به خاطر زن بودنم نباید خطا کنم

گفتگو با اولین زن شهردار در کردستان

کانون زنان ایرانی- فریده غائب: برای جبران جنسیتم به اندازه ی ۲۰ نفر کار کردم تا مبادا حرفی برای همکاران مرد باقی گذاشته باشم.”

وقتی پای صحبتهای اولین شهردار زن در استان کردستان می نشینی تازه می فهمی چرا پست های کلیدی در دست مردان است؟

شایسته محمدی، اولین شهردار زن در کردستان است. هر چند او در ابتدای کارش با آراء موافق همکاران و مسئولان شهردار شد اما به قول خودش آنقدر با کار شکنی های آقایان روبرو شد که مجبور بود برای جبران کار شکنی ها به جای ۲۰نفر کار کند و چه شب ها که تا ساعت دو بعد از نیمه شب در محله شهرداری بماند

تا کارهای عقب مانده را به اتمام برساند.

وقتی به چشمان این شهردار پر تلاش نگاه می کنی، حتماً متوجه خواهی شد که تبعیض های کار میان مردان و زنان به ویژه در پست های کلیدی را می فهمد و از آن رنج می برد. به قول خودش پست های مدیریتی همیشه در دست مردان بوده و حالا برایشان سخت است که یک زن را در این سمت ببینند.

وقتی از او درباره کلمه” ضعیفه” می پرسم، سخت برآشفته می شود: ” من همیشه می گویم که زنان اصلاً ضعیف نیستند. فقط باید خودشان بخواهند و جسارت داشته باشند. من از شما این سئوال را دارم که چه زمان کاری به زنان محول شده، اما خوب انجام نشده است؟” و خودش در جواب ادامه می دهد:” فقط این ترس است که جسارت را از زنان گرفته است.”

شایسته دائماً در حرف هایش از فشار همکاران مردحرف می زند و اینکه سنگ های زیادی به طور عمد جلوی پای شایسته انداخته شده است! او خوب به یاد می آورد که چطور یکی از مسئولان مرد در جلسه ای با صدای بلند گفته بود که آیا در این جمع هیچ مردی پیدا نمی شود که این زن را شهردار کرده اید؟

او هیچ جوابی به آن مسئول نداد و سعی کرد با عمل و اجرای پروژه های عمرانی در حیطه ی کاری اش نشان دهد که از مردان کم ندارد.

شایسته از تلخ ترین تجربه ی دوران کاری اش در شهرداری یاد می کند و می گوید:” به خاطر شکایت مردم از صنوف مزاحم من ظرف یک ساعت ۴۰مغازه صنفی مزاحم را بستم. اما همکاران اصلاً از من حمایت نکردند و من حرفم را پس گرفتم.یک بار نیز ۷۵مغازه مزاحم را تعطیل کردم اما حتی ۷۵ ثانیه هم حمایت نشدم.”

این تجربه ای سخت برای شایسته است. چرا که به قول خودش این عمل کاملاً قانونی بوده اما صاحبان صنوف توانسته بودند با قدرت بیشتر مسئولان را متقاعد کنند تا او دست از کارش بردارد.

می پرسم برای زنان منطقه ات چه کردی و می شنوم “هیچ”. اما بلافاصله ادامه می دهد:” کارهای من بیشتر عمرانی است اما به محض ورود یک مراجعه کننده زن به محیط کارم او را در اولویت قرار می دهم.”

سئوالم را برایش تکرار می کنم. چقدر در طراحی فضاهای شهری به امنیت زنان توجه کرده اید؟ :” آنچه به ذهنم رسید عریض کردن پیاده روها بود. در پیاده روهای تنگ، رفت و آمد زنان به راحتی انجام نمی شود.”

شایسته به پارک ویژه زنان در سنندج نیز اشاره می کند و می گوید:” هر چند طراحی این پارک خارج از نظارت من بود، اما در تمام مراحل اجرایی آن به عنوان یک زن سعی خواهم کرد نگاه زنانه ی بیشتری در آنجا اعمال کنم.”

وی همچنین بوفه ی پارک های خانوادگی را طوری طراحی کرده است که به دور از وسایل بازی بچه ها و به دور از محل تجمع زنان در پارک باشد. چرا که به قول خودش بوفه جایی مردانه است و هنوز زنان ما در آن جا امنیت کافی ندارند.

هزاران بار احساس پشیمانی در شایسته به وجود آمده که ای کاش هیچ وقت شهردار نشده بود. از او دلیل احساسش را می پرسم. زل می زند به ضبط صوتم و با کمی مکث می گوید: :” هر انسانی خطا کار است. اما من به خاطر زن بودنم نباید خطا کنم. دائماً زیر ذره بین هستم. این خیلی سخت است.”

همسر شایسته از او قول گرفته بود که کاردر شهرداری هیچ لطمه ای به زندگی خصوصی شان نزند و او نیز آن را پذیرفته بود. او می گوید:” روحیه ام را خوب می شناسم و می دانم هیچ بهانه ای نمی تواند جلوی پیشرفت مرا بگیرد. من همچنان ادامه خواهم داد و می دانم که زمانی به پست های کلیدی تر دست خواهم یافت.

.به حرف های شایسته فکر می کنم و برایم جالب است در ادبیات شایسته کلمه ی “من” که حاکی از فردیت اوست، بسیار کاربرد دارد.کلمه ای که کمتر در میان ایرانی ها رواج دارد و شنیدن آن از سوی یک زن ایرانی، اعتماد به نفس بالای او را نشان می دهد.