معصومه ابتکار: برای تغییر قوانین نانوشته می آیم

معصومه ابتکار اولین زن ایرانی است که وارد هیات دولت شده است. در مورد او که در دوره یی رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست در دولت اصلاحات بوده است، شایعاتی مبنی بر حضور وی به عنوان یک کاندیدای زن در جمع دیگر کاندیداهای اصلاح طلب برای به دست آوردن کرسی ریاست جمهوری به گوش می رسد. معصومه ابتکار مدعی است اصلی ترین هدفش برای کسب عالی ترین مقام اجرایی کشور، ارتقای وضعیت زنان ایرانی است. وی می خواهد سطح وسیع تری از مطالبات زن ایرانی را برآورده کند، اما مصراً مدعی است که یک فمینیست نیست.

-چرا قصد دارید کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری دهم شوید؟

پیش از اعلام کاندیداتوری آقای خاتمی از طرف دوستان و همکارانم برای کاندیداتوری دعوت شدم ولی رغبتی به این کار نداشتم. اما بعد از انصراف آقای خاتمی و به خصوص اعلام موضع جدید شورای نگهبان احساس کردم شرایط برای اعلام حضور مناسب است. سه سال قبل غلامحسین الهام سخنگوی سابق شورای نگهبان اعلام کرد قرائت شورای نگهبان از واژه رجال، مردان است. اما در مصاحبه اخیر سخنگوی فعلی شورای نگهبان، کدخدایی اعلام کرد شورای نگهبان واژه رجال را تفسیر نمی کند و برای زنان هم منعی برای کاندیدا شدن وجود ندارد و کسانی که رد شده اند به دلایلی غیر از زن بودن رد شده اند. برای استفاده از این فضا بود که به کاندیدا شدن فکر کردم.

– این اعلام موضع رسمی شورای نگهبان بوده است ولی ممکن است در سیر بررسی صلاحیت کاندیداها، شورای نگهبان به قرائت سابقش استناد کند و شما را رد صلاحیت کند. با توجه به عدم پاسخگویی شورای نگهبان شما حتی متوجه این موضوع هم نخواهید شد.

اعلام موضع جدید شورای نگهبان، یک تغییر رویه آشکار است و ما باید از این موقعیت کمال استفاده را ببریم. اما در عمل تا زمانی که یک زن از شورای نگهبان عبور نکند نمی توان به این تغییر موضع اعتماد کرد.

-کاندیدا شدن یک زن به حل کدام مشکل از مشکلات جامعه ما کمک می کند؟

متاسفانه در جامعه ما قوانین نانوشته زیادی بر سر راه زنان و جوانان وجود دارد. این قوانین نانوشته یا سقف های شیشه یی طی سه سال اخیر بسیار سخت تر و کوتاه تر شده اند. این موضوع زنان و جوانان ایرانی را دچار بحران های سخت هویتی کرده است. من به این نتیجه رسیده ام که شاید برای شکستن این سقف های شیشه یی احتیاج به یک عمل صف شکنانه مثل کاندیداتوری یک زن در انتخابات ریاست جمهوری است. البته هنوز تصمیم قاطعی برای این موضوع نگرفته ام.

-اعظم طالقانی تقریباً در تمامی دوره های انتخابات ریاست جمهوری کاندیدا شد ولی از سوی شورای نگهبان صلاحیتش رد شد. امروز شورای نگهبان مدعی است رد صلاحیت او نه به دلیل زن بودن که به دلیل رجال سیاسی نبودن بوده است. وقتی از منظر شورای نگهبان اعظم طالقانی رجال سیاسی نیست، کدام زن می تواند جزء رجال سیاسی به شمار آید؟

در این مورد باید ببینیم تعریف شورای نگهبان از واژه رجال سیاسی چیست؛ شخصیت سیاسی که دارای شهرت عام باشد و فعالیت سیاسی مستمر داشته باشد به همراه حضور عملی در عرصه های اجرایی. همه این عوامل در کنار هم مفهوم رجال سیاسی را تشکیل می دهد.

-شما با جمع کثیری از رهبران نظام ارتباط نزدیک داشته اید، آیا از هیچ کدام از آنها تفسیری از واژه رجال شنیده اید؟

من شخصاً از خانم مهدیه گرجی تفسیر واژه رجال را شنیده ام. او تنها زن عضو مجمع خبرگان قانون اساسی در تمام ادوار این مجمع بوده است. بخش عمده یی از نگاه متعادلی که در قانون اساسی ایران نسبت به زن وجود دارد، مرهون تلاش های او بوده است. در مجمع قانون اساسی قصد بر این بوده است که مرد بودن را از ویژگی های رئیس جمهور قرار دهند و این موضوع با اعتراض مهدیه گرجی مواجه شد.

در نهایت شهید بهشتی در حمایت از مهدیه گرجی راه حل استفاده از واژه رجال را پیشنهاد داد. از این واژه در قرآن هم به صورت دوپهلو استفاده شده یعنی به جای زن یا مرد در بیشتر موارد به معنای شخصیت به کار رفته است.

-با آقای خاتمی در مورد قصدتان برای کاندیداتوری مشورت کرده اید؟

نه هنوز. البته اگر تصمیم جدی برای کاندیداتوری بگیرم حتماً با آقای خاتمی هم مشورت خواهم کرد. البته در کل می دانم آقای خاتمی با هر قدمی که در جهت احقاق حقوق زنان برداشته شود، موافق است. او هر قدمی که بتواند در این زمینه بردارد برخواهد داشت. برای مثال وقتی در دولت هفتم، آقای خاتمی من را به عنوان معاون معرفی کرد، اعتراضات به اندازه یی شدید شد که محمدعلی ابطحی مجبور شد به قم برود و جوابگوی اعتراضات باشد تا مساله حل شود. ولی نتیجه ایستادگی آن روز خاتمی این بود که دولت نهم حتی اگر تمایلی برای انتخاب یک معاون زن نداشت، مجبور به این کار شد و بعد به عنوان اولین زنی که در یک مقام اجرایی در حد معاونت مشغول به کار شدم حمایت خوبی را از طرف مجموعه تحت مدیریتم و حتی مدیران دیگر در سطح جهانی دیدم.

وقتی جایزه قهرمان زمین را به من دادند، قید کردند که یکی از دلایل شان برای این انتخاب این بوده است که من اولین زنی بودم که به این مرتبه اجرایی در ایران رسیدم و توانستم هشت سال مدیریت موفق در این رتبه داشته باشم. تا قبل از من زنان تنها به پست مشاورت رئیس جمهوری رسیدند یعنی من اولین زنی هستم که در هیات دولت سمت اجرایی داشته ام.

-اگر به کاندیداتوری فکر می کنید چرا در ستاد میرحسین موسوی فعال هستید؟

ارتباط کاری من و آقای خاتمی طی سه سال گذشته قطع نشد. من نه تنها از اعضای دولت سایه بودم، که عضو هیات امنای بنیاد باران هم هستم. بعد از مطرح شدن کاندیداتوری آقای خاتمی من هم به ستاد او رفتم ولی بعد از انصراف آقای خاتمی به همراه جمعی از دوستان به حمایت از میرحسین موسوی پرداختیم، شاید به این علت که در آن زمان تصمیم جدی برای کاندیدا شدن نداشتم.

-علل تعلل شما برای اخذ این تصمیم چیست؟

شرایط بحرانی کشور. در این شرایط اصلاح طلبان باید با تدبیری منسجم و عاقلانه احتمال موفقیت خود را بالا ببرند.

-اگر مهدی کروبی و میرحسین موسوی هیچ کدام انصراف ندهند و شما هم کاندیدا شوید، جبهه اصلاحات در انتخابات پیش رو سه کاندیدا خواهد داشت در این صورت آیا شانسی برای پیروزی وجود دارد؟

فکر می کنم الان خیلی زود است که بخواهیم به این مسائل فکر کنیم.

-شما قبل از اینکه یک زن اصلاح طلب باشید یک انسان اصلاح طلب هستید و مسلماً می دانید مطالبات زنان در سایه یک دولت اصلاح طلب زودتر به نتیجه خواهد رسید. اما در عمل با کاندیدا شدن باعث تقسیم آرای اصلاح طلبان خواهید شد.

این موضوع از دلایل اصلی تعلل من تا امروز بوده است ولی شاید از این فضا برای مطرح کردن مطالبات زنان در سطح رسانه ملی استفاده کنم و در نهایت با اعلام اینکه من و میرحسین موسوی متعلق به یک جبهه هستیم از تقسیم آرا جلوگیری کنم.

-فکر می کنید بازخورد اجتماعی حضور یک زن در سطحی که تا به امروز مردانه بوده است، چگونه خواهد بود؟

من فکر می کنم حرکتی صف شکنانه از این دست، اقشار متفاوتی را از جامعه با خود همراه کند. تغییر قرائت شورای نگهبان فرصتی برای جامعه زنان است که شاید دوباره به دست نیاید یعنی ممکن است شورای نگهبان دوباره به قرائت سابق خود بازگردد و حتی ممکن است اگر زنان از این فرصت پیش آمده استفاده نکنند برای دوره های بعدی، شورای نگهبان مدعی شود به دلیل اینکه در تنها دوره یی که شانس کاندیدا شدن برای زنان وجود داشت هیچ کس کاندیدا نشد پس استقبالی از این امر وجود ندارد و نیازی به ایجاد این فرصت نیست.

بنابراین نباید از این تغییر موضع به سادگی گذشت. حداقل می توان از این فضا برای مطرح کردن مطالبات زنان استفاده کرد.

-تنها در دولت نهم می توانیم جسارت هایی از این دست را شاهد باشیم؟

این دولت به پشتوانه مجلس یکدست و حتی هیات های نظارتی یکدست و از همه مهم تر رسانه ملی کاملاً مطیع می تواند جسارت هایی اینچنین را مرتکب شود. البته منظور من این نیست که این شرایط مطلوب است زیرا اشکالات آن را داریم می بینیم.

-چرا میرحسین موسوی؟ چرا به ستاد مهدی کروبی نرفتید؟

اتفاقاً اخیراً که با دقت بیشتری مباحث آقای کروبی را پیگیری می کنم فکر می کنم ایشان هم در حال حرکت در مسیر درستی هستند و اگر به همین ترتیب پیش برویم و در انتها به یک راه حل درستی برسیم احتمال پیروزی جبهه اصلاح طلب بالا می رود. استفاده از تجربه مهدی کروبی در این زمینه بسیار لازم است . احتمال اینکه مهدی کروبی بتواند در مقابل رقیب اصولگرا به خصوص اگر این رقیب محمود احمدی نژاد باشد شانس پیروزی داشته باشد، بسیار کم است.

-اگر به عنوان رئیس جمهور ایران انتخاب شدید، همسرتان می تواند شما را ممنوع الخروج کند؟

همسر من هرگز این کار را نمی کند. در تمام هشت سال اصلاحات من به سفرهای خارجی رفتم و حتی یک بار هم همسرم همراهم نبود.

-شما مدعی این هستید که برای ارتقای سطح زندگی تمام زنان تلاش می کنید، شاید همسر شما ممنوع الخروج تان نکرد اما امروز تعداد زیادی از زنان ایران به علت محدودیت قوانین در تنگنا هستند.

باید برای تمام این زنان کاری اساسی کرد.

منبع: اعتماد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.