یک میلیون امضاء براى برابری جنسیتی! گفتگوی مهیندخت مصباح با فرناز سیفی عضو گروه رسانه کمپین، صدای آلمان
حرکت جمعی از فعالان جنبش زنان ایران در ساماندهی کمپینی به نام “یک میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض آمیز” که پس از تجمع ٢٢خرداد سال ٨۵ آغاز شده، راه خود را آرام آرام در آگاه سازی زنان می‌گشاید. دست اندرکاران، داوطلبان و حامیان این کمپین اخیرا در نشستی به بررسی نقاط ضعف و قوت فعالیت خود در سه ماه نخست کار پرداختند. فرناز سیفی از فعالان این کمپین به پرسش‌های دویچه وله پاسخ گفت.
گفتگو: مهیندخت مصباح
خانم سیفى براى بسیارى سوال هست که فعالان کمپین به صورت برنامه ریزى شده و متمرکز کار می‌کنند یا در شهرستان‌ها و مناطق مختلف بنا به ضرورت‌هاى محلى نحوه کار خود را تعیین می‌کنند؟
فرناز سیفى: برخى اصول کمپین ثابت هستند. مانند اینکه به هر فردى که امضاء مى‌دهد، باید یک دفترچه تاثیر قوانین بر زندگى زنان را بدهیم، چون مهمترین هدف این کمپین ترویج آگاهى و آموزش است. اما داوطلبین کمپین در هرشهرى بنا به شرایط جغرافیایى و فرهنگ خاص آنجا کار مى‌کنند. ممکن است یکسرى شیوه‌هاى کلى در همه جا پاسخگو نباشد.
مثال مشخصى مى‌زنید که تفاوت‌ها، جا به جا چیستند؟
فرناز سیفى: به عنوان مثال من از یکى از داوطلبان شیراز شنیدم که می‌گفت رفتن به در خانه‌ها در فرهنگ مردم این شهر مقبول و شایسته نیست و در نتیجه ترجیح اینست که در میهمانى‌ها و سایر جاها که خانم‌ها گرد هم هستند، از آنها امضاء بگیریم یا در باره قوانین توضیح بدهیم. در حالیکه شیوه‌اى که در تهران اعمال میشود و پاسخ خوبى هم داده، همین مراجعه خانه به خانه است.
در گزارش سه ماهه روى مشکلات مالى تاکید شده است. اصولا هزینه‌هاى تشکیل کارگاهها، همایش‌هایى مثل همین نشست اخیر، جاپ بروشور و از این قبیل را چگونه تامین مى‌کنید؟
فرناز سیفى: تمام مخارج را خود اعضاى کمپین تقبل مى‌کنند و این جنبش از هیچ نهاد داخلى یا خارجى کمک مالى دریافت یا قبول نمى‌کند. هر فردى که بعنوان داوطلب براى جمع آورى امضاء و ترویج آگاهى وارد کمپین میشود، پنج هزار تومان بابت ورود پرداخت می‌کند که این بخشى از هزینه‌هاى فعالیت‌ها را تامین مى‌کند. بقیه مخارج را هم تا امروز اعضاء تقبل کرده‌اند. البته کمپین از افراد کمک مالى مى‌پذیرد اما نه از هیچ گروهى در داخل یا خارج!
این که در گزارش سه ماهه برخى گفته‌اند که حامى مالى پیدا کرده‌اند، به همین معناست؟
فرناز سیفى: بله! مثلا در همدان فعالان کمپین توانسته‌اند براى چاپ دفترچه‌هایشان که هزینه بسیار بالایى هم هست، از فردى خیر و علاقمند به کار کمپین کمک بگیرند. طبق قرارى که میان فعالان گروه هست، هیچ کمکى از طرف نهاد یا گروهى پذیرفته نمى‌شود.
مشکل خبررسانى نیز در نشست سه ماهه طرح شده بود. در شرایطى که نشریات چیزى در این زمینه نمى‌نویسند و همه نیز به اینترنت دسترسى ندارند، چه پیشنهاد عملى وجود دارد که بتوان موضوع قوانین زن ستیز را بیشتر جا انداخت. همه که نمى‌توانند به در خانه‌ها بروند یا در میهمانى‌ها دیگران را توجیه کنند…
فرناز سیفى: متاسفانه این یکى از جدى‌ترین مشکلات کمپین است. یکى از پیشنهادها این بود که بچه‌هاى فعال در شهرستان‌ها، فعلا یک سرى از مقاله‌ها و مصاحبه‌ها و متونى را که در وب سایت کمپین هست، با هزینه خود تکثیر کنند و به مردم شهرشان بدهند. مورد دیگر این که بچه‌هاى فعال در گرگان گفتند در یکى دو نشریه محلى شهر امکان پیدا کرده‌اند که در بخش زنان این نشریات به طور تلویحى کمپین و مباحث حقوقى زنان بازتاب پیدا کنند.
آیا کمپین توانسته خانمهاى جنوب شهر یا قشرهاى محروم و پایین را نه صرفا به عنوان امضاء کننده، بلکه بعنوان فعال جذب کند؟ سئوال به این خاطر است که در عکس‌هاى نشست اخیر تنها تیپ‌هاى برگزیده وخاص دیده می‌شوند…
فرناز سیفى: من از تجربه‌هاى خودم و بچه‌ها می‌توانم مثال بیاورم. برخلاف تصور اولیه، زنان مذهبى استقبال خیلى خوبى از کمپین کرده‌اند و از جلسات خانمهاى مذهبى خیلی امضاء جمع شده است. براى خود من هم بحث اقناعى و امضاء گرفتن از خانمهاى خیلى معتقد و مذهبى و متعلق به قشرهاى پایین‌تر جامعه خیلى ساده‌تر از کسانى بوده که در قشر الیت هستند. مثلا خانمهاى قشر بالا یا الیت خیلى پرس و جو می‌کنند که چه کسى پشت این کمپین است؟ از کجا حمایت میشود؟ از کجا پول می‌گیرد و سوال‌هایى شبیه این می‌کنند. اما تجربه شخصى خود من و سایر فعالان که کوچه به کوچه به مردم مراجعه می‌کنند، اینست که استقبال از کمپین بین خانمهاى مذهبى و قشر پایین بیشتر بوده اما جذب آنها و اینکه بعنوان داوطلب با ما کار کنند، انرژى بیشترى می‌برد و هنوز اینها حضور چشمگیرى ندارند. ما امیدواریم در آینده چنین شود.
شما آمارى از امضاهاى تاکنون جمع شده دارید؟
فرناز سیفى: متاسفانه آمار ندارم چون این کار را گروه مستندسازی کمپین انجام می‌دهد و من عضو گروه رسانه کمپین هستم.
حدود روشنگرى و ترویج را در این سه ماه مثبت می‌بینید؟ روند رو به رشدى بوده است؟
فرناز سیفى: بله! بسیار مثبت بوده است. کسانى که وارد کمپین شده‌اند و دارند کار جدى می‌کنند، قبلا مسئله زنان برایشان دغدغه جدى نبوده است. برخى از آنها قبلا در این حوزه کار نکرده بودند و من واقعا خوشبین هستم که پس از پایان گرفتن کار کمپین، تعدادى فعال جدید و تازه نفس و پرانرژى به جمع ما اضافه شده باشند.
در گزارش سه ماهه فعالیت کمپین به بخش مربوط به کمبودها یا پیشنهادها زیاد پرداخته نشده است. شما می‌توانید توضیحات مکملى در این زمینه بدهید؟
فرناز سیفى: یکی از بزرگترین مشکلات ما مسائل مالى هستند. چاپ دفترچه‌ها هزینه بسیار زیادى می‌طلبد و بچه‌هایى که از گروه آموزش به شهرستان‌هاى مختلف می‌روند تا کنون به خرج شخصى خود رفته‌اند و در دراز مدت این هزینه‌ها زیاد هستند. موضوع دیگر بحث اطلاع رسانى است و رسانه‌هاى معدود ما با خطوط قرمز و باید و نبایدهاى زیادى مواجه‌اند. عرصه براى صحبت کردن از فعالیت کمپین و حتى در خیلى موارد صحبت از حقوق زن بدون اشاره به کمپین، چندان راحت و ساده نیست و تریبونى وجود ندارد. پیشنهادها این بود که کمیته هنرى براى کمپین درست کنیم. تئاترهاى خیابانى کوتاه، ساخت ترانه و سرود براى کمپین می‌تواند مسئله کمپین را عمومى‌تر کند. مورد دیگراین که گفته شد شهرستان‌ها باید سعى کنند از نظر مالى حتما حامى پیدا کنند و از مرکز مستقل شوند. الان بار مالى روى تهران است و این در دراز مدت می‌تواند کار را بسیار مشکل کند.
از جمله راههایى که فعالان کمپین می‌توانند ارتباط مستقیم ترى با جامعه داشته باشند و یا به عبارتى ”خبر“ شوند، همین گردهمایى‌ها و تجمع‌هایى است که تا کنون در هشت مارس و ۲۲ خرداد داشته‌اید. آیا مناسبت‌هاى دیگرى در نظر ندارید براى حضور در سطح اجتماع؟
فرناز سیفى: بعد از تجمع ۲۲ خرداد که به آن شکل خشونت‌بار سرکوب شد و حتى شروع نشد، نگرانى‌ها در میان فعالان جنبش زنان بالاتر رفته و تجمع هم جزو آن دسته اقدام‌ها در کشور ماست که همواره با ریسک توام است. فعلا قرارى نداریم که تجمع دیگرى داشته باشیم چون هزینه‌هایش بالاست. اما سمینارها و گردهمایى‌هاى کمپین ادامه پیدا خواهند کرد. متاسفانه ما از امکان گرفتن سالن‌هاى عمومى نیز محروم هستیم و روز اعلام رسمى فعالیت کمپین هم که می‌خواستیم در موسسه ”رعد“ دور هم جمع شویم، به ما اجازه ورود ندادند و عملا کمپین در خیابان آغاز به کار کرد. بعد از این قرار شده سمینارهاى کوچکى در خانه‌هاى علاقمندان برگزار کنیم. از داوطلبان و کسانى که مایل‌اند با کار ما آشنا شوند، دعوت کنیم بیایند و از دل بحث‌هایى که میشود هم راهکار‌هاى تازه‌ای پیدا کنیم و هم نقاط ضعف کمپین را پیدا کنیم.