ایجاد خانه امن برای زنان؛ لازم اما ناکافی

مریم زهدی

گزارشگر مسائل اجتماعی

سازمان بهزیستی ایران بار دیگر درصدد است به طور آزمایشی “خانه زنان” برپا کند. این مراکز برای زنان بی سرپناهی است که مورد خشونت جسمی نزدیکان خود قرار می‌گیرند.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، این طرح قرار است به طورآزمایشی در هشت استان ایران اجرا شود، اما هنوز زمان دقیق اجرای آن از سوی مقامات مسئول اعلام نشده است.

در حالی که در ایران مقرراتی برای جلوگیری از خشونت خانگی علیه زنان وجود ندارد، شماری از کارشناسان، از جمله گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد که اخیرا از ایران دیدن کرده است، می گویند برخی قوانین موجود به طور اخص علیه زنان است.

آمار سازمان بهزیستی ایران حاکی از آن است که ۹۰ درصد زنان خانه دار ایرانی مورد خشونت همسران خود قرار می گیرند.

سفر مقام سازمان ملل به ایران

یقین ارتورک، گزارشگر ویژه سازمان ملل در زمینه خشونت علیه زنان، با اشاره به قوانین تبعیض آمیز ایران علیه زنان، از مقامات جمهوری اسلامی خواستار اصلاح این قوانین و تدوین مقرراتی برای جلوگیری از خشونت خانگی شده است.

یقین ارتورک مهمان صفحه صدای شماست. سوالات خود را با او مطرح کنید.

با اینکه توقف مجازات سنگسار زنان در ایران را می توان از جمله اقدامات اخیر قوه قضائیه جمهوری اسلامی در جهت احیای حقوق زنان دانست اما به نظر گزارشگر ویژه سازمان ملل، این اقدام به تنهایی کافی نیست.

وی ازمقامات جمهوری اسلامی خواسته است که این اقدامات را به صورت قانون تصویب کنند تا ضمانت اجرایی داشته باشد.

خانم ارتورک ایجاد خانه های امن زنان در ایران را مهم دانسته و معتقد است تقویت سازمان‌های حمایتی و تشکل های زنان، همکاری جدی‌تر بین پلیس و زنان، ارتقای بینش جامعه نسبت به زنان و حقوق آنها به ویژه در بحث خشونت، بازنگری و اصلاح قوانین مربوط به زنان از جمله روشهای مبارزه با معضل خشونت علیه زنان در ایران است.

تامین امنیت زنان آسیب پذیر در ایران

بر اساس نتایج حاصله از طرح ملی بررسی خشونت خانگی علیه زنان، ازدواج های اجباری، اعتیاد مردان، قتل های ناموسی و مشکلات مالی عمده ترین مولفه های خشونت علیه زنان ایرانی است.

این اولین باری نیست که در جمهوری اسلامی ایران برای تامین امنیت زنان تلاش می شود.

سازمان بهزیستی “خانه های سلامت” را برای حمایت از زنان آسیب دیده ایجاد کرده و دفتر امور زنان وزارت کشور نیز قصد راه اندازی خانه های امنی را داشته است که در مقایسه با خانه های سازمان بهزیستی شرایط پذیرش آسان تری داشته باشد. اما این اقدامات پراکنده و فاقد انسجام، نتوانسته است جوابگوی خواسته های مدافعان حقوق زنان برای حمایت از زنان آسیب دیده باشد.

به گفته آقای علم الهدایی، معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی، تا سال گذشته تنها ۴۰۴ مورد از زنان آسیب دیده به مراکز این سازمان مراجعه کرده و شناسایی شده اند.

کارشناسان اجتماعی معتقدند عدم وجود یک مرجع واحد پی گیری و متولی شناخته شده، از یک سو و ترس زنان ایرانی از مراجعه به اینگونه مراکز به دلیل رواج فرهنگ مرد سالاری در ایران، از سوی دیگر، باعث می شود موارد آسیب دیده و مورد خشونت واقع شده، آشکار نشوند.

به گزارش ایسنا، براساس مصوبه شورای اجتماعی مبنی بر تشکیل خانه زنان توسط سازمان بهزیستی، زنانی که مورد خشونت واقع می‌شوند، می‌توانند داوطلبانه و بدون هیچ محدودیتی به این مراکز مراجعه کرده و از حمایتهای قانونی و خدمات اجتماعی از قبیل خدمات حقوقی، رفاهی، مددکاری و روانشناسی برخوردار شوند.

معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی سال گذشته گفت یک گروه کارشناسی طرح ایجاد خانه های امن برای زنان را بررسی خواهد کرد.

این گروه از سوی وزارت کشور، سازمان بهزیستی و مرکز امور مشارکت زنان تعیین شده بود که به نظر می رسد اجرای طرح آزمایشی خانه زنان نتیجه بررسی ها و مطالعات همین گروه باشد.

به نوشته ایسنا، قرار بر این است پس از ارزیابی نقاط قوت و ضعف طرح خانه‌های زنان، این طرح در سراسر ایران اجرا شود.

اما اینکه ملاک خشونت دیدگی زنان چیست و این مساله طبق چه ضوابطی بررسی می شود، با کسی که مرتکب خشونت شده چه برخوردی خواهد شد، یا اینکه آیا مقرراتی برای حمایت از زنانی که از این خانه ها به خانه های شوهرانشان باز می گردند وجود دارد یا نه هنوز در پرده ابهام است.