مرگ سه فعال زن در هائیتی در جریان زلزله اخیر
شهرزادنیوز:اولی به هایئتی بازگشت تا صدای زنان را به گوش برساند، داستان‌هایشان را منتشر کند و آینده‌شان را شکل دهد.
دومی زنان را تشویق کرد تا دسته‌جمعی به دادگاهی بروند که در آن موفق شد مردی که زنش را کتک می‌زد، محکوم کند.
سومی با یاری دیگران به تصویب قانونی کمک کرد که تجاوز را که سال‌ها سلاحی سیاسی بود، به عنوان جرم به رسمیت شناخت.
مرگ میریام مارلت، ماجالی مارسلین و آن ماری کوریولان، پایه‌گذاران ۳ سازمان که مهم‌ترین سازمان‌ها در دفاع از حقوق دختران و زنان بودند، در زلزله اخیر هائیتی تأیید شد.
به یاد قربانیان زلزله هائیتی
مرگ این سه تن، فعالان جنبش زنان را در حیرت و ناباوری فرو برد
کارول چارلز در ای – میلی به همکارانش نوشت: “در قالب کلمات نمی‌گنجد. بخش بزرگی از زندگی شخصی، سیاسی و اجتماعی‌ام را از دست دادم.” پروفسور هائیتی الاصل جامعه‌شناسی دانشگاه “باروچ” در نیویورک، رئیس سازمان “حقوق زنان” است که در بروکلین قرار دارد. “این زنان دوستان، همکاران و هم‌پیمانان من بودند. رفتن به هائیتی بدون دیدن آن‌ها برایم قابل تصور نیست.”
میریام مارلت تا همین اواخر رئیس کارکنان بخش وزارت زنان هائیتی بود که در سال ۱۹۹۵ تأسیس شد. او یکی از مشاوران ارشد آن وزارتخانه نیز بود. به گفته چارلز او زیر آوار خانه‌اش در پورتو پرنس درگذشت. او ۵۳ سال داشت.
ادای احترام به مارلت
مارلت نویسنده و فعالی بود که در دهه ۱۹۷۰ از هائیتی گریخت. او در کانادا به تحصیل پرداخت و در رشته‌های اقتصاد، مسایل زنان، تئوری فمینیسم و جامعه‌شناسی سیاسی متخصص شد.
در اواسط دهه ۱۹۸۰ به زادگاهش بازگشت. در کتاب “راه رفتن بر آتش: داستان‌های بقا و مقاومت زنان هائیتی” که در سال ۲۰۰۱ منتشر گردید، مقاله‌ای نوشت به نام “افزایش تعداد رویاپردازان” که در آن علل بازگشت‌اش را توضیح می‌دهد.
“وقتی در خارج بودم، احساس می‌کردم نیاز دارم بدانم که هستم و روحم کجاست. تصمیم گرفتم یک هائیتی‌یایی باشم. کشوری که در آن سه چهارم مردم بی‌سوادند و از تغذیه مناسبی برخوردار نیستند. من بخش جدایی‌ناپذیری از آن شرایط هستم. نمی‌توانم در کانادا در گتوی سیاهان باشم یا بیگانه‌ای از سیاره‌ای دیگر. من یک زن هایئتی‌یایی هستم. منظورم این نیست که تقصیر آن مشکلات به گردن من است. اما به عنوان یک زن هائیتی‌یایی باید تلاش‌ام را بکنم که از شر این چیزها خلاص شویم.”
چارلز می‌گوید، او سازمان “انفوفامن” را تأسیس کرد، سازمانی که از طریق رسانه‌ها به آگاه‌سازی افکار عمومی درباره زنان کمک می‌کند، داستان‌هایشان را گرد می‌آورد و تلاش می‌کند تا نام‌شان از یاد نرود. از جمله تلاش‌‌هایش، نام‌گذاری برخی از خیابان‌ها به نام زنان پیشین بود.
دوستش، ایو انسلر، نمایشنامه‌نویس معروف، می‌گوید: او “جنگجوی واژن” لقب گرفت و از دست‌اندرکاران “وی دی”، جنبش جهانی محو خشونت علیه زنان و دختران، بود.
انسلر که با الهام از مارلت نمایشنامه “تک‌گویی واژن” را در هایئتی به صحنه برد و در تأسیس خانه‌های امن زنان در شهرهای پورتوپرنس و کاپ یاری رساند، می‌گوید: “او خیلی شجاع بود، آرزوهای دور و درازی برای زنان هایئتی داشت و به آن‌ها روحیه می‌بخشید… و ما اوقات بسیار خوبی را با هم گذراندیم. رقص‌اش در خیابان‌های نیواورلئان را به خاطر دارم و این که چقدر سرزنده بود.”
چارلز، رئیس “دوا فانم”، می‌گوید: ماجالی مارسلین، وکیل و هنرپیشه‌ای بود که در فیلم‌ها و صحنه‌های تئاتر ظاهر می‌شد و سازمان “کای فانم” را تأسیس کرد، سازمان زنانی که به مسئله خشونت خانگی می‌پرداخت، به زنان خدمات و پناهگاه ارائه می‌کرد و وام‌های کوچکی به آنان می‌داد تا کاری برای خود دست و پا کنند.
چارلز به یاد می‌آورد که دو سال پیش به هائیتی رفت و مارسلین که آن موقع پنجاه و چند سال سن داشت، خواستار کمک شد. او که می‌خواست نفوذ سیاسی یک متهم را در دادگاه بی‌اثر سازد، از زنان خواست به دادگاه بیایند و سالن دادگاه را پر کنند. چارلز شاهد بود که دادگاه متهم را به جرم کتک زدن همسرش محکوم کرد.
مرگ او توسط خبرگزاری‌های مختلف منتشر شد و رادیو و تلویزیون کارائیب، واقع در پورتو پرنس، این خبر را تأیید کرد. پس از زلزله، دخترش در بیرون آوردن جسد او از زیر آوار کمک کرد. چارلز می‌گوید که خبر را از دختر عموی مارسلین شنید.
سال پیش در مصاحبه‌ای با “هائیتیان تایمز”، مارسلین از تصویر طبلی سخن گفت که آگاهی افکار عمومی بر آن می‌کوبند.
“این تصویر در فرهنگ هائیتی بسیار سبملیک است. صدای طبل صدای آزادی است، این صدایی بردگانی است که از بردگی رهایی می‌یابند.”
مارلت و آن ماری کوریولان، ۵۳ ساله، از مشاوران ارشد وزارت زنان بودند.
کوریولان که با فروریختن خانه دوست پسرش، زیر آوار ماند، مؤسس سازمان “همبستگی با زنان هائیتی” بود که چارلز آن را سازمانی خدماتی و مدافع زنان توصیف می‌کند.
دخترش، وانی تلوسمان کوریولان، می‌گوید: در هائیتی بچه‌ها نام خانوادگی پدرشان را دارند، اما مادرش اصرار داشت نام خانوادگی خود را حفظ کند و بر دو فرزندش نیز گذاشته شود.
دختر ۲۴ ساله‌اش که در مونترال زندگی و تحصیل می‌کند، با خنده می‌گوید: “او می‌گفت فقط پدرم نبود که من را به وجود آورده. او هم نقش داشته است.”
“او عاشق کشورش بود. هیچ گاه اعتقادش به هایئتی سست نشد. می‌گفت وقتی رویایی داری، برای تحقق آن باید مبارزه کنی.او می‌خواست زنان حقوق برابر داشته باشند. می‌خواست زنان سرفراز باشند.”
کوریولان یک سازمانده سیاسی بود که کمک کرد تا تجاوز – به گفته چارلز “یکی از ابزارهای ترور و جنگ” – در دادگاه‌های هائیتی طرح شوند.
به گفته چارلز، تا قبل از سال ۲۰۰۵، تجاوز در هائیتی فقط “جرم ناشی از امیال” تلقی می‌شد. به علت تلاش دسته‌جمعی این فعالان زنان و زنانی که از آنان الهام گرفتند، این وضع عوض شد.
با مرگ این سه زن، نسبت به آینده زنان و دختران هائیتی نگرانی‌هایی به وجود آمده است. حتا با این همه دستاورد، مبارزه برای برابری و علیه خشونت هم‌چنان مبارزه‌ای عظیم است.
“تاینا بین آیمه”، مدیر سازمان زنان “برابری، اکنون” می‌گوید، هرج و مرجی که بر این کشور ویران حاکم شده است، بر این نگرانی‌ها می‌افزاید.
پیش از فاجعه هفته پیش، تحقیقی درباره وضعیت زنان و دختران هائیتی نشان می‌داد که در حدود ۷۲ درصد زنان مورد تجاوز واقع شده‌اند. این تحقیق را “کای فانم” انجام داده بود. به گفته “بین آیمه”، ۴۰ درصد زنان قربانی خشونت خانگی هستند.
وی می‌گوید و این فاجعه انسانی هم به روند روزافزون خشونت و استثماری که در گذشته بود، افزوده شده است.
بین آیمه در ای – میلی نوشت: “از نظر ما مهم‌ترین و ضروری‌ترین موضوع آن است که امکاناتی که سازمان‌های یاری‌رسانی در محل ارائه می‌کنند، فقط دسترسی به آب و غذا و امدادهای پزشکی نباشد، بلکه حفاظت از آنان را نیز در برگیرد.”
به گفته انسلر، زنانی که نگران اوضاع هستند، قرار است روز چهارشنبه برای تعیین گام‌های بعدی خود گرد هم آیند.
او و سایرین امیدوارند که زنان هائیتی، با این که سوگوارند، از این قهرمانان و رهبران سرمشق بگیرند، به پیش بروند و مبارزه و حقانیت خود را زنده نگاه دارند.
شهرزادنیوز: برگرفته از سایت سی ان ان.
نویسنده: جسیکا راویتز- ترجمه از شهرزاد نیوز