شهرزاد نابینای قصه گو در کرمانشاه

کانون زنان ایرانی: راه رفتن در کوچه و خیابان های کرمانشاه با “عصای سفید” برای شهرزاد سخت است. مردم شهر به این عصا توجهی ندارند و گاهی نیز به آن توهین می کنند.

شهرزاد ۲۴ سال دارد. او که چشم ها، نیمی از صورت و پیشانی خود را در جنگ هشت ساله ی ایران و عراق از دست داده، از مشکلات زنان نابینا و جانباز شهرش برایم می گوید.

او بعد از تمام شدن هر جمله اش رو به من می گوید: ” می فهمی که!” گویی گمان می کند، کسی نمی تواند شرایط او را درک کند.

وقتی به چهره ی شهرزاد دقت می کنی، در می یابی که زیر این چین و چروک ، زیبایی تاثیر گذاری نهفته است . زمانی همه از او به عنوان یک دختر زیبا یاد می‌کردند.

قدم زدن در خیابان های شهر مشکل بزرگی برای شهرزاد و دوستانش است. او از زمانی می گوید که چگونه یکی از دوستانش مورد تمسخر راننده ای بی اخلاق! شده بود و دائماً این را به یادم می آورد که “دشوارترین نوع راه رفتن برای زنان نابینا ست. ”

ادامه می دهد:” زنان عادی در معابر عمومی مشکلات خاص خود را دارند و عدم احساس امنیت در همه ی آنها وجود دارد. حالا چه برسد به یک زن نابینا.”

تاسیس کتابخانه ای برای نابینایان کرمانشاه یکی از کارهای شهرزاد است:

وقتی می بینم هیچ نوع امکانی برای نابینایان شهرم وجود ندارد، رنج می برم.”

در طاق بستان محل کوچکی به عنوان کتابخانه ی نابینایان تخصیص داده شده و شهرزاد تا آنجا که می تواند، دختران نابینای شهرش را به کتابخوانی و حضور در عرصه های فرهنگی تشویق می کند.

” هنوز بسیاری از ما خط بریل را آموزش ندیده ایم.” این جمله از دهان شهرزاد بیرون نیامده بود که افسانه دوست شهرزاد که در بنیاد جانبازان کرمانشاه کار می کند، از مشکلات زنان جانباز کرمانشاه می گوید: ” خانم! زنان کرمانشاه خیلی مظلومند. ما ۱۱۲۶ مرتبه مورد حمله هوایی قرار گرفتیم. اثر روانی هنوز روی زنان شهرمان باقی مانده است.”

افسانه از وجود تعداد زیادی از جانبازان زن در کرمانشاه خبر می دهدو معتقد است که در حق این قشر از زنان سکوت می شود.

روبه او می پرسم: چرا سکوت؟

” چون زن هستند. در جستجوهایم برای یافتن نام اسیران و شهید های زن در جنگ دائماً با این جمله مواجه می شدم که ما اصلاً اسیر زن نداریم. می ترسند مبادا آبرویشان برود.”

از او می خواهم منظورش را شفاف تر بیان کند. فقط می گوید:” فقر فرهنگی. چون اسیر شدن یک زن عیب است.”

افسانه سرش را پایین می اندازد و می گوید: ” چرا هیچ وقت درباره شهید ان زن چیزی گفته نمی شود؟ شهید فوزیه ی شیردل که همرزم شهید چمران بود. آیا خود شما چیزی از او شنیده اید؟ ما ۹۹۶ شهید زن در کرمانشاه داریم اما …”

انگار که جرقه ای به ذهنش بخورد و از چشمانش بیرون بریزد، از زنی ای نام برد که به تازگی تندیسش در میدان اصلی گیلانغرب گذاشته شده است.

با شور و هیجان از تندیس شهید فرنگیس حیدرزاده می گوید، اینکه چگونه با تبر از خود و شهرش دفاع می کرد.

شهرزاد یک لحظه هم ساکت نمی نشیند، دائماً حرف می زند. حسش را درباره وضعیت یک زن نابینا و جانباز می پرسم :” خانم! اراده ی فولادین می خواهد. چون جامعه تو را خرد می کند.”

شهرزاد معتقد است جامعه اصلاً از او و زنانی مثل او حمایت نمی کندو چه توهین هایی که باید تحمل کنند.

خط قرمزی بین محیط خانه و جامعه برای زنان نابینا وجود دارد. آنها در خانه احساس امنیت می کنند و ترجیح می دهند پایشان رابیرون از خانه نگذارند.

شهرزاد از این موضوع رنج می برد و گلایه مندانه می گوید: فقر فرهنگی میان زنان نابینا به ویژه در کرمانشاه بیداد می کند. هیچ کدام دوست ندارند از خانه بیرون بیایند.”

امکانات ورزشی ویژه زنان نابینا در کرمانشاه برای شهرزاد و دوستان نابینایش مطلوب نیست. یک سالن فقط ۲۰دقیقه را به آنان اختصاص داده، در حالی که بقیه ساعت های روز در اختیار زنان عادی قرار می گیرد.

نوشتن کتاب و سرودن شعر بخش عمده ای از زندگی شهرزاد را پر کرده است. او عاشق تاریخ به ویژه تاریخ فرانسه است.

شهرزاد شنیده ام که کتابی درباره گذشته خانواده ات می نویسی؟

اسمش “ملکه ی باران” است. اولین جدم حاتم خان از خطه کنگاور بوده و پسرش عزیز خان از مبارزانی بود که به وسیله روس ها کشته شد…” شنیدن داستان گذشته برای شهرزاد جذاب است . او می خواهد از طریق مصاحبه با ریش سفیدان کنگاور و چند تن از آشنایان شجره ی خانوادگی اش را کامل کند.

” بوسنی هرزه گوین “، ” سلاطین در خاک”،” آزادگان بم” و … از کتاب های چاپ شده ی شهرزاد هستند.

۱۶ سالی می شود که شهرزاد جایی را نمی بیند. اما به قدری رنگ های گل ها و محیط اطرافش را خوب توصیف می کند که در نابینایی اش شک می کنی.

farideh@irwomen.com