این زنان آسیب پذیرند،

حاشیه های زندگی زنان مهاجر و پناهنده ی افغانی و عراقی

کانون زنان ایرانی- مریم دستگردی: در برنامه ای که توسط سازمان غیر دولتی حامی و با شعار” صلح برای زنان و زنان برای صلح” با حضور اتباع عراقی و افغانی و همچنین میهمانانی چون شفق نماینده کمیساریای سازمان ملل، شینکن زهیر کروخی عضو پارلمان افغانستان وسوریه عبدالکاظم السلطان عضو مجمع ملی عراق واشرفی عضو هیئت رئیسه سازمان غیر دولتی حامی و بکتاش عضو سازمان سایبان آبی که اولین NGO افغانی که در ایران فعالیت دارندبرگزار شد،مشکلات مهاجران به ایران بررسی شد.

شفق‌ قبل از خواندن بیانیه کمیساریای سازمان ملل گفت:کوششهای زنان پناهنده می تواند مشوقی باشد برای همه زنان برای رسیدن به اهدافشان اغلب تبعیضات نژادی زبانی سیاسی اقتصادی و فرهنگی میان زنان جدایی می‌افکند. زنان پناهنده جزو آسیب پذیرترین قشری هستند که از این تقسیم بندی رنج می برند.

هر چند داستانها و دستاوردهای آنها می تواند الهام بخش واقعی برای دیگر زنها باشد تا نهایت پتانسیل خود را در بدست آوردن چیزهای بیشتری از دنیا بکار گیرند اما متاسفانه تلاش های شگفت انگیز آنها برای زندگی محترمانه علیرغم تمام مشکلات مورد توجه نمی گیرد . ما امروز برای احترام به زندگی قابل ستایش زنان پناهنده و بزرگداشت زنان پناهنده افغان و عراقی در اینجا هستیم و امیدواریم علیرغم تمام مشکلات بتوانیم با همکاری همدیگر دنیای بهتری بسازیم. از آنجایی که زنان پناهنده جزو آسیب پذیرترین قشر جامعه هستند و زندگی خود را به سختی می گذرانند ما سعی می کنیم با شریکمان در دولت و اداره امور اتباع خارجی و همچنین با شریکمان در سازمانهای غیر دولتی که “حامی” یکی از آنهاست به این زنان کمک کنیم. بیش از همه مهم این است ببینیم زنان برای خود و خانواده هایشان چه کارهایی می توانند انجام بدهند و چه اقداماتی می توانند انجام دهند.

وی در ادامه با قرائت بیانیه کمسیاریای سازمان ملل گفت: موضوع امسال سازمان ملل “تصمیم گیری زنان ،مبارزه، نوآوری” است. این موضوع ما را برآن می‌دارد تاضمانت ایفای نقش برابرزنان با مردان در روند های متنوع تصمیم گیریها متمرکز شویم. مشارکت برابر در پروسه تصمیم گیری یکی از اهداف مهم کمیساریا قدرتمند ساختن زنان و از طریق انها جوامع است. می خواهیم به زنان در مجهز ساختن خود و سازمان دادن به حر کت های خود جهت در برگرفتن نقش اساسی در تصمیم گیری به ویژه در زمینه یافتن راه حلهای پایدار برای خانواده خود کمک کنیم.

سپس اشرفی، مدیر انجمن حامی گفت: آسیب پذیرترین گروهای اجتماعی زنان پناهنده ومهاجر هستند آنها بدلیل مناقشات داخلی وبحرانهای کشورشان مجبور به ترک آشیانه و کاشانه خودشده اند و در معرض بحران هویتهای فرهنگی اجتماعی وسیاسی هستند زندگی زیر رگبارهای توپ و تانک ویا زندگی در شرایط بسیار ناهنجار مهاجرت از دغدغه های مهمی است که واقعاً آسیب های رابه زنان به عنوان محوری ترین و بنیادی ترین رکن خانواده وارد می کند .زنان افغانی وعراقی زیر شدیدترین موجهای منفی وفشارهای روحی وروانی قرار گرفته اند وبدترین مسائل ومشکلات را تحمل می کنند اینها مشکلاتی نیست که ظرف یکی دو سال اخیر بوجود آمده باشد بلکه حدود سه دهه اینها شاهدناملایمات هستند. شاید طرح موضوع زنان پناهنده ومهاجر بتواند جایگاه بهتر و واقعی تری براشان فراهم کند.

سوریه السلطان عضو مجمع ملی عراق یکی از سخنرانان این نشست است. او که متولد ۱۹۵۸ میلادی در شهر دیاله عراق است به دلیل مبارزاتش ده سال درزندان های صدام به سر برده است.

وی درباره وضعیت فعلی زنان عراق می گوید: واقعیت عراق بسیار دردناک است چه در زمان تسلط طاغوت وچه در وضعیت کنونی که در اشغال آمریکاست. زنان در دوران رژیم صدام شاهد بدترین نوع شکنجه جسمی وروانی بودند.آنها در مقابل این سرکوب نظام ایستادند و شهادت را بد ست آوردند. من در زندان شاهد بودم که صدها دختر دانشجو به خاطر کمک پنج دیناری به خانواده های مظلومین ومبارزین عراقی زندانی شده بودند. شیعیان ونیز کردهای عراق مجبور شدند از خانه و کاشانه خود هجرت کنند. این خانواده ها بدون هیچ سرپرستی مجبور شدند در صحراهای سوامه زیر تند بادها، گردبادها وشنزارها زندگی کنند. بعد از اشغال عراق زنان تلاش کردند فعال شوند موسسات فرهنگی توسط زنان تاسیس شد واین موسسات سعی کردند سطح فکری وآگاهی مردم را بالا ببرند از جمله موسسه شهید محراب. زنان ما موسساتی را تاسیس کردند و توسط آن خانواده های محروم و بی سر پرست را تحت پوشش خود قرار دادند واین موسسات با تلاش زنان و بخاطر وجود آنها تشکیل شده است. زنان سعی کردند به مناصب دولتی و زمینه های سیاسی وارد شوند.در مجلس اول از میان ۲۵ عضوسه نفر را زنان تشکیل دادند و اکنون ۲۵ درصد صندلی های مجلس ومجمع ملی را زنان تشکیل می دهند و احتمالا در آینده شاهد سهمیه بیشتریخواهیم بود. پنج نفر از کمیسیون مجلس در کابینه جعفری وزیر هستند.بسیاری از وزرای ما ومعاون قائم مقام های ما زن هستند.

شینکن کروخی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه در پارلمان افغانستان نیز آمده بود تا از زنان پناهنده افغانی بگوید. اودر دانشکده طب کابل تحصیل کرده ودرانستیتیو زبان مدرن در پاکستان ادامه تحصیل داد او هماهنگ کننده یک سازمان غیر دولتی که پنج ولایت را تحت پوشش خود دارد، است. وی وضعیت زنان افغان قبل از سه دهه جنگ ودروضعیت کنونی را اینگونه توصیف می کند: “من شعار صلح برای زنان وزنان برای صلح رادر اینجا می بینم. اما نمی دانم چرا جنگ همیشه زنهارا متضرر وآسیب پذیر می‌کند. درافغانستان بیش از دودهه جنگ بود . وقتی روسیه این کشور را ترک کرد ما دومیلیون شهید داده بودیم. آنهایی که رفتند شهید شدند وآنهایی که ماندند زنان وکودکان بودند. همین زنها مشکلات گوناگونی را متحمل شدند ، فروخته شدند ،کشته وفراری شدند ودر بازار عرضه شدند. به یاد دارم دختر مهاجری که سه بار فروخته شده وآنقدر از وجودش استفاده شده بود.که از حرکت بازمانده بود.و یا مرد دیگری که دختر یازده ساله اش را در مقابل یک شلینگ فروخت هستند زنهایی که حاضرند وجود خود را بفروشندتا اقوام خود را تغذیه کنند .جنگ همیشه تاثیرات مخربی می گذارد از همه مهمتر در مملکتی که بی ثباتی وجنگ باشد مردم بیشتر بسوی آداب ورسوم روی می آورند چون قوانین از بین می رود.”

وی در ادامه می افزاید: جامعه افغانستان جامعه ای کاملاً مرد سالار است ودر همین مورد ضرب المثلی داریم که : افغانها اول افغان هستند بعد یک مسلمان . آداب و رسوم بسیار محترم است وقتی که قتل می کنند برای دیه دختران خود را مبادله می کنند حاضرندپسران خود را نجات دهند به قیمت تباهی زندگی دختران خود. مصداق این مورد زندگی یک دختر ۱۲ ساله افغان است که برادرش قتلی انجام داده بود واو به خاطر این جرم برادر با پدر ۷۱ ساله مقتول ازدواج کرد وحق شرکت در مراسم عروسی را نداشت ،حق لباس زیباپوشیدن را نداشت و حتی حق اینکه با فامیل خودش رفت و آمد بکند را نداشت واز تمام لحظات زیبای زندگی محروم شده بود برای اینکه جبران جرم برادرش را کرده باشد. شما ببینید که زن افغان ظلمی نمانده که متحمل نشود.در جنگهای داخلی نیز زنان مورد ظلم مردان افغانی که دوست داشتند به قدرت برسند واقع شد. روزهای بسیار تاریک ما در زمان طالبان بود دورانی که ما حتی حق تحصیل نداشتیم . بی نظیر بوتو، صدر اعظم کشور پاکستان درهمسایگی ما طالبان را به رسمیت شناخته بود در حالی که به یاد نداشت دختر افغان حق رفتن به مدرسه را ندارد. تعداد کمی از زنان افغانی باسواد هستند و به همین دلیل هم در ادارات هم کمتر دیده می شوند وآنهایی هم که باسواد هستند حق کار کردن را ندارند. بالاخره دولت طالبان سقوط کرد ودرهای مدرسه به روی زنان باز شد وخدا ما را یاری کرد ودنیا هم ما را کمک کرد تا اینکه زنان توانستد در ادارات کار کنند.”

او در ادامه از برابری حق زن و مرد در قانون افغانستان خبر می دهد:” در قانون اساسی ما حقوق یکسان زنان و مردان تصویب شد وامیدورام روزی برسد که در عمل نیزاین را ببینیم . ما الان در مجلس فقط ۲۵ نفر زن داریم ودر مقابل مردان متعصبی داریم که ۲۵ سال عمر خودشان در جنگ گذرانده اند ، خود خواه هستند و قدرت را دوست دارند. ”

وی در ادامه می گوید: در دولت‌کرزای نباید انتصاب زنان به صورت سمبو لیک باشد و ما باید کاری بکینیم که زنها بتوانند وارد حکومت شوند و برای باسواد شدن آنها نیز سرمایه گذاری شود تا زنان بیشتر با حقوق خود آشنا بشوند وبتوانند با مبارزه سنجیده تر به احقاق حقوق خود بپر دازند.

در مورد این سوال که زنان پیشرو در عراق و افغانستان چگونه می توانند همگرایی بیشتری ایجاد کنند؟ شینکن در پاسخ به این پرسش می گوید: به نظر من ما زنها می توانیم در منطقه شبکه داشته باشیم. ما به دلیل مشترکاتی که با ایران داریم از جمله زبان میتواند به ما کمک کند البته از حضور زنان پاکستانی و هندی در این شبکه استفاده کنیم واز تجربیات آنها در حل مشکلات خود بهره ببریم. مسئله بعدی ایجاد سمینارها، نشست هااست که میتواند ما را کمک کند.

سوریه السلطان نیز می گوید: ما باید همکاری مشترک ومستمر داشته باشیم وقانون های یکدیگر را مطالعه کنیم. در قانون عراق ما یک کمیسیونی تشکیل دادیم که شامل ۵۰ عضو بود که ۱۰ نفر از آن را زنان تشکیل داده بودند که با تلاش وجدیت بسیار سعی کردند حقوق زنان را در قانون اساسی بیاورند . به نظر من قانون اساسی عراق قانون خوبی است چون مردم عراق هم به آن رای داده اند و مطالعه قوانین میتواند به ما کمک کند که چگونه زندگی کریمانه ای را برای مردان وزنان خود بوجود بیاوریم.ٍٍ”