شمار متاهلین هر دو جنس در ایران رو به کاهش است
آمارهای موجود نشان می‌دهد طی چند سال اخیر برخلاف افزایش نرخ رشد ازدواج، شمار متأهلین جوان در میان هر دو جنس کاهش یافته است که این مسأله حاکی از افزایش سن ازدواج در میان جوانان و وقوع بسیاری از ازدواج‌ها در سنین بزرگسالی است. این در حالیست که دستگاههای متولی همچون سازمان ملی جوانان با تدوین برنامه‌هایی پیرامون ازدواج جوانان درصدد هستند تا این مسأله را ساماندهی کرده که موفقیت و نتایج حاصل از تصویب و اجرای این طرحها طی سالهای آینده مشخص خواهد شد. از سوی دیگر مشکلات اقتصادی بویژه بالا بودن نرخ بیکاری و دشواری دستیابی به شغل مناسب، شرایط شروع زندگی را برای زوجین جوان بسیار نامحتمل کرده است.
به گزارش ایسنا، نبود فرصت و امکاناتی از قبیل شغل مناسب، مسکن، هزینه‌های سرسام‌آور ازدواج و … جوانان و حتی خانواده‌ها را با مشکلات فراوانی برای ازدواج روبرو کرده، به گونه‌ای که سن ازدواج برای پسران از مرز ۲۷ سال و برای دختران از ۵/۲۳ سال گذشته است.
«طرح تسهیل ازدواج جوانان» با هدف پایان دادن به نگرانی‌ها و دغدغه‌های جوانان و با اولویت دادن به تسهیل اقتصادی ازدواج جوانان، تأمین هزینه‌های مراسم ازدواج، معاش آینده خانواده و لوازم اولیه زندگی از سوی پژوهشکده مجلس شورای اسلامی تهیه و در دوم دی ماه سال گذشته به مجلس شورای اسلامی ارائه شد.
یدالله آزرمی، یکی از طراحان اصلی این طرح عدم کفایت برنامه‌ها و سیاست‌های موجود دولت برای تشکیل خانواده و اجرا نشدن اصل دهم قانون اساسی مبنی بر آسان‌سازی تشکیل خانواده و پاسداری از قداست آن و استواری روابط خانوادگی بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی را از جمله مسایل و معضلاتی می‌داند که نیاز به ارائه چنین طرحی را برجسته می‌کند.
به گزارش ایسنا، یک فوریت این طرح در تاریخ ۸ دی ماه سال گذشته به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.
«تعیین سقف برای مهریه» و اینکه هر منطقه کشور سقف خاصی از مهریه را داشته باشد، یکی از مواد این طرح بود که پس از اعلام عمومی، واکنش کارشناسان و بویژه زنان را برانگیخت واعتراضاتی از قبیل اینکه این کار قیمت‌گذاری بر زنان کشور و طبقه‌بندی کردن آنهاست را در پی داشت، اما عده‌ای دیگر نیز اعتقاد داشتند که چون مهریه از جایگاه ارزشی و هدیه‌ای خود فراتر رفته و به مسأله‌ای کلیدی و اقتصادی برای دختران تبدیل شده است، این ماده می‌تواند در کاهش میزان مهریه‌ها مؤثر بوده و چشم و هم چشمی‌ها را از بین برده و یا حداقل به کاهش برساند.
به گزارش ایسنا، در برخی از ازدواج‌ها که در تعیین میزان مهریه گوی سبقت از همدیگر ربوده می‌شود، «مهریه» دیگر به عنوان آورده و هدیه مرد مطرح نیست. بلکه به عنوان تضمینی برای دوام خانواده و التزام وفاداری مردان در نظر گرفته می‌شود؛ به گونه‌ای که حتی علاوه بر تعیین مهریه بر اساس ملاک‌های اعتقادی در حال حاضر مواردی همچون ماشین، تلفن همراه، مسکن، تاریخ تولد دختران و حتی اعضای بدن ملاک تعیین مهریه قرار می‌گیرد.
با انتقادات صورت گرفته بر این ماده طرح، اوایل سال جاری این ماده از طرح تسهیل ازدواج جوانان حذف شد.
از جمله موارد مطرح شده دیگر در این طرح «تخفیف در مدت سربازی متأهلین» است که باید با مجوز فرماندهی کل قوا صورت گیرد. همچنین «تشکیل صندوق ازدواج جوانان» توسط بانک مرکزی برای اعطای وام ازدواج به جوانان از دیگر موارد این طرح بوده که در راستای آن به تشکیل «صندوق پس‌انداز ازدواج جوانان» نیز در وزارت رفاه و تامین اجتماعی تأکید شد، که در حال حاضر آیین‌نامه اجرایی آن تهیه و به تصویب هیأت دولت رسیده است.
همچنین در این طرح تشکیل «کمیته ساماندهی ازدواج جوانان» متشکل از نمایندگان دستگاههای اجرایی، نماینده امام جمعه شهر، خیرین و استقرار تمام وقت آن در فرمانداری‌ها پیش‌بینی شده است که اعطای وام ازدواج و تأمین جهیزیه از محل سپرده‌گذاری قرض‌الحسنه مردم در بانک‌ها پس از معرفی و تشخیص نیاز از سوی این کمیته صورت می‌گیرد، همچنین بانکهای عامل موظفند گزارش میزان سپرده‌های قرض‌الحسنه و تعداد وام پرداختی متقاضیان را با ذکر مشخصات متقاضیان هر سه ماه یک بار به کمیته ساماندهی ازدواج جوانان ارائه دهند.
به گزارش ایسنا، آزرمی درباره وضعیت کنونی این طرح در مجلس می‌گوید: این طرح در صحن علنی مجلس مطرح شده و مواد مختلف آن به کمیسیون‌های مربوطه ارجاع داده شده است که برخی از نمایندگان پیشنهادات جایگزین برای آن مطرح کرده‌اند، لذا این طرح در نوبت بوده که احتمالا بزودی در مجلس مطرح خواهد شد.
این در حالیست که سازمان ملی جوانان نیز به عنوان نهاد متولی امور جوانان و دستگاه سیاستگذار در امور جوانان نیز سندی تحت عنوان «ساماندهی ازدواج جوانان» پیش‌بینی کرده و به مواردی همچون تشکیل صندوق ازدواج جوانان، کمیته ساماندهی ازدواج جوانان آموزش مهارتهای زندگی و … تأکید کرده است.