌ام و مجموعه مقالاتی در زمینههای سیاسی و اجتماعی دارم و در واقع برای من سیاست و مبارزات انقلابی و نوشتن در این راستا یک اصل و مهم‌تر از هر چیز دیگریست.»
انگشترهایم جزء لاینفک من هستند
از خانم موریلو درباره زیورآلات و تعداد زیادی از انگشترهایی که در دستش دارد پرسیدیم که وی گفت:« من از دوران جوانی از این انگشترها استفاده کرده‌ام. من دوست دارم از این انگشترها استفاده کنم. آنها جزء لاینفکی از من هستند. بخشی از وجود من هستند که نمی‌توانم از خودم جدا کنم و احساس می‌کنم اگر اینها را از من بگیرند، مقداری دچار کمبود و خلا شوم. تاکید می‌کنم که به این زیورآلات علاقه‌مند هستم و احساس می‌کنم که اینها جزیی از صنایع دستی است که به شدت برای آنها زحمت کشیده‌ام.»
مبارزه برای جهانی قابل سکونت برای انسان‌ها
همسر دانیل اورتگا در پایان این گفت‌وگو گفت: « می‌خواهم از طریق این گفت‌وگو سلام‌های دوستانه و صمیمانه‌ی خود را به ملت و جوانان پرشور ایرانی ابلاغ کنم و این پیام را بدهم که ما دست در دست و در کنار هم باید در جهت مبارزه‌ی حق‌طلبانه تلاش کنیم؛ مبارزه‌ای که الهام‌گرفته از وجود لایزال خداوند و تقویت شده از ایمان به خداست، مبارزه‌ای که نسبت به آزادی،عدالت و استقلال متعهد است. ما ملت‌های آزاده‌ی جهان باید در کنار هم جهانی آزاد و قابل سکونت و انسانی ایجاد کنیم.»