اجازه شوهر برای خروج از کشور مبنای قانونی دارد؟/ بررسی مشکلی که برای نیلوفر اردلان پیش آمد
فهمیمه حسن میری: بعد از اعلام این که نیلوفر اردلان، عضو تیم ملی فوتبال بانوان ایران از همراهی با تیمش برای بازی‌های آسیایی تیم فوتسال در مالزی جا ماند چون رضایت همسرش را برای خروج از کشور ندارد، دوباره این موضوع مطرح می‌شود که نگاه قانون به اجازه شوهر برای خروج از کشور چیست و چقدر می‌تواند مطالبات زنان را در جامعه امروز پاسخگو باشد.
خانم عمید، اجازه شوهر برای خروج از کشور، چه مبنای قانونی دارد؟
بند ۳ ماده ۱۸ قانون گذرنامه به صراحت صدور گذرنامه برای زنان شوهردار را به موافقت کتبی شوهر موکول می‌کند. تنها استثنایی که مطرح می شود زنانی هستند که با شوهر خود مقیم خارج هستند و زنانی که شوهر خارجی اختیار کرده و به تابعیت ایرانی باقی مانده‌اند. در موارد اضطراری نیز در صورت اجازه دادستان شهرستان امکان صدور گذرنامه وجود دارد اما این شرایط ضروری تعریف نشده و تشخیص آن به اختیار دادستانی است. همچنین به موجب نظریه شورای نگهبان زنانی که عازم سفر حج تمتع هستند نیز از این قانون استثنا شده‌اند. بنابراین هر زن ایرانی متاهل در زمانی که می خواهد گذرنامه بگیرد یا گذرنامه خود را تمدید کند نیاز به کسب اجازه کتبی همسرش دارد و در فرمهای گذرنامه نیز یک بخش معین برای اعلام رضایت شوهر و امضای او وجود دارد که باید در دفترخانه اسناد رسمی گواهی شود.
یعنی هر زمانی که شوهر خواست، می‌تواند از سفر ضروری یا غیرضروری همسرش جلوگیری کند؟
ماده ۱۹ همان قانون می گوید در صورتی که موانع صدور گذرنامه بعد از صدور آن حادث شود یا کسانی که به موجب ماده ۱۸ صدور گذرنامه موکول به اجازه آنان است از اجازه خود عدول کنند از خروج دارنده گذرنامه جلوگیری و گذرنامه تا رفع مانع ضبط خواهد شد. به عبارت دیگر حتی اگر شوهر در زمان درخواست گذرنامه رضایت خود را اعلام کرده باشد، هر زمان که بخواهد می‌تواند با مراجعه به اداره گذرنامه از رضایت خود عدول کرده و به اصطلاح زن را ممنوع الخروج کند.
و این ممنوع‌الخروجی چطور از بین می‌رود؟
اثر ممنوع‌الخروجی تنها با اعلام کتبی شوهر به اداره گذرنامه از بین خواهد رفت و حتی در مواردی که زوجین از یکدیگر طلاق گرفته و قبل از طلاق، شوهر، همسر خویش را ممنوع الخروج کرده، اثر این ممنوعیت زمانی از بین می‌رود که از طریق طلاق نامه، طلاق زوجین به اطلاع اداره گذرنامه برسد. موارد زیادی را می شناسم که علیرغم اینکه زن و شوهر سالهاست با یکدیگر زندگی نمی کنند، شوهر همسرش را طلاق نمی‌دهد و به استناد همین حق او را ممنوع‌الخروج هم می کند و عملا زندگی زن را کاملا تحت الشعاع قرار می‌دهد.
http://www.khabaronline.ir/detail/457592/society/judiciary