رسانه ای برای مدح مسئولان یا طرح مشکلات زنان / فرشته ولی مراد
شاید در نگاه نخست این طور به نظر بیاید که چه خوب است که رسانه ای در حد خبرگزاری بین‌المللی برای زنان داشته باشیم. اگر بخواهیم تحلیل‌مان را با دقت نظر و منطقی پیش ببریم باید ببینیم که آیا اخبار و مطالب این خبرگزاری در راستای اهداف و برنامه‌های زنان و در جهت رفع مشکلات آنان است یا مسیر مسیری دیگر است و در نتیجه، نتیجه هم نتیجه ای دیگر.
مسئله این است که رسانه وقتی قرار است به زنان اختصاص داشته باشد باید اولویت خبرها بر پوشش مسائل و مشکلات زنان ایران و جهان باشد با هدف اطلاع رسانی و ایجاد فرصت برای زنان تا موانع و مشکلات از جلوی پای آنان برداشته شود. رسانه ای به این نام باید چشم و گوش و زبان زنان باشد.
متاسفانه مقوله رفع تبعیض علیه زنان و ایجاد فرصت ها برای آنان در اخبار رسانه “ایونا” که امروز به “وفا” تغییر نام داده نادیده گرفته شده و روشن است سیاستگذاری های این رسانه در جهت دیگر است. اخبار داخلی مربوط به زنان در این رسانه یا خنثی هستند و یا زنان را بیشتر به عنوان خدمتگزاران خانه و جامعه می بیند. به این دلیل است که با این عملکرد انتظار چشم انداز امیدوار کننده به این رسانه رنگ باخت، و حتی به عوض امیدواری، نگرانی از پوشش غیرعادلانه اخبار در چشم ما بیشترشد.
انتظار جامعه این است که اولویت اول خبرگزاری زنان بیان مسائل زنان و تلاش برای رفع مشکلات و تبعیضات از آنان باشد. به همین دلیل لازم است این خبرگزاری سیاست‌ها و قوانین و رفتارهای مربوط به زنان و حتی عملکردهای سلیقه ای در ارتباط با زنان را در سطح سازمان‌ها و نهادهای مرتبط پیگیر شود و به عنوان رسانه مسولین را به وادی پاسخگویی بیاورد. سوال ها و نقدها باید معطوف به پیشبرد برنامه‌ها با هدف رفع تبعیضات و مشکلات از زنان باشد.
رسانه باید به گونه ای عمل کند که اگر وزارتخانه و سازمانی به وظیفه‌اش عمل نکرد بداند که همه اطلاع مردم رسانده می شود و هم به وادی پاسخگویی کشانده می شود. این درست نیست که خبرگزاری زنان مدیحه‌سرای دولت و دیگر سازمان ها و نهادهای دولتی باشد فارغ از این که چه می کنند. تو گویی آنگونه که این رسانه منعکس می کند نه سیاست و عملکردی در ارتباط با زنان در مسیر غلط است نه لایحه ای خلاف منافع زنان به مجلس می رود و نه عملکردی ناصحیح، یا ناعادلانه و یا سلیقه ای است. هر عقل سلیمی متوجه می شود که این رویکرد و عملکرد گرهی از گره مشکلات زنان باز نخواهد کرد.
وقتی رسانه‌ای به اسم زنان و آن هم از نوع بین المللی اش راه می‌افتد یعنی اینکه مسائل زنان ایران و دیگر کشورهای جهان آنقدر مهم بوده که مسئولان تصمیم گرفته اند راه اندازی چنین رسانه ای را حمایت و برای آن سرمایه‌گذاری کنند، که ما از این بابت سپاسگزاریم. اما در این رسانه گویی زنان در داخل مشکل خاصی که مسولی را به پاسخگویی بکشد ندارند و فقط زنان از کشورهای دیگر هستند که با مشکلات دست و پنچه نرم می کنند. این جا همه چیز رو به راه است و گلستان.
رسانه ای برای زنان، باید ببیند که زنان چه به عنوان یک فرد انسانی و چه در خانه و چه در جامعه چه مشکلاتی دارند تا به زبان رسانه ای در صدد رفع آن ها باشد. خبرگزاری زنان باید متوجه باشد که چه فرصت هایی از زنان به دلیل زن بودن گرفته می شود، آن ها را طرح کند و به دنبال رفع موانع باشد. باید این مسائل را به زبان رسانه ای مطرح کند و باز از طرف مردم به زبان رسانه ای از آن ها پاسخ بخواهد. اگر خبرگزاری زنان به دنبال این موضوع نباشد اصلا خبرگزاری زنان را برای چه باید بخواهیم؟
بر همین اساس از خبرگزاری وفا انتظار می رود تا به مسائل و مشکلات زنان بپردازد با هدف رفع آن ها. مسائلی چون حضانت فرزند، مسائل و مشکلات پیش روی اشتغال زنان، بیمه زنان خانه دار، لایحه و چند همسری، خشونت های مختلف علیه زنان چه در خانه و چه جامعه، خشونت های شغلی، سلامت و امنیت زنان در محیط خانه و جامعه، ارتباطات صحیح با زنان در خانه و جامعه، حفظ امنیت زنان چه در خانه و چه جامعه، مسائل فقهی و حقوقی زنان، امنیت مالی و اقتصادی زنان، سلامت و امنیت جسمی و روانی و عاطفی زنان و …مانند این ها.
با مروری بر اخبار سایت خبری “ایونا” طرح این مسائل تا پاسخگو کردن مسولین را نمی بینیم. بلکه بر عکس مثلا می بینیم که این رسانه هم جهت و هم صدا با مجلس و دولتی بود که قصد داشت ازدواج مجدد مردان متاهل را تهسیل کند. این در حالی است که انتظار زن ایرانی از ایونا و حالا وفا این بوده و این است که در مخالفت با بی عدالتی‌ها و تبعیض‌های علیه زنان سخن بگوید و مسولین را به پاسخگویی بکشاند.
موثربودن یک رسانه شاخص مناسبی برای مهم بودن آن است نه یدک کشیدن پسوند و پیشوندهای اسمی. باید دید که این سایت خبری تا چه میزان در مسائل زنان تاثیر داشته و توانسته در برخی حوزه های خبری منتقدانه حضور فعال و تاثیرگذار داشته باشد. رساندن اخبار دست اول و مورد نیاز مخاطب، ارائه تحلیل های مناسب و کارشناسانه، پوشش دادن مطالب متناسب و مورد نیاز روز، پاسخگویی به نیاز مخاطب، و مهمتر از همه سخنگویی از طرف مخاطب و کشاندن مسولین به پای میز پاسخگویی و در نتیجه تاثیرگذاری بر روند جریانات و موضوعات مطرح در جامعه از شاخص های تاثیرگذاری یک رسانه است. لازم نیست سوال کنیم آیا ایونا این گونه بوده است یا خیر چون با نگاهی به عملکرد، پاسخ روشن است.
آیا این سایت خبری تا کنون برای حل مسائل و دغدغه های زنان به نقد وزیر، نماینده مجلس و یا مسئولی پرداخته است؟ آیا پاسخگو کردن مسول سخت است یا مدح و ستایش مسئولان؟ کارنامه این رسانه نشان می دهد که چه گونه بوده است؟
این رسانه در طرح مسائل و مشکلات زنان در داخل سکوت کرده است و آن جا هم که کجی و نادرستی و ظلم نسبت به زنان را مطرح می کند از زنانی است که در کشورهای دیگر زندگی می کنند. جالب است که خبرگزاری زنان مشکلات زنان را در همه کشورهای دیگر به خصوص در آمریکا و اروپا می بیند ولی مشکلات زنان را در همسایگی و فامیل و خانواده و حتی زیر گوش خودش نمی بیند.
وظیفه رسانه تمجید و مداحی از مسئولان نیست، رسانه باید وظیفه چشم و گوش و زبان مردم باشد.
اگر بخواهم قضاوت کارشناسانه درباره عملکرد ایونا داشته باشم آن حرف این است که ایونا در انجام وظیفه رسانه ای خود به عنوان خبرگزاری زنان در مهمترین وجه خود که طرح مشکلات زنان و پاسخگو کردن مسولان است کوتاهی کرده است. ایونا به عنوان یک رسانه برای زنان نه در جهت اطلاع رسانی از مسائل و مشکلات زنان جامعه کار کرد و نه مسولان را به پاسخگویی و عملکرد صحیح تر نسبت به زنان واد اشت. اگر یک رسانه این دومهم را انجام ندهد پس چه می کند؟
پوشش دادن چند خبر که در رسانه های دیگر هم آمده از جمله اخبار چند همایش و جشنواره و چند افتتاح و چند نشست و چند کلاس به علاوه مداحی مسولین با چاشنی عملکرد غلط کشورهای دیگر نسبت به زنان که رسانه متعهد برای زنان نمی سازد. رسانه زنان باید چشم و گوش زنان جامعه باشد و کلیه عملکردهای مربوط به زنان را کارشناسانه و واقعگرایانه بررسی کند و از طرف دیگر زبان جامعه باشد و جز سخن حق نگوید و هیچ بخش از حق را نپوشاند و حقیقت را فدای مصلحت انسان ها و منافع آن ها نکند.
در این جا لازم می دانم این نکته را طرح کنم که یکی از انتقادهایی که به ایونا داشتیم این بود که مطالب را از رسانه های دیگر و بدون ذکر منبع نقل می کرد و به همین خاطر نگاه من این بود که کسی به دلیل سرقت‌های مطبوعاتی و عدم تولید مطلب اختصاصی این رسانه را جدی نخواهد گرفت. حالا که ایونا قرار است به نام وفا فعالیت خود را ادامه داده و امتیاز خبرگزاری بین‌المللی گرفته، انتظار ما نیز بر تولید مطالب مرتبط و همراستا در حوزه مسائل زنان ایران، منطقه و جهان است.