حنا ،سابقه تاریخی در میان زنان آسیا وافریقا واروپا

با وجود پیشرفت وسایل زیبا سازی وتعدد روشها ، ولی بسیاری از زنان به ویژه زنان عرب همچنان به وسایل قدیمی که بخشی از تاریخ کهن ومرتبط با اداب وسنن است پایبند هستند ودر اغلب مراسم شادمانی در خانه های عربی وبه ویژه عراقی وجود سینی حنا مشهود است .

شب حنابندان به مراسمی گفته می شود که یک روز پیش از مراسم عروسی برگزار می گردد وبه صورت جداگانه در منزل عروس وداماد برگزار می شود وطی آن یکی از خویشاوندان عروس که اغلب یک زن مسن که دارای جایگاه برجسته در خانواده است اقدام به ایجاد نقش حنا بر دستان عروس می کند وهمینطور برای داماد که یکی از افراد سرشناس خانواده اقدام به ایجاد نقش حنا بر انگشتان وی می کند واین امر در یک مراسم خانوادگی صورت می گیرد که در برگیرنده جشن وتبرک است ویکی از روشهای تبرک به این خمیر خوشبو پیش از ورود به زندگی جدید می باشد.

حنا حضور بی همتا در میان زنان عراقی دارد وکمتر زن عراقی در جنوب ویا شمال وجود دارد که روزی از حنا برای زنگ زدن مو ویا آذین کف دست استفاده نکرده باشد.

امشب حنابندان … وفردا عروسی

در همان زمان دوستان وخویشاوندان داماد در منزل وی به این مناسبت در حال جشن گرفتن هستند ویک ترانه معروف را می خوانند که امروز حنابندان وفردا عروسی است در حالی که این ترانه برای عروس به صورت (عروس با حنا آمد … بدون کمد وتخت امد ) می باشد وبدان معناست که عروس هیچ چشمداشتی ندارد وفقط با حنا به منزل شوهر می آید.

حنای عراقی بهترین است ولی نایاب

حنا گیاهی است که در ایران ومناطقی از هند وشهر فاو در استان بصره بزرگترین شهر جنوب عراق کاشت می شود .

محمد العطار فروشنده حنا در بازار بزرگ کرکوک می گوید درخت حنا دارای گلهای سفید است که به شکل خوشه می باشند ودر بصره به ویژه در فاو به صورت انبوه کاشت می شود واز جمله گیاهان طبی است وبرگ خشک ان در زمینه های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد وزنان پیش از اعیاد نسبت به خرید آن اقدام می نمایند.

العطار می افزاید حنا به صورت زیاد در بازار تاریخی القیصریه در نزدیکی قلعه تاریخی کرکوک به فروش می رسد ودر کیسه های پارچه ای ضخیم که از ایران وامارات تهیه می شود بسته بندی می شود وحنای هندی نیز از هند به امارات وسپس به بندر بصره وپس از آن به کرکوک ارسال می شود .

العطار تأکید می کند نوع عراقی که در شهر فاو کاشته می شود بهرتین نوع حنا به شمار می رود ولی نایاب است واز علت کاهش تولید آن اطلاعی نداریم واز سالها پیش از بازارهای عراق که در حال حاضر در تسخیر حنای ایرانی ، هندی ، عربستانی واماراتی است مفقود شده است.
العطار درباره اسامی حنا می گوید : حنای هندی نامهای مختلفی دارد مانند سانیا ، بخور ، المعشب والصافیه وحنای ایرانی شبح ، بازرگان ، طاووس نشان وسر نامیده می شود ومارکهای عربستانی نیز وجود دارد که به شکل مایع می باشد ودر قوطی بسته بندی می شود که هر قوطی دارای تصاویر توضیحی درباره روش وشکل استفاده از حنا در نقاشی کردن بر دست وپا می باشد.

رایانه ، حنا … وزنان

نورهان محمود (۴۴ ساله) کارمند یکی از مغازه های آرایشگری زنان در کرکوک می گوید حنا نامی است که از زمانهای دور تاکنون با زندگی زن عراقی عجین شده است ودر اعیاد ومناسبتها وجشنها استفاده می شود.

وی خاطر نشان می سازد زنان عراقی گاهی برای تغییر رنگ حنا از قرمز به مشکی اقدام به افزودن یک ماده گیاهی می نند تا رنگ مشکی زیبا وبرجسته به دست آورند.

نورهان می افزاید ویژگی برجسته حنای فاو رنگ قرمز براق وتیره وبوی خوش آن است البته قدرت رنگ آن به روش خشکسازی برگها پیش از کوبیدن برگ بستگی دارد وهر مقدار که خشکسازی آن در زیر نور آفتاب بیشتر باشد برق آن بیشتر ودوام رنگ آن طولانی تر خواهد بود.
نورهان در ادامه اظهار می دارد رایانه در توسعه استفاده از حنا نقش دارد وسالنهای آرایشگری از زنان کارشناس در زمینه استفاده از رایانه برای انتخاب طرح ومدلهای جدید وابتکاری برای نقاشی کردن بر دست وپا در کوتاهترین زمان ممکن استفاده می نمایند.

آماده سازی حنا

انتصار جبار نیز می گوید آماده سازی خمیر حنا از طریق مخلوط کردن با آب ولرم می باشد که پس از خمیر شدن پودر حنا به مدت یک تا دو ساعت در یک ظرف شیشه ای قرار داده می شود البته با در نظر گرفتن اهمیت مقدار مورد نیاز برای استفاده مستقیم آن پس از آماده سازی خمیر، واین خمیر بر اساس تمایل بر مو ویا پوست به مدت یک تا دو ساعت قرار داده می شود تا رنگ قرمز بدهد وهر مقدار که زمان بیشتری بر مو ویا پوست بماند رنگ تیره تری از خود به جای خواهد گذاشت.

انتصار می افزاید اگر آب لیمو ویا سرکه ویا چای ویا هر مایع دیگری به خمیر حنا افزوده شود رنگ آن تیره جذاب ویا برنزی جذاب خواهد شد البته در کنار حرارت مناسب آب استفاده شده که باعث بهتر شدن رنگ حنا می شود.

انتصار خاطر نشان می سازد استفاده از حنا برای رنگ مو ونقاشی بر دست وپا در سالهای اخیر در اروپا وامریکای شمالی شایع گردید وباعث شد شرکتهای تولید لوازم آرایشی در امریکا واروپا برای ساخت لوازم ارایشی با برگ حنا به رقابت بپردازند وبا ساخت حنا در رنگهای مختلف وبسته بندی جدید اقدام به فروش آن با قیمتهای چند برابر قیمت آن در کشورهای عربی وآسیایی می نمایند.

درمان بسیاری از بیماری ها

از سوی دیگر فوزی صبحی متخصص گیاه درمانی می گوید خمیر حنا برای درمان بسیاری از بیماری ها پوستی مفید است به ویژه زخمهای قارچی که در میان انگشتان صورت می گیرد ودر سرعت بخشیدن به خوب شدن زخم کمک می نماید.

صبحی می افزاید حنا ماده ای دارد که در خشک کردن پوست دخالت دارد واز گسترش زخمهای قارچی جلوگیری می کند وبه بهبود خراشیدگی سرعت می دهد.

صبحی در ادامه اظهار می دارد وجود ماده حناتانین در حنا به درمان پوست کمک می کند وقرار دادن خمیر حنا بر سر به مدت طولانی باعث پاکسازی آن از باکتری خواهد نمود واز عرق کردن بیش از حد جلوگیری می کند.

درمان سردرد وتنظیم ضربان قلب

صبحی در ادامه می گوید حنا در طب سنتی مورد استفاده قرار می گیرد علاوه بر اینکه در سنتها واداب اغلب جوامع جنوب وشرق آسیا وکشورهای عربی واسلامی از حنا بر تزیین ورنگ زدن مو وپا ودست استفاده می گردد.

این کارشناس طب گیاهی می گوید درخت حنا یک درخت همیشه سبز است وشبیه درخت انار است که طول آن به سه متر می رسد وبرگهای سفید رنگی به طول ۳-۴ سانتیمتر دارد که این برگها جمع اوری وپس از خشکاندن وکوبیدن آن به صورت پورد به فروش می رسد.

وی می افزاید پوست درخت در درمان سر درد مؤثر است وضربان قلب را تنظیم می کند وعضله های را شل ورگهای خون را وسیعتر می کند واز سوی دیگر استفاده از حنا در درمان زخمها بدان علت است که حنا دارای آنتی باکتری فعال است ومی تواند سوزش وقارچ ورطوبت زخم را از بین ببرد.

تاریخ قدیم ملتهای ما منقش به حنا

محمد طه استاد تاریخ کهن می گوید استفاده از حنا به زمانهای دور باز می گردد وفراعنه در زمینه های بسیاری از آن استفاده کردند واز برگهای آن خمیری برای رنگ زدن دست ومو ودرمان زخمها استفاده کردند وبسیاری از مومیای های فرعونی حنا بندی شده بود وهمینطور آشوری ها وسموری ها واکدی ها وبابلی ها در سرزمین بین النهرین که از این گیاه استفاده می کردند.

طه خاطر نشان می سازد حنا جایگاه ویژه ای در نزد پزشکان مسلمان دارد وابن القیم عقیده داشت حنا برای درمان سوختگی مؤثر است وخمیر آن در بهبود ناخن بکار می رود علاوه بر اینکه در رشد وتقویت مو کاربرد دارد وبرای درمان جوش در پاها وبدن ودرمان اگزما بکار می رود.

منبع :

newiraqnews