دختران چرا ساکتند؟

آخر جلسه ی سخنرانی به گوشه ای خرید و منتظر سخنران شد. می خواست سئوالی را که نتوانسته بود، در جمع مطرح کند از سخنران بپرسد. برایم جالب بود بدانم این چه سئوالی است که دختر جوان توانسته آن را در جمع مطرح کند.

سئوال از دهان دختر جوان بیرون آمد و من هاج و واج که سئوال به این خوبی چرا دیگران آن را نشنوند؟

سخنران در آخر جلسه جمله” دیگه سئوالی نیست” را چندین بار تکرار کرد و جوابی نشنید. دختر در جواب سخنران که چرا سئوالش را در جمع مطرح نکرده، سکوت تحویلش داد. اما شرم صورتش گویای همه چیز بود.

او خجالت می کشید.

همیشه این سئوال در ذهنم بوده که چرا ما زنان جرات اظهار نظر در جمع را نداریم. بسیاری اوقات در جلساتی حضور داریم، نظرات خوبی هم ته ذهنمان است، اما همیشه از بیان آن می ترسیم.

شاید “سکوت” را اکثریت ما زنان تجربه کرده ایم . در بیشتر محافل چه رسمی و چه غیر رسمی شاهد راحت و روان صحبت کردن مردان هستیم. آنها حتی ابتدایی ترین نظر و یا سئوال را با اعتماد به نفس کامل مطرح می کنند بدون اینکه دستشان بلرزد و یا خشی در صدایشان باشد. حتی اگر حاضران هم به این اظهار نظر ابتدایی بخندند، او خود نیز همراهی می کند و می خندد.

حال اگر چنین اتفاقی برای یک زن بیفتد چه می شود؟ جز این است که زن سرش را پایین می اندازد و تا بنا گوش سرخ می شود…

در روان شناسی جنسیت گفته می شود تربیت زنان به گونه ای است که از او خواسته می شود همیشه کامل باشد تا در جمع به عنوان فردی با کمالات پذیرفته شود. زنان هم بر اساس انتظارات جامعه مبنی بر کامل بودنشان، اکثر اوقات حس می کنند نظرشان کامل نیست و نباید بر خلاف انتظار جامعه رفتار کنند.

در روند جامعه پذیری به دختران آموخته شده برای کامل نشان دادن خود، بیشتر خود را با دیگران مقایسه کنند و در هر سطحی وقتی این مقایسه اجتماعی عمیق تر باشد، سکوت زنان برای خدشه دار نشدن کمالشان بیشتر می شود.

طبق تحقیقات بین دختران و پسران اختلاف سطح بیان وجود دارد و آن را با مفهوم “level of vice” بیان می کنند. سطح بیان پسران بالاست چرا که جامعه از او می خواهد خود را به صورت واقعی و آنچه که هست بیان کند، اما از دختران می خواهد طبق انتظارات جامعه رفتار کنند و رفتاری از خودشان نشان دهند که مورد قبول جامعه و باورهای فرهنگی باشد.

از همین جاست که می گویند” خود دروغین” در دختران و ” خود واقعی” در پسران قوی تر ا ست.

جالب است که در این نظر” سکوت” را نوعی بیان خود دروغین می داند. سکوتی که می خواهد حتی اگر به هزینه ی بلعیدن نظر درست باشد اما انتظارات دیگران را نادیده نگیرد.