هنرمندان ترکیه به دادخواهی میناب برخاستند
واکنش صریح هنرمندان سوسیالیست ترکیه به جنایت میناب با قطعه «گم شو آمریکا» و مستند «میناب ۱۶۸»
محمد مهرنژاد
گروه موسیقی اعتراضی و سوسیالیستی «گروپ یوروم» ترکیه، در واکنش به حمله نظامی به ایران و کشتار تلخ دانش‌آموزان در دبستان «شجره طیبه» میناب، با انتشار قطعه‌ای تأثیرگذار و فراخوانی انقلابی، در کنار مردم ایران ایستاد. این هنرمندان مبارزه‌جو با تشکیل هیئت بین‌المللی «تا پیروزی» و ساخت مستند «میناب ۱۶۸»، تلاش کرده‌اند تا سکوت مجامع جهانی را در برابر این فاجعه بشکنند و فریاد دادخواهی کودکان قربانی را به گوش شهرهای اروپا برسانند.
درباره گروپ یوروم و پاره‌ای توضیحات
گروپ یوروم Grup Yorum یک گروه موسیقی اعتراضی با خواسته های سوسیالیستی در ترکیه است. این گروه در سال ۱۹۸۵ شکل گرفت. بنیانگذاران این گروه نه تنها کودتای ۱۲ سپتامبر۱۹۸۰ را در خاطر داشتند، بلکه تمام سرکوب‌ها و فشارهای سیاسی پس از آن را نیز با پوست و گوشت خود تجربه کرده بودند. انحلال اجباری احزاب، دستگیری و شکنجه فعالان چپ و سوسیالیست، بازداشت روزنامه‌نگاران و نویسندگان و دانشجویان کمونیست و گسترش مجازات اعدام، تنها بخشی از سرکوب‌ها پس از این کودتای خونین بود که تا سال‌ها ادامه یافت. کودتایی که کنعان اورن به عنوان فرمانده ارتش ترکیه در رأس آن قرار داشت، گشودن دروازه‌های ترکیه به روی سرمایه‌داری هاری بود که با روی کار آمدن تورگوت اوزال به تثبیت رسید. گروه موسیقی گروپ یوروم در چنین وضعیتی آغاز به کار کرد.
ترانه‌های گروه دربرگیرنده مضامینی چون عدالت اجتماعی و سیاسی، فقر، حقوق کارگران، آزادی سیاسی، مبارزه با سرکوب و همبستگی با جنبشهای اجتماعی است. ترانه‌های گروه در اعتراضات و راهپیمایی‌های مختلف سیاسی در ترکیه زمزمه می‌شوند یا تکه‌هایی از آنها به صورت شعار فریاد شده و یا بر روی پلاکاردهای اعتراضی می‌نشینند.
گروپ یوروم از آغاز فعالیت خود با مواضع سیاسی صریح و پیوند با جنبشهای چپ ترکیه گام برداشت. به همین دلیل اعضای آن از زمان تشکیل گروه تا به امروز بارها با بازداشت، محاکمه، ممنوعیت اجرا و فشارهای امنیتی رو به رو بوده‌اند. برای بسیاری در ایران و در میان مخاطبان فارسی زبان شاید یک رویداد موجب آشنایی با گروپ یوروم شد: اعتصاب غذای هلین بولک و ابراهیم گوکچک در اعتراض به ممنوعیت فعالیت و فشارهای امنیتی. هلین و ابراهیم پس از اعتصاب غذای طولانی در سال ۲۰۲۰ جان خود را از دست دادند. پس از آغاز حمله نظامی به ایران و کشتار مدرسه شجره طیبه میناب، گروپ یوروم از اولین هنرمندانی بودند که در خارج از مرزهای ایران نسبت به این کشتار صریحاً واکنش نشان دادند و یک قطعه‌ی موسیقی برای مدرسه ی میناب منتشر کردند. در فروردین ماه ۱۴۰۵ فراخوانی را به همراه قطعه‌ای از خودشان با نام ” گم شوآمریکا” (Defol Amerika) برای سفر به ایران و در همبستگی با مردم ایران منتشر کردند. هسته‌ی اصلی این فراخوان همدلی با میناب و مردم ایران و مقابله با تجاوز امپریالیستی است.
گروپ یوروم بانی تشکیل هیئت بین‌المللی «تا پیروزی»
گروپ یوروم بانی تشکیل هیئتی بین‌المللی است که «تا پیروزی» نام دارد. این هیئت در زمان حضورش در ایران مستندی با نام «میناب ۱۶۸» ساخته است که از آگوست ۲۰۲۶ در شهرهای مختلف اروپا همچون وین، کلن و هرستال به نمایش در می‌آید. گروپ یوروم به همراه هیئت «تا پیروزی» شهر به شهر در اروپا سفر می‌کنند و ضمن نمایش فیلم در پنل‌های گفتگو و سوال و جواب در مورد ایران و آنچه مشاهده کرده‌اند با حاضرین گفتگو می‌کنند. ترجمه‌ی این فراخوان تلاشی است برای استحکام پیوندهای نحیفی که میان ما و همسرنوشتمان ایجاد شده است. چه در ترانه‌ی «میناب۱۶۸» و چه در متن فراخوان تنها به دانش‌آموزان دختر مدرسه اشاره شده است. همچنین در متن فراخوان دو بار مقنعه و یا پوشیده بودن موی سر دختران مدرسه شجره‌ی طیبه آمده است. در مکاتبه با گروپ یوروم این دو مورد را جویا شدم.
همانطور که اشاره شد، اعضای گروه متن ترانه و فراخوان را در فروردین ماه و بر اساس اخبار اولیه منتشر شده پس از حملات امریکا به میناب نگاشته‌اند. به همین دلیل، اولین اطلاعات و غالب خبرهای موجود از این کشتار بیشتر با تصویر دختران دانش‌آموز همراه بوده است:
«اولین خبرهای منتشر شده از کشتار مدرسه شجره طیبه بر این تأکید می‌کرد که این مدرسه دخترانه است. به همین دلیل ترانه را برای خواهرانمان نوشته و نواخته‌ایم. وجود دانش‌آموزان پسر را بعدها دریافتیم. متن فراخوان هم با همین اطلاعات اولیه نگارش شده است.»
ما دختران مقنعه‌به‌سر میناب را خواهران خود می‌دانیم
همچنین اشاره به مقنعه و حجاب دانش‌آموزان دختر در متن فراخوان تأکیدی است بر تبعیض و سکوت جامعه جهانی و رسانه‌های جریان اصلی در مواجهه با این کشتار:
«تأکید بر حجاب نیز با هدف برجسته ساختن سکوت تمام دنیا در برابر این قتل عام بود! تفاوت کودکان مدرسه شجره طیبه با دیگر کودکان جهان چه بود؟ آیا تنها تفاوتشان حجاب بود؟ چون تمام دنیا سکوت کرد. اگر چنین قتل‌عامی در اروپا اتفاق افتاده بود، قطعاً با چنین سکوتی روبه‌رو نبودیم! ایرانی بودن و حجاب داشتن باعث شد که این کودکان قربانی، کودکان ما به حساب نیایند. به همین دلیل می‌خواستیم با ذکر حجاب به طور ویژه بر این سکوت و روی گردانی تأکید کنیم.»
انتشار فراخوان و ترانه ویژه «گروپ یوروم» ترکیه برای ۱۶۸ کشته میناب/ با هیئت «تا پیروزی» (Zafere Kadar) به ایران می‌رویم!
امپریالیسم دیگر هیچ مرز و قاعده‌ای را نمی‌شناسد. خودسرانه نخست وزیران کشورهای دیگر را شبانه می‌رباید، کشورهای دیگر را تهدید می‌کند و در ایران یک بار دیگر، همانطور که پیش از این هم سابقه داشته، فرزندان ما را به قتل می‌رساند. امپریالیسم آمریکا برای طولانی کردن حیات خود با خون مردم جهان، معیار «حداکثر کشتار» را اساس قرار داده است. در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ دبستان «شجره طیبه» (درخت زیبا) در میناب، شهری مشرف به تنگه هرمز در ایران، توسط امپریالیسم آمریکا با موشک‌ها بمباران شد. ۱۶۸ معلم، پسر دانش آموز و دختر محجبه دانش آموز به قتل رسیدند. در طول تاریخ ۴۱ ساله گروه خود، ما همواره در کنار مردم مبارز جهان بوده‌ایم. چنانچه در کشور خودمان هم بخشی از هر جنبش مقاوتی بوده‌ایم.
در همین روز زندانیان زندان‌های رده S-Y-R Kuyu برای پذیرفته شدن مطالبات و حق آزادی‌شان در اعتصاب غذای نامحدود به سر می‌برند. یکی از مبارزان زحمت‌کش ما بتول واران برای مطالبه حقوق این زندانیان از اول آوریل در اعتصاب غذای نامحدود است. در زمان حمله و اشغال عراق، ما به مدت ۶۸ روز دوشادوش مردم عراق به عنوان سپر انسانی ایستادیم. ما کنسرت‌های همبستگی و مقاومت برای مردم سوریه ترتیب دادیم و در مجموع چهار بار از دونباس[۸] بازدید کردیم و مستندی درباره واقعیات آنجا منتشر کردیم (در این روزها این مستند را در بسیاری از نقاط اروپا به نمایش می‌گذاریم) و سال گذشته، ما با هیئت «تا پیروزی» شانه به شانه هم برای رفتن به غزه قدم به راه گذاشتیم. مرکز جهان جایی است که مقاومت وجود دارد. امروز، از زندان‌های مجهز تا غزه.
از غزه تا ایران – مرکز جهان جایی است که مقاومت‌کنندگان حضور دارند. ما برای پیوند دادن مقاومت خلق‌های جهان می‌رویم و ادامه می‌دهیم. ما به عنوان هنرمندان انقلابی، نه تنها احساسات، مقاومت و تجربیات مردم جهان را از طریق ترانه‌هایمان بیان کردیم، بلکه همیشه در کنار مردم جهان که در برابر امپریالیسم مقاومت می‌کنند، ایستاده‌ایم و شریک درد و خشم آنها بوده‌ایم.
امروز ما همچنین برای ۱۶۸ کشته میناب به ایران می‌رویم
افتخار بزرگی است که در کنار مردم جهان بایستیم و مقاومت آنها را در برابر دشمن مشترک یعنی امپریالیسم آمریکا تقویت کنیم و از طریق ترانه‌هایمان به آنها امید ببخشیم. بله، ما آن دختران مقنعه به سر میناب را خواهران خود می‌دانیم و برای عدالت‌خواهیمان رو به دنیا فریاد می‌کنیم. ما اجازه نخواهیم داد کودکان میناب با قلم‌هایی که در دست و رویاییهایی که در دل داشتند به فراموشی سپرده شوند. ما به عنوان هنرمندان انقلابی، وظیفه خود را انجام خواهیم داد؛ ما خواهان عدالتیم! ما به ایران می‌رویم تا در خشم و رنج مردم ایران شریک باشیم! اگر امروز عدالت را برای ۱۶۸ کودکیکه به قتل رسیدند مطالبه نکنیم، فردا نمی‌توانیم از قتل فرزندان خودمان جلوگیری کنیم!
به عنوان گروپ یوروم، یک بار دیگر، نه تنها با آهنگ‌هایمان، بلکه با جانمان برای شریک بودن در درد، خشم و مقاومت مردم جهان [به ایران] می‌رویم و ادامه خواهیم داد!
این فراخوان ما به همه مردم ما و مردم جهان است؛
برای ۱۶۸ دختر و پسر ایرانی و برای عدالت
به ما در ایران بپیوندید!
پی‌نویس:
آنها به ایران آمدند و به میناب رفتند و یک قطعه موسیقی و همچنین مستندی برای کودکان میناب ساختند. این بیانیه مربوط به قبل از سفرشان است.
