زنان در کنار توپ و تور
نیره توکلی*
این‌طور که پیداست، در استادیوم‌های ورزشی ایران، مواد روانگردانی از در و دیوار ساطع می‌شود که ناگهان تمام شخصیت و نجابت و متانت بازیکنان و تماشاگران را، در یک چشم‌برهم‌زدن، بر باد می‌دهد. به‌طوری که جوانانی که تابه‌حال برای برگزاری مسابقه‌ای شرافتمندانه و قهرمانانه یا تماشای آن در سالن حاضر شده بودند، دست به کارهایی ناپسند و به‌دور از نجابت می‌زنند. وگرنه، جوانان ورزشکار و ورزش‌دوست ایرانی که در صحنه‌های ورزشی ایران و جهان افتخارآفرینی می‌کنند و تماشاگران و مشوقان پرشور آنها در همه‌جای دنیا در فضای استادیوم‌ها و سالن‌های ورزشی ایران این‌همه تغییر شخصیت نمی‌دادند و اسباب نگرانی و دلواپسی نمی‌شدند. این نگرانی و دلواپسی گاهی تا جایی پیش می‌رود که برخی حضور زنان را در عرصه ورزش، چه در مقام بازیکن و چه در مقام تماشاگر، مترادف با رواج فساد مجوزدادن به آن تعبیر می‌کنند. البته، برخی هم دلواپس امنیت زنان و دختران هستند. سؤال این است که این امنیت را چه کسانی قرار است به خطر بیندازند؟ چه کسی می‌تواند بگوید، در فضاهای عمومی ما، نظیر نمازهای جمعه و عزاداری‌های ماه محرم و تظاهرات بر ضد رژیم سلطنتی در سال ۵٧ و حضور در جبهه‌های جنگ و پشت جبهه‌ها زنان و مردانی که در کنار هم حضور داشتند و حماسه‌های ملی آفریدند، یا در ابراز شادمانی‌‌های معصومانه مردم، از زن و مرد و پیر و جوان، پس از صعود تیم ملی فوتبال به جام‌جهانی، فقط موضوعات مربوط به جنس و زن و مردبودن مطرح بوده؟ پس این مایه‌های دلواپسی از کجا آمده‌اند؟ فضاهای ورزشی و فرهنگی و تفریحی همگانی بسیار سالم‌تر از فضاهای تفکیک‌شده‌ای است که در پشت درهای بسته ایجاد می‌شود. زیرا در پشت درهای بسته، بی‌هنجاری و بی‌قانونی و بی‌هویتی حاکم است. جامعه مدنی ما، به پشتوانه طبقه‌ای متوسط و توانمند و فرهیخته و به اعتراف متفکران بسیاری از کشورهای دیگر، پیشرفت‌های بسیاری کرده. وقتی که عکس‌های تظاهرات سال ٣٢ را بر ضد رژیم شاه می‌بینیم، مردان به دور زنان کمربند امنیت آفریده‌اند. در تظاهرات ۵٧ و پس از آن، زنان ما چنان قدرتمند ظاهر شده‌اند که نه‌تنها نیازی به چنین کمربندهایی نداشتند، که گاه خود کمربند امنیت مردان پیر و جوان می‌شدند.
والیبال مردان ما چندان پیشرفت کرده که اگر زنان والیبالیستمان بهره‌ای از آن نبرند، جای افسوس دارد. تماشای این مسابقات از نزدیک بر تجربه آموزشی زنان ورزشکار ما می‌افزاید. حتی بازی‌کردن زنان ورزشکار در برابر تماشاگران در صحنه‌هایی نظیر صحنه‌های بین‌المللی، که ورود عموم برای آنها آزاد است، نوعی کسب تجربه آموزشی است.
* والیبالیست و جامعه‌شناس
برگرفته از روزنامه شرق