شیوا ارسطویی: هنوز هم مخاطبانی حسرت رمان بلند را دارند
شیوا ارسطویی معتقد است: هنوز هم هستند مخاطبانی که حسرت این را دارند، رمانی بلند دست بگیرند و از آن لذت ببرند.
این داستان‌نویس در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، تصریح کرد: برای این پرسش که چرا امروز دیگر رمان‌های چندجلدی خلق نمی‌شوند، جواب‌های کلی و کلیشه‌یی زیادی وجود دارد، مثل سرعت زندگی امروز، شرایط اجتماعی و فرصت نداشتن مخاطبان و…، اما اگر نویسنده‌ای فی‌نفسه خالق رمان باشد، دوست دارد روزی رمان بزرگش را بنویسد؛ رمانی که خود را به هیچ باید و نبایدی محدود نکند.
وی با بیان این مطلب که حجیم بودن یک رمان را مضامین و موضوع‌ها از دیدگاه هرمنوتیک تعیین می‌کند، افزود: امروز چیزی تعیین نمی‌کند که چند صفحه بنویسی؛ وقتی فرم و تکنیک را بلد باشی، اثرت را می‌توانی خلق کنی، چه کوتاه باشد، چه بلند. این موضوع اصلا قانع‌کننده نیست که انگیزه خلق رمان وجود داشته باشد، ولی با توجه به زندگی امروز سعی کنی کوتاه بنویسی و اگر بیشتر شد، خود را محدود کنی.
ارسطویی با اشاره به نبود سنت نقد در جامعه امروز ما در این‌باره توضیح داد: در جامعه ما ثابت شده که منتقدان ما منتقد واقعی نیستند، بلکه بیشتر مصرف‌کننده ادبیات‌اند که به اسم قلابی منتقد، خود را غالب کرده‌اند. مدتی ما آن‌ها را جدی گرفتیم و فکر کردیم هر چه می‌گویند، درست است. گفتند که در متن لازم نیست توصیف شود یا جزییات را توضیح داد؛ باید مختصرگویی داشت، ولی همه این‌ها در حد حرف بودند. نویسنده، خود باید فرم و تکنیک را در نوشتن تجربه کند و خود به راهی برسد، نه این‌که از روی این حرف‌ها داستان بنویسد.
او با تاکید بر این‌که نویسنده بیشتر از نوشتن، باید بخواند، ادامه داد: شاید اگر رمان‌های من بلند نشده، به این دلیل بوده؛ با توجه به حرف منتقدان، تعصب پیدا کرده بودم که توصیف نکنم و از آوردن جزییات صرف نظر کنم. اما بالاخره به دوره‌ای رسیدم که خود، شیوه نوشتنم را یافتم. به هر حال حرف منتقدان و توصیه آن‌ها به مکاتب ادبی باعث انحراف ناخودآگاه جامعه شد. در حالی که تکنیک‌ها در تجربه نوشتن به دست می‌آیند.
این داستان‌نویس یکی از آرزوهایش را نوشتن رمانی دانست که مخاطب آن را دست بگیرد و یک ماه زمین نگذارد و از آن لذت ببرد.
او ادامه داد: رمان خود اندازه خود را تعیین می‌کند و باید و نبایدی درباره حجم آن وجود ندارد. زمان و حجم رمان را نمی‌توان مشخص کرد.
وی همچنین گفت: عده‌ای از نویسندگان، وقتی اثری را خلق می‌کنند، می‌گویند که ما مخاطب خاص و عام را جلب کرده‌ایم و گرفتار این تیترگذاری‌ها هستند، در حالی که در چنین شرایطی وقتی جریان جدی در داستان نوشتن ایجاد می‌کنی، مجبوری همراه با متن، مخاطب جدید بسازی. داستان‌های ما نه ترجمه می‌شوند و نه رسانه‌ای داریم که با مخاطب ارتباط داشته باشیم؛ آن‌چه باید به وجود آید، اسمش خلاقیت و هنر است و ما ناگزیر باید مواظبش باشیم.
ارسطویی با اعتقاد بر این‌که هر اثر اوریژینالی، مخاطب اوریژینال خود را خلق می‌کند، متذکر شد: من قطعا هرجوری که می‌خواهم، باید بنویسم و طبقه‌بندی‌هایی چون مخاطب خاص و عام درست نیست.
وی که رمان بلند «افیون»اش چندی پیش در خارج از ایران منتشر شده، اظهار داشت: اگر دوره نوشتن رمان‌های بلند تمام شده، من هرگز رمانی نمی‌نوشتم که ۲۰۰ صفحه داشته باشد. ما امروز نمی‌توانیم بگوییم دوره چیزی تمام شده؛ در عصر فردیت، فرد تعیین می‌کند که دوره چیزی تمام شده است یا نه. در واقع تو با هر متن جدیدی که تولید می‌کنی به جامعه خود توصیه‌ای را داری.
خالق «او را که دیدم زیبا شدم» گفت: یک داستان کوتاه باید کاملا خوب باشد، اما بدیهی است که یک رمان خوب ممکن است چند اشتباه هم داشته باشد؛ اما اگر نویسنده‌ای آن خلاقیت را داشته باشد، مخاطب متن او با او زاییده می‌شود. در واقع نویسنده آبستن رمانش و رمانش آبستن مخاطبش است.