دستیابی ایران به فرمول رنگرزی پارچه چادر مشکی
مشت سامورایی‌ها در تولید چادر مشکی باز شد
روزنامه سرمایه- کشف المحجوب» عنوان پروژه‌ای بود که حدود چهار سال قبل توسط گروهی از مهندسان جوان ایرانی در یکی از واحدهای نساجی کشور استارت خورد. این پروژه که بسیاری از دست‌اندرکاران صنعت نساجی آن را «باز کردن مشت سامورایی‌ها» می‌نامیدند بنا داشت فرمول فرآوری رنگ پارچهء چادر مشکی را به دست آورد. این فرمول سال‌های طولانی در اختیار دو کشور ژاپن و کرهء‌جنوبی بود.
ایــران بـه عنـوان بـزرگ‌تـریـن مصرف‌کنندهء چادر مشکی در جهان سالانه ۴۰ میلیون مترمربع از این محصول وارد می‌کند. در حال حاضر قیمت هر متر از آن به طور میانگین حدود ۲۰۰ هزار ریال به فروش می‌رسد که این میزان حاکی از درآمـد هشـت هـزار میلیارد ریالی واردکنندگان این کالاست. از طرفی سال‌ها بود که مافیای واردات پارچهء چادر مشکی به کشور مانع تولید داخلی شده بود.
انتقال قطره‌چکانی تکنولوژی
اما در حالی که به تازگی دولت تعرفهء واردات پارچهء چادر مشکی را کاهش داده و زمینهء واردات این نوع پارچه را بیش از پیش فراهم کرده محققان ایران توانستند به دانش فنی رنگرزی این پارچه دست پیدا کنند. محسن حاتم معاون تولید وزارت صنایع و مـعادن می‌گوید: «برای دستیابی به تکنولوژی دو راه وجود دارد که یکی خریداری و انتقال آن به کشور و دیگری کسب دانش فنی آن است. با توجه به مطالعات و تحقیقات صورت گرفته مزیت ایران در کسب دانش و تکنولوژی فنی به مراتب بیش از انتقال و خرید آن است.»
وی با اشاره به انتقال قطره‌چکانی تکنولوژی توسط صاحبان آن می‌گوید: «در فرآیند تکامل تکنولوژی دستیابی به دانش رنگرزی چادر مشکی سعی می‌کنیم که با ابزار تعرفه و سایر سازوکارها از صنعت نساجی کشور حمایت کنیم.
بررسی مشکلات تولید چادر مشکی
علی بنایی، مخبر کمیسیون اصل ۹۰ مجلس نیز در مراسم افتتاحیهء خط تولید چادر مشکی در قم خاطرنشان می‌کند: «پیشنهاد افزایش تعرفهء واردات پارچهء چادر مشکی در کمیسیون مطرح شده و قرار است در جلسهء شنبهء آینده این کمیسیون با حضور وزرای صنایع و بازرگانی مورد بررسی قرار گیرد.» وی با اشاره به مشکلات موجود بر سر راه تولید پارچهء چادر مشکی طی سال‌های گذشته می‌گوید: «در حال حاضر با راه‌اندازی این واحد وزارتخانه‌های صنایع و معادن و بازرگانی باید با اتخاذ سیاست‌های جدید از آن حمایت کنند.»
بنایی با بیان این‌که تولید پارچهء چادر مشکی به لحاظ ایجاد اشتغال کاملاً توجیه اقتصادی دارد و نیازمند حمایت جدی مجلس و دولت است، می‌گوید: «عدم باور تولید عامل اصلی کندی تولید این محصول در داخل کشور است.» وی می‌گوید: «وزارت صنایع و معادن نیز باید همکاری نزدیک با تولیدکنندگان پارچهء چادر مشکی داشته باشد و بحث افزایش تعرفهء واردات و سر به سر رسیدن قیمت داخلی با وارداتی مشخص شود.»
فقط واردکنندگان سود می‌برند
در عین حال سید احمد امامی، عضو هیات مدیرهء انجمن صنایع نساجی ایران نیز می‌گوید: «دولت تعرفهء واردات پارچهء چادر مشکی را با هدف حمایت از اقشار مردم کاهش داده اما در حال حاضر عملاً واردکنندگان از این کاهش سود می‌برند.»
او خاطرنشان می‌کند: «دستیابی به دانش فنی رنگرزی چادر مشکی یک وظیفهء ملی بود، زیرا واردات این کالا سالانه موجب خروج حجم قابل توجهی ارز از کشور می‌شود و این واحد داعیه بافت چادر مشکی و تامین نیاز داخلی ندارد بلکه مدعی خلق دانش فنی رنگرزی مطلوب در این نوع پارچه است.»
امامی با بیان این‌که تا پیش از این واحدهای نساجی کشور قادر به تولید چادر مشکی با درجهء بالای رنگ مشکی مشابه ژاپن و کره نبودند، می‌گوید: «چادر مشکی ژاپنی که در مقایسه با نوع کره‌ای و چینی از کیفیت بالایی برخوردار است با انجام آزمـایـش توسط دستگاه طیف‌سنج مشخص شد که دارای درجهء بازتاب نور ۹ است این در حالی است که هم‌اکنون و با استفاده از دانش فنی ابداعی کشور این واحد تولیدکنندهء صنایع نساجی قادر خواهد بود چادر مشکی با درجهء بازتاب نور ۵/۸ را تولید کند که مسلماً چون درجهء بازتاب نور آن کم‌تر از نوع ژاپنی است، نشان می‌دهد چادر ایرانی مشکی‌تر از انواع خارجی خواهد بود.»
امامی تصریح می‌کند: «پارچهء چادر مشکی کره‌ای دارای درجهء بازتاب نور_۵/۹ تا ۱۰ و چادر مشکی چینی و اندونزی نیز دارای درجهء بازتاب نور ۱۰ تا ۵/۱۰ است.»
وی با اشاره به تحویل یک نسخه از پروندهء مکتوب حاوی دانش فنی رنگرزی پارچهء چادر مشکی به انجمن صنایع نساجی ایران می‌افزاید: «امیدواریم با ارایهء این دانش فنی انجمن سرمایه‌گذاران با استفاده از آن، اقدام به احداث کارخانهء چادر مشکی کنند.»
او با اشاره به کاهش تعرفهء واردات چادر‌مشکی خاطرنشان می‌کند: «در حال حاضر این تعرفه به نفع تولیدکنندگان نیست زیرا هر قواره چادر مشکی خارجی در بازار هیچ گونه کاهشی پیدا نکرده و همچنان با قیمت‌های قبلی به فروش می‌رسد.»
وی مـی‌گـوید: «دولت به منظور حمایت از واحدهای تولیدی پارچهء چادر مشکی قرار است مابه‌التفاوت قیمت تمام‌شده در داخل و قیمت فروش پارچهء خارجی را به کارخانه‌ها بپردازد، این در حالی است که کـارخـانـه‌هـا از دولت پول و یارانه نمی‌خواهند بلکه دولت باید فروش چادر مشکی داخلی را تضمین کند و قوانینی تصویب شود تا براساس آن تـعـاونـی‌های فروش وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی فقط اجازهء عرضه و فروش پارچهء ایرانی را داشته باشند.»
وی قیمت هر متر پارچهء چادر مشکی وارداتی را تا قبل از کاهش تعرفه‌ها یک هزار و ۶۰۰ تومان عنوان می‌کند و می‌گوید: «هر قواره از این پارچه‌ها در بازار بالای ۳۵ هزار تومان فروخته می‌شود که هم‌اکنون با کاهش تعرفه‌ها هر متر پارچه به قیمت یک هزار و ۲۰۰ تومان وارد کشور می‌شود و هر قوارهء آن به قیمت ۲۵ هزار تومان به فروش می‌رسد، در حالی که قیمت هر قوارهء پنج متری با احتساب ۵۰۰ تومان سود برای فروش هر متر معادل ۹ هزار تومان است.»