بودجه پاسخگو به نیازهای جنسیتی

سوگل زند*

در بسیاری از کشورها، معمولا نیازهای خاص جنسیتی در بودجه سالیانه کشورها در نظر گرفته نمی شود.این بی تفاوتی در لحاظ کردن نِیازهای خاص افراد از جمله زنان سبب می شود که زنان معمولا در شرایط نا مساوی با مردان قرار بگیرند و شانس کمتری برای حضور در اجتماع داشته باشند. بطور مثال ، در بودجه پیشنهادی سال ۲۰۰۸ آمریکا، بودجه دفاعی کشور به شکل غیر قابل باوری بالا رفته و در عین حال بودجه دولت در آموزش، بهداشت و نگهداری از کودکان با کاهش چشمگیری مواجه شده بود .۱

معمولا اثرات منفی کاهش بودجه آموزش،بهداشت و خدمات مراقبت از کودکان بیشتر روی زنان است. بطور مثال از آنجایی که در اکثر کشورهای دنیا، کماکان وظیفه نگهداری از کودکان بر عهده زنان است، کاهش خدمات دولتی، نظیر کاهش بودجه مهد کودک های دولتی و سپردن آن به بخش خصوصی، سبب می شود که در برخی موارد زنان شاغل کم در آمدی که توانایی پرداخت هزینه مهد کودک خصوصی را ندارند کار خود را رها کرده و خود مراقبت از فرزندانشان را بر عهده بگیرند. کاهش خدمات بهداشتی و بیمارستانی نیز باعث می شود که خانواده های کم در آمد مجبور شوند که مراقبت از بیماران را در منزل به عهده بگیرند و طبیعتا در اکثر موارد این مسئولیت بر دوش زنانی خواهد بود که کماکان وظایف خانه داری،آشپزی، مراقبت از فرزندان و کار بیرون از خانه را نیز بر عهده دارند.

استرالیا اولین کشوری است که در سال ۱۹۸۴، این نیازهای خاص جنسیتی را در بودجه سالیانه خود لحاظ کرد.این نوع شیوه بودجه نویسی که به ” بودجه پاسخگو به نیازهای جنسیتی” شهرت دارد ،یک بودجه اختصاصی برای زنان نیست بلکه کارشناسان مسائل زنان به همراه افرادی که کار نوشتن بودجه را بر عهده دارند سعی می کنند که تاثیرات هر یک از بندهای بودجه را بر روی زنان بسنجند و در نهایت بودجه ای تدوین کنند که قابلیت پاسخگویی به نیازهای خاص زنان را داشته باشد. ۲

آفریقای جنوبی نیز در در سال ۱۹۹۵، با همکاری نمایندگان مجلس و سازمان های غیر دولتی فعال در امور زنان کار خود را برای این نوع بودجه شروع کردو در همان سال کشورهای مشترک المنافع این نوع بودجه نویسی را به طور آزمایشی در کشورهای سریلانکا و باربیدوس شروع کردند. در حال حاضر ۴۰ کشور دنیا از جمله اوگاندا، تانزانیا ، انگلستان ، هند و کشورهای اسکاندیناوی نیازهای جنسیتی را در بودجه کشوری خود در نظر می گیرند ۳. این نوع نگاه به بودجه سالیانه باعث کاهش عدم تساوی بین زنان و مردان ، بالا رفتن مشارکت اجتماعی، سیاسی و اقتصادی زنان و در نهایت پویایی و پیشرفت جامعه می شود.

ا.مارتا برک Weekly Feminist News

2-صندوق توسعه زنان سازمان ملل
http://www.unifem.org/attachments/gender_issues/women_poverty_economics/GenderBudgetsBrochure.pdf

3-همان

* دانشجوی کارشناسی ارشد زنان و توسعه در انگلیس