ارزیابی کارشناسان از طرح جدید مجلس درباره حق ارث زنان ،روزنامه سرمایه
سرمایه -یک فوریت طرح «ارث بردن زنان از تمام دارایی همسران» پریروز در مجلس تصویب شد.
نمایندگان مجلس در حالی به یک فوریت این طرح رای دادند که کارشناسان نسبت به بخشی از آن انتقاد دارند و هنوز آن را در خصوص استیفای حق زنان موثر و کامل نمی‌دانند.
چرا که براساس اصلاحیهء طرح ارث‌بری زنان از اموال همسران‌شان، زوجین از تمام اموال یکدیگر ارث می‌برند، اما زوجه مستحق دریافت قیمت عرصه و اعیانی و اراضی است.
زهره ارزنی، وکیل دادگستری به گنجاندن کلمهء «قیمت» در این اصلاحیه اشاره می‌کند و می‌گوید: «گنجاندن این واژه به معنای آن است که در صورت فوت شوهر، ورثه (فرزندان) حق دارند در وهلهء اول قیمت زمین را به مادر (زن) بدهند.»
ارزنی که این نگاه را نگاه فئودالی می‌خواند، می‌گوید: «این نگاه فئودالی که زن یک هشتم اموال شوهرش را ارث می‌برد، توجیه‌ناپذیر است چرا که در جوامع گذشته آنقدر تعداد فرزندان بسیار بود که سهم یک هشتم زنان از اموال شوهر بیشتر از فرزندان بود اما در جوامع کنونی با داشتن یک یا دو فرزند این میزان سهم‌بری به ضرر زنان است.»
به گفتهء ارزنی، اصلاحیه‌‌ای که در درجهء اول به ارث‌بری زنان از قیمت زمین تاکید دارد موجب ناامنی و از دست دادن محل سکونت برای زنان می‌شود در حالی که باید قانونی تحت عنوان «دارایی‌های مشترک» تصویب شود که بر مبنای آن زن تا زمان حیات و بعد از فوت شوهرش، محل زندگی مشخصی داشته باشد. این طرح دارایی‌های مشترک حتی می‌تواند مشکل ارث هم نداشته باشد.
هادی حق‌شناس، نمایندهء بندر انزلی در مجلس از موافقان تصویب این طرح می‌گوید: «تاکنون زنان از اموال غیرمنقول (زمین) ارث نمی‌بردند. مثلا زنان کشاورز هم‌پای مردان‌شان کار می‌کردند اما با فوت همسران‌شان از زمین هیچ ارثی نمی‌بردند. با تصویب این قانون زنانی که در زندگی کشاورزی و صنعتی‌شان نقش دارند، با فوت همسر مشمول ارث خواهند شد.»
او این قانون را به نفع زنان می‌داند.
طبق قانون مدنی ایران زن فقط به میزان یک‌هشتم از اموال شوهر، آن هم از بنا و ساختمان ارث می‌برد و این مورد حتی شامل زمین هم نمی‌شود. بسیاری از زنانی که در شهرهای شمالی و روستاهای کشور سال‌های زیادی را همراه شوهران‌شان روی زمین‌ها کار می‌کنند به این قانون اعتراض داشتند.
فاطمه آلیا، رییس فراکسیون زنان مجلس شورای اسلامی دربارهء طرح بحث ارث‌بری زن از اموال غیرمنقول همسر می‌گوید: «فراکسیون زنان مجلس براساس فتوای برخی از مراجع عظام تقلید که زنان می‌توانند از کل اموال غیرمنقول همسر خود ارث ببرند، این طرح را تهیه کرده است.»به گفتهء آلیا، تاکنون طبق قانون مدنی زن از اموال غیرمنقول شوهر ارثی نمی‌برد، اما با تصویب این طرح زنان می‌توانند از اعصار هم ارث ببرند.
چندی پیش آیت‌الله صانعی از مراجع تقلید نیز در مورد ارث بری زن از شوهر گفته بود:«اکنون دیگر منقول‌ها، ارزشی ندارند و سبب می‌شود که نصف جمعیت جامعه از حقوق‌شان محروم شوند. اما من معتقدم که زن از تمام اموال شوهر اعم از زمین و غیرزمین ارث می‌برد.»
یک فوریت این طرح روز گذشته به امضای ۹۷ تن از نمایندگان مجلس رسید. در صورت تصویب نهایی این طرح و اصلاح مواد ۹۴۶، ۹۴۷ و ۹۴۸ قانون مدنی، زوجین از این پس از تمام اموال از یکدیگر ارث می‌برند.به گفتهء حق‌شناس، عضو کمیسیون برنامه و بودجهء مجلس، قرار است این قانون خارج از نوبت در مجلس بررسی و طی دو ماه آینده به تصویب برسد.
پیش از این جلسه قرار بر آن بود که تغییر قوانین ارث، دیه و تابعیت زنان در دستور کار مجلس قرار گیرد در حالی که حق‌شناس می‌گوید:«قوانین دیه و تابعیت فرزندان زنان ایرانی دیروز در مجلس طرح نشده است.»
فریده غیرت، حقوق‌دان از تصویب این قانون اظهار خوشحالی می‌کند:«علت تصویب این قانون، تقاضای زنان بوده است. قوهء مقننه متوجه تفاوت اختلاف‌نظر دربارهء نحوهء ارث بردن زن از شوهر و مشکلات آن شد و به فکر تغییر آن افتاد.»غیرت به مشکلاتی که این قانون در عمل برای زنان پیش می‌آورد، اشاره می‌کند:«با وجود این قانون مردی که فوت می‌کرد ماترکش میلیون‌ها متر زمین بود، همسرش هیچ ارثی از آن نمی‌برد در حالی که عده‌ای از فقها معتقد بودند که این شیوه صحیح نیست و برای تغییرش تلاش می‌کردند.» غیرت، تصویب این قانون را بسیار مهم می‌داند و برای اثبات آن می‌گوید:«در این زمینه تحقیقات فراوانی انجام داده‌ام که همه خواسته مشترک زنان برای تغییر قانون ارث را نشان می‌دهد.»