مرگ سالانه پانصد هزار مادر در جهان
سرمایه -ناعادلانه‌ترین شاخص سلامت به مرگ و میر مادران هنگام بارداری و زایمان مربوط می‌شود به طوری که سالانه ۵۰۰ هزار زن باردار در جهان می‌میرند.»
کامران باقری لنکرانی، وزیر بهداشت و درمان درهمایش روز جهانی جمعیت که صبح دیروز برگزار شد، با بیان این مطلب از وضعیت سلامت زنان باردار در کشور و جهان سخن گفت.
شعار امسال روز جهانی جمعیت «مشارکت در سلامت مادران» نام دارد. در همایش صبح دیروز وزیر بهداشت گفت: «در کشورهای پیشرفته از هر چهارهزار زن باردار احتمال مرگ یک نفر وجود دارد اما در برخی کشورهای آفریقایی از بین هر ۱۷ مادر یک نفر می‌میرد.»
به گفتهء او، خونریزی، عفونت، فشار خون بالا، سقط و تنگی نفس مهم‌ترین عوامل مرگ مادران هنگام بارداری و زایمان است.
آگاهی مردم دربارهء اصول بهداشت باروری نکته‌ای است که وزیر بهداشت با تاکید بر آن گفت: «مردم باید بدانند که بارداری زیر سن ۱۷ سال و بالای ۳۵ سال خطرناک است و فاصلهء بارداری‌ها باید بین سه تا پنج سال باشد.»
او افزود: «۹۲ درصد زایمان‌ها در کشور تحت نظر افراد دوره‌دیده انجام می‌شود و مرگ و میر ناشی از بارداری در ایران بین ۱۵ تا ۳۰ درصد و با میانگین ۲۰ درصد کاهش یافته است.»
لنکرانی گفت: «بر اساس تعهد ما در اهداف هزارهء سوم باید میزان مرگ و میر مادران از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۵ میلادی ۷۵ درصد کاهش یابد که ما تا دو سال آینده به این هدف می‌رسیم.»
او همچنین یکی از شاخص‌های توسعهء هزاره را نرخ باسوادی دانست و خبر داد: «میزان باسوادی مردان و زنان در کشور ۸۶ درصد است که تا سه سال آینده به صفر می‌رسد به طوری که می‌توانیم پایان بی‌سوادی را در کشور جشن بگیریم.»
به اعتقاد او، برای کاهش مرگ و میر مادران آموزش به خانواده‌ها قبل از ازدواج ضروری است و باید اجباری شود، بسته‌های خدمتی این آموزش برای هشت جلسه آموزش تدوین شده و باید مردان نیز در جلسهء پنجم و هشتم در کنار همسران خود در این کلاس‌ها شرکت کنند. همچنین غربال‌گری از زوج‌ها برای یک بیماری یعنی تالاسمی در کشور در حال انجام است.
او همچنین به اقدامات اخیر وزارت بهداشت و مجلس برای ارتقای سطح سلامت مادران اشاره کرد. از جمله افزایش مرخصی زایمان از چهار به شش ماه و افزایش مرخصی شیردهی از ۲۰ ماه به ۲۴ ماه.
اما وزیر بهداشت در جمع خبرنگاران، از گسترش اخبار زرد در مقولهء سلامت گلایه کرد: «اخبار زرد برخاسته از شایعات و باورهای غلط و غیرعلمی در مقولهء سلامت زیاد است و وظیفهء ماست که با انتشار اخبار صحیح دانش مردم را بالا ببریم.»
تعطیلی بیمارستان‌های متخلف نکته‌ای بود که وزیر بهداشت درباره‌اش گفت: «وزارت بهداشت به هیچ عنوان از تعطیلی بیمارستان‌ها استقبال نمی‌کند اما اگر بیمارستانی استانداردها را رعایت نکند،اخطار می‌گیرد.»
او با تایید تعطیلی برخی بیمارستان‌های متخلف در تهران و شهرستان‌ها گفت که ۷۵ درصد خدمات بستری در بیمارستان‌های دولتی و ۲۵ درصد در بیمارستان‌های غیردولتی ارایه می‌شود.»
مشارکت مردان در بهداشت باروری
«استفاده از روش‌های پیشگیری از بارداری زمانی که با توافق زن و شوهر باشد، بیشتر است.»
این بخشی از متن بروشوری است که در اختیار حاضران در جلسهء دیروز قرار داده شد.
براساس این گزارش، یک بررسی که در کشور انجام شده، نشان می‌دهد که ۸۰ درصد زنانی که برای خوردن قرص پیشگیری از بارداری با شوهران خود به مراکز تنظیم خانواده مراجعه کرده بودند و قرص به شوهر آن‌ها داده شده بود، تا پس از شش ماه قرص را مصرف می‌کردند، در صورتی که تنها ۳۰ درصد زنانی که به تنهایی به این مراکز مراجعه می‌کنند، روند مصرف قرص را ادامه می‌دهند.
در آمار ارایه شده توسط وزارت بهداشت حدود ۹ درصد از مردان در سال ۱۳۷۹ با استفاده از کاندوم و وازکتومی از باروری جلوگیری کرده‌اند که این رقم در سال ۸۴ به ۳/۱۲ درصد رسیده است.
اما با این حال هنوز مشارکت مردان در تنظیم خانواده با مشکلاتی مواجه است: «آگاهی کم مردان از اهمیت مشارکت آن‌ها در تنظیم خانواده، کم بودن تنوع روش‌های مردانه، وجود نداشتن مراکزی برای ارایهء خدمات صرف به مردان.»
همچنین در ادامهء همایش روز جهانی جمعیت، جایزهء جمعیت سازمان ملل به حسین ملک‌افضلی اختصاص یافت. ملک افضلی تا هفتهء گذشته معاون تحقیقات و پژوهش وزارت بهداشت بود که با حکم وزیر بهداشت جای خود را به محمد واسعی در این سمت داد.