طرح ملی «بررسی علل افزایش قبولی دختران در کنکور» توسط جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی اجرا شد

طرح ملی «بررسی علل افزایش قبولی دختران در کنکور سراسری با تاکید بر پیامدهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آن و ارائه راهکارهای عملی» توسط جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی انجام شد.

به گزارش سرویس صنفی آموزشی خبرگزاری دانشجویان ایران، علی اصغر هدایتی، رییس جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی در این باره گفت: امروزه جوانب مختلف توسعه و توسعه یافتگی از مهمترین مسائل روز نظام‌های سیاسی است که محور اصلی آن در انسان، به عنوان سرمایه اجتماعی خلاصه می‌شود. حرکت‌های توسعه‌ای در راستای توانمندسازی انسانها به صورت برابر و یکسان، در همه عرصه‌ها و فارغ از تفاوت‌های جنسیتی همراه است و زنان نیز به عنوان یکی از مهمترین و موثرترین نیروها و سرمایه‌های اجتماعی همواره محور توجه در این امر بوده‌اند و یکی از مناسب ترین مسیرهای توانمندسازی زنان، حضور در عرصه آموزش عالی است.

وی تصریح کرد: خیزش عظیم بانوان در عرصه آموزش عالی کشور، نشان از تحرک گسترده‌ایست که حاکی از وضعیت نوین اجتماعی است. این وضعیت جدید ایجاب می‌کند تا این پدیده نوظهور با رویکردهای مختلف، در حوزه‌های گوناگون مورد کنکاش و کالبد شکافی قرار گیرد و با شناسایی آثار و پیامدهای آن با نگاه منطقی و با روش کاملا علمی، بسترهای لازم و متناسب با این خواست اجتماعی که مورد غفلت تاریخی نیز واقع شده است در نظر گرفته شود.

مجری این طرح ملی افزود: روند رو به رشد تصاحب کرسی‌های آموزش عالی در سالهای اخیر توسط زنان، ما را بر آن داشت تا با پیمایشی جامع، ملی و کلان نگر، این پدیده را در سطح ملی مورد مطالعه قرار دهیم که پروپوزال آن در اواخر سال ۸۲ تایید و بخش نظری طرح نیز در خرداد ماه ۱۳۸۳ پس از برگزاری جلسه توجیهی با اساتید طرح، دکتر خدیجه سفیری (حوزه اجتماعی) دکتر علیرضا محسنی تبریزی و دکتر علیرضا بهشتی (حوزه سیاسی) دکتر سید محمدعلی کفایی (حوزه اقتصادی) و دکتر قائمی طباطبایی به عنوان ناظر طرح آغاز شد که پس از انجام مرحله Prctest، تعداد ۲۰۰۰ پرسشنامه آماده و در پنج استان تهران، اصفهان، سمنان، سیستان و بلوچستان و چهارمحال و بختیاری به اجرا گذاشته شد و در نهایت از میان پرسشنامه‌های تکمیل شده ۱۸۷۵ پرسشنامه مورد تایید قرار گرفت و جهت گذاری، استخراج و تحلیل، داده‌های آن اقدام و گزارش طرح برای کارفرما ارسال شد.

رییس جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی، چکیده‌ای از نتایج طرح در حوزه‌های سه گانه اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را شامل افزایش تواناییها و آگاهیهای اجتماعی، ارتقای پایگاه و موقعیت اجتماعی و دستیابی به فرصتهای اجتماعی بهتر و مناسب تر، افزایش مشارکت اجتماعی و توانایی ایجاد نظم در زندگی، تمایل برای کسب شغل و درآمد، تمایل به داشتن دارایی شخصی، تمایل به داشتن فرصتهای شغلی برابر با مردان، شیوه تفکر مدرن، تغییر نسبت جنسیت، دگرگونی نگرشهای مربوط به اقتدار مردان بیان کرد و گفت: امروزه زنان بیشتر به موضوعات نرم افزاری به ویژه موضوعات فرهنگی و سیاسی فکر می‌کنند و نوعی جایگزینی و جابجایی نیروهای فرهنگی را در جامعه شاهد هستیم که زنان برای تحقق این جابجایی، آموزش عالی را انتخاب کرده‌اند.

وی افزود: افزایش تحصیلات زنان باعث به تاخیر افتادن ازدواج آنها می‌شود و به تبع آن باروری نیز کاهش می‌یابد، مادران فرصت بیشتری برای ورود به بازار کار پیدا کرده، شیوه انتخاب همسر به انتخاب آزاد تبدیل می‌گردد و نکته مهم اینکه زنان بدون توجه به تحصیلاتشان در برابر خواست مردان تسلیم می‌شوند.

همچنین مشارکت زنان (اظهارنظر، مشورت در امور مختلف مانند خرید)، توانایی زنان در کنترل درگیریهای خانوادگی، آگاهی از حقوق اجتماعی و شهروندی و گرایش به ارتباط با شبکه‌های اجتماعی با افزایش سطح تحصیلات زنان، افزایش می‌یابد.

همچنین با افزایش تحصیلات زنان، دارایی‌های شخصی و به تبع آن درآمد نیز افزایش می‌یابد و این استقلال مالی می‌تواند به شکوفایی استعدادها و میزان مشارکت اجتماعی و اقتصادی آنها کمک کند. از دیگر آثار این پدیده افزایش تمایل به مهاجرت است که می‌تواند نوعی تهدید قلمداد شود زیرا باعث از دست دادن افراد تحصیل کرده که سرمایه های انسانی هستند ، خواهد شد. همچنین داده‌های تحقیق نشان داد که با افزایش تحصیلات زنان به مقدار قابل توجهی به سلامت روانی زنان افزوده می‌شود که این مساله، آرامش تمام افراد خانواده و در نتیجه افراد اجتماع را به دنبال خواهد داشت و رضایت شغلی زنان نیز از جمله مواردی است که تحت تاثیر تحصیلات زنان است و این دو رابطه مستقیمی با هم دارند که باعث افزایش کارایی فردی و اجتماعی می‌شود.

مشارکت خاص سیاسی زنان (جمع آوری رای برای کاندیداها، تعلق فکری به یک جناح خاص سیاسی) با افزایش تحصیلات افزایش می‌یابد و در مقابل، مشارکت عام سیاسی کاهش می‌یابد. همچنین افزایش تحصیلات باعث افزایش اعتماد اجتماعی زنان و میزان اعتقاد به دموکراسی نیز می شود که این مسئله برای بهتر شدن برخی مسائل در جامعه یک فرصت قلمداد می‌شود.

هدایتی همچنین بیان داشت: از دیگر پیامدها، رابطه مستقیم و شدید بین تحصیلات و آگاهی سیاسی زنان می‌باشد که این آگاهی سیاسی می‌تواند بر مسایل سیاسی جامعه از جمله افزایش سلامت انتخابات اثر بگذارد. نکته مهم و قابل ذکر این است که هویت ملی زنان ربطی به تحصیلات زنان ندارد و ۹۸ درصد زنان دارای هویت ملی متوسط و بالا هستند، همچنین ۹۵ درصد زنان بدون توجه به تحصیلاتشان قانونگرا هستند. مضنا اعتقاد به هویت قومی و علاقه به سیاست از جمله متغیرهایی هستند که ارتباط معناداری با تحصیلات نداشتند.

رییس جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی در ادامه با بیان اینکه راهکارهای ارائه شده را می‌توان در سه حوزه مورد بررسی و تقسیم بندی کرد، گفت: در حوزه اجتماعی، راهکارها شامل آموزش مدیران در رابطه با تغییر نگرش آنان نسبت به اشتغال زنان، اتخاذ تدابیر لازم جهت برخورداری زنان و مردان از آموزش عالی با توجه به قابلیت‌ها و تواناییهای آنان، تغییر قوانین و سیاستهای مربوط به زنان برای رفع موانع موجود در رابطه با مشارکت زنان در عرصه‌های مختلف، انجام آموزشهای لازم جهت بالا بردن اعتماد به نفس زنان و خودباوری آنها در راستای مشارکت سیاسی و اجتماعی، ایجاد امنیت شغلی و آزادی عقیده برای زنان، تقویت آموزشهای فنی و حرفه‌ای دوره متوسطه برای دختران، تقویت تشکلهای غیر دولتی دختران جهت ارضای نیازهای روحی و روانی، استفاده از زنان تحصیل کرده در مواقع بحرانی در سطوح ملی، منطقه‌ای و ملی جهت مدیریت بحران است.

وی درباره راهکارهای حوزه اقتصادی نیز گفت: زنان تحصیل کرده نیمی از سرمایه‌های توسعه یافته انسانی ما را تشکیل می‌دهند و راهکار سهمیه بندی برای پیشگیری از ورود زنان به دانشگاه راه حلی است که مطلوبیت و امکان آن مورد تردید است. با ایجاد دانشگاه‌های مجازی (و یا بدون کنکور) هر اعمال فشاری که بر ترکیب پذیرفته شدگان وارد شود به راحتی خنثی می شود. همچنین برای افزایش نرخ مشارکت و اشتغال زنان باید ظرفیت سازی مناسبی صورت گیرد.

وی با بیان اینکه برنامه ریزی آموزشی و توسعه رشته‌های مرتبط با فعالیت بانوان می‌تواند راهکار مناسبی برای مقابله با تبعات تحصیلات زنان باشد، تاکید بر جذب زنان در مسئولیت‌های آموزشی و پژوهشی علاوه بر امور اداری و دفتری و توجه به کارآفرینی در برنامه ریزی آموزشی، تقویت زمینه‌های اشتغال دانش آموختگان در مسئولیت‌های اجتماعی، فرهنگی، هنری،اقتصادی و سیاسی را از دیگر راهکارهای این حوزه بیان کرد.

وی با اشاره به راهکارهای بخش سیاسی نیز به ایجاد زمینه‌های لازم جهت افزایش حضور زنان در مجلس شورای اسلامی، برگزاری کارگاه‌های آموزشی جهت آشنایی زنان با حقوق سیاسی و اجتماعی خویش، ایجاد تشکل‌هایی با مدیریت زنان جهت افزایش مشارکت سیاسی زنان، افزایش سهم زنان در رشته‌های مرتبط با علوم سیاسی و ایجاد سازمانهایی جهت جذب زنان به منظور توانمندسازی آنها در زمینه مسائل سیاسی اشاره کرد.

مجری طرح ملی پدیده افزایش قبولی دختران در کنکور سراسری، با بیان اینکه نیمی از جمعیت کشور را بانوان تشکیل می‌دهند و رسیدن به توسعه مطلوب و پایدار صرفا با یک نیمه میسر نخواهد شد گفت: امید است تا این مطالعه که با رویکردی نوین و در سطح گسترده نظری و پیمایشی به بررسی علل و پیامدهای این پدیده در سطح ملی پرداخته و منتج به راهکارهای مختلف در حوزه‌های سه گانه گردیده است در مسیر سیاست گذاری و برنامه ریزی‌های کلان جامعه، مورد استفاده سازمان‌ها و نهادهای سیاست گذار و اجرایی به ویژه سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور قرار گیرد.

گفتنی است، این طرح ملی به سفارش مرکز امور بانوان و خانواده نهاد ریاست جمهوری و با حمایت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور انجام شده است.