تیم پناهندگان نمادی از امید، همبستگی و شجاعت
تیم پناهندگان در المپیک یک ابتکار ویژه و انسانی از کمیته بینالمللی المپیک (IOC) است که اولین بار در المپیک ریو ۲۰۱۶ معرفی شد.
مهگان فرهنگ
کانون زنان ایرانی
تیم پناهندگان در المپیک یک ابتکار ویژه و انسانی از کمیته بینالمللی المپیک (IOC) است که اولین بار در المپیک ریو ۲۰۱۶ معرفی شد. این تیم به ورزشکاران پناهنده از سراسر جهان امکان میدهد تا در بازیهای المپیک شرکت کنند، علیرغم نداشتن تابعیت یک کشور خاص. این اقدام نمادی از امید، همبستگی و شجاعت است و به مشکلات و چالشهای پناهندگان در سطح جهانی توجه میکند. علت شکلگیری این تیم را میتوان به دلایل بسیاری ربط داد که در رأس آنها بحرانهای انسانی و جنگهای طولانیمدت در برخی مناطق جهان قرار دارند. میلیونها نفر به دلیل جنگ، خشونت، یا نقض حقوق بشر مجبور به ترک خانه و کشور خود شدهاند و در شرایط دشواری به عنوان پناهنده زندگی میکنند. در این میان، بسیاری از ورزشکاران با استعداد نیز تحت تأثیر این شرایط قرار گرفتهاند و امکان ادامه فعالیتهای ورزشی خود را از دست دادهاند.
تیم پناهندگان با هدف ارائه فرصتی برای این ورزشکاران و نیز جلب توجه جهانی به مسئله پناهندگان تشکیل شد. این تیم به ورزشکاران پناهنده این امکان را میدهد که در بزرگترین رویداد ورزشی جهان شرکت کنند و استعدادهای خود را نشان دهند، در حالی که همزمان صدای میلیونها پناهنده در سراسر جهان را بلند میکنند.
تشکیل تیم و انتخاب ورزشکاران
کمیته بینالمللی المپیک با همکاری آژانس پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) و کمیتههای ملی المپیک کشورها، اقدام به شناسایی و انتخاب ورزشکاران پناهنده میکند. این فرآیند شامل ارزیابی مهارتها، شرایط فیزیکی و روحی ورزشکاران و تواناییهای آنها برای رقابت در سطح بینالمللی است. ورزشکاران انتخابشده تحت حمایت مالی و لجستیکی قرار میگیرند تا بتوانند برای مسابقات آماده شوند و دران ها حضور یابند. چرا که تیم ملی پناهندگان در المپیک نه تنها به عنوان نمادی از امید و مقاومت شناخته میشود، بلکه توجه جهانیان را به وضعیت پناهندگان جلب میکند و پیام همبستگی و انسانیت را به جهانیان ارسال میکند. اینکه بسیاری از مهاجرها و پناهندگان تنها قربانیان جنگ و بحران نیستند، بلکه افرادی با تواناییها و استعدادهای بینظیر هستند که میتوانند در شرایط مناسب، دستاوردهای بزرگی داشته باشند. یکی از بهترین نمونههای آن در بازیهای فوتبال یورو ۲۰۲۴ مردان و بازیکنان جوان اسپانیا دیده شد.
مسابقات ورزشی در سطح جهانی، فرصتی برای بازسازی زندگی ورزشکاران مستعد و دنبال کردن آرزوهای ورزشیشان است. برای بسیاری از این ورزشکاران، شرکت در المپیک نه تنها یک دستاورد ورزشی بزرگ است، بلکه فرصتی برای بیان داستان زندگی خود و انگیزهای برای سایرین. در این میان چهرههای ورزشی در این تیم نیز میتواند به عنوان نمادی از تلاش مطرح شود. به این که جایی صدای این افراد شنیده ش و به حضورشان ارج نهاده شد.
آینده تیم پناهندگان
با توجه به موفقیت و تأثیر مثبت تیم ملی پناهندگان در المپیک ریو ۲۰۱۶ و توکیو ۲۰۲۰، کمیته بینالمللی المپیک متعهد به ادامه حمایت از این تیم و ورزشکاران پناهنده است. این تیم بهعنوان یک نماد جهانی از امید و همبستگی، به جلب توجه به مسئله پناهندگان و تلاش برای یافتن راهحلهای پایدار برای این بحران کمک میکند. از طریق ورزش، این تیم نشان میدهد که پناهندگان با حمایت مناسب میتوانند به دستاوردهای بزرگ و مثبتی دست یابند و به جامعه جهانی الهام بخشند.
در پاریس ۲۰۲۴ چه کسانی هستند
در مراسم افتتاحیه المپیک ۲۰۲۴ که روز جمعه شش مرداد در رودسن برگزار شد، ورزشکاران پرچم ۲۰۶ کشور جهان را در دست داشتند و تیم پناهندگان هم با پرچم کمیته بینالمللی المپیک حضور پیدا کرد. از المپیک ریو ۲۰۱۶، پناهندگان ورزشکار در رشتههای مختلف نیز اجازه یافتند در قالب یک تیم به همین نام، در المپیک شرکت کنند. تیم پناهندگان سه سال قبل در مسابقات المپیک توکیو که تابستان ۲۰۲۱ برگزار شد، تنها پنج ورزشکار ایرانی داشت و این افزایش تعداد از روند روبه رشد و چشمگیر مهاجرت ورزشکاران و نخبگان حوزههای مختلف از ایران خبر میدهد و خود جای آسیب شناسی دارد.

اما حالا ایرانیها در پاریس بیشترین تعداد ورزشکاران در تیم پناهندگان را تشکیل دادهاند و از ۳۷ ورزشکار پناهندهای که از ۱۱ کشور مختلف در این تیم حضور دارند، ۱۴ ورزشکار ایرانیاند و تعدادشان حتی از ورزشکاران کشورهایی که اکنون درگیر جنگ داخلی یا خارجیاند، نیز بیشتر است. این تیم به میزبانی ۱۵ کمیته ملی المپیک و رقابت در ۱۲ رشته ورزشی، به جهان نشان میدهد که بسیاری از پناهندگان برای جامعه ثروت محسوب میشوند.

این در حالی است که کیمیا علیزاده، جوانترین برنده مدال المپیک در تاریخ این مسابقات و تنها زن ایرانی دارنده مدال المپیک و از مدعیان اصلی کسب مدال در مسابقات پاریس بهعنوان عضو تیم تکواندو زنان بلغارستان شرکت کرده است و سعید ملایی نیز با پرچم جمهوری آذربایجان حضور دارد.
یکی از جوانترین ورزشکاران ایرانی حاضر در تیم پناهندگان المپیک درسا یاوری فر است. او در نوجوانی همراه با مادرش با عبور از مرزهای غیرقانونی ایران و ترکیه، وارد این کشور شد و سپس از مسیرهای دریایی و خطرناک خود را به خاک انگلستان رساند. او در حالی در رشته بدمینتون در المپیک پاریس رقابت میکند که هیچیک از اعضای تیم ملی بدمینتون زنان و مردان ایران موفق نشدند سهمیه المپیک را کسب کنند.
درتیم پناهندگان المپیک پاریس بین ۱۴ تن از این ورزشکاران از ایران هستند و درواقع ورزشکاران ایرانی اکثریت تیم پناهندگان المپیک را تشکیل میدهند. از این ۱۴ نفر، پنج ورزشکار زن و ۱۰ ورزشکار مرد در رشتههای بوکس، جودو، کانو سرعت و اسلالوم، کشتی آزاد و فرنگی، تکواندو و بدمینتون با رقبای خود که شاید از کشور تابع خود نیز باشند رقابت خواهند کرد.
ایرانیهای این تیم عبارتند از:
درسا یاوری وفا (بدمینتون) دینا پوریونس (تکواندو)، سمن سلطانی (کانو سرعت)، یکتا جمالی (وزنهبرداری)، محبوبه ژرفی (جودو)، امید احمدی صفا (بوکس)، امیررضا نژاد (کانو اسلالوم)، ایمان مهدوی (کشتی آزاد)، تیرانولیپور (تکواندو)، سعید فضلالله (کانو سرعت)، متین بالسینی (شنا)، کسرا مهدیپورنژاد (تکواندو)، محمد رشنونژاد (جودو)، هادی جمال ولی زاده (کشتی فرنگی) در این دوره از بازیها رقابت خواهند کرد.
از افغانستان نیز ۵ ورزشکار در چهار رشته مختلف، حضور دارند که درمیان آنها دو زن در رشتههای جودو و بریکینگ، در این دوره از مسابقات حضوردارند.
رقابتهای المپیک پاریس از ۲۶ جولای آغازشده و تا ۱۱ آگوست ادامه خواهد داشت.

