متن کامل اظهارات رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در خصوص حجاب زنان در ایران
کانون زنان ایرانی، آیدین فرنگی:
«اگر بخواهید می‌توانید در ایران روسری‌تان را بردارید.» جمله فوق تیتری است که خبرنگار روزنامه “صاباح” ترکیه برای گزارش ملاقاتش با معاون رییس جمهور و رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران، “اسفندیار رحیم‌مشایی” برگزیده است. در لید گزارش صاباح نیز چنین نوشته شده: «مشایی، معاون رییس جمهور ایران، در برابر این پرسش خبرنگار صاباح که آیا می‌توانم موهایم را نپوشانم؟ گفت: بله.»
انتشار این خبر بازتاب‌های گسترده‌ای در ایران داشت و مشایی پس اعتراض‌های متعدد داخلی اقدام به تکذیب خبر فوق کرد. اما آنچه در تیتر و لید این گزارش چاپ شده فقط بخشی از گفته‌های مشایی به خبرنگار صاباح است؛ چنانکه وی – بر اساس متن گزارش چاپ شده در صاباح – به خبرنگار این روزنامه گفته است: «شما اگر روسری به سر نکنید کسی چیزی به شما نخواهد گفت. اما مردم ما می‌توانند بگویند که انجام این کار مغایر با باورهای ما است؛ به همین دلیل بهتر است از روسری استفاده کنید.» خبرنگار صاباح تیتر و لید گزارش خود را از بخش اول اظهارات مشایی استخراج کرده و همین امر سبب بروز برخی مباحث در ایران شده است. از آنجا که متن کامل این گزارش در ایران منتشر نشده و نیز در برخی خبرهای منتشر شده در رسانه‌های ایران مطالبی دیده می‌شود که در متن اصلی وجود ندارد، ما ترجمه بخش بحث‌انگیز گزارش خبرنگار صاباح را منتشر می‌کنیم تا امکان بررسی بی‌طرفانه را برای خوانندگان‌مان فراهم کرده باشیم. بخش‌های ترجمه نشده گزارش صاباح از گفتگو با رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران، به مقوله‌های گردشگری، انرژی هسته‌ای و مناسبات ترکیه و اسراییل ارتباط دارد. هر دو عکس این گزارش توسط عکاس روزنامه صاباح گرفته شده و در سایت این روزنامه نیز انتشار یافته. متن اصلی گزارش را هم می‌توانید در نشانی زیر بخوانید:
http://www.sabah.com.tr/2006/06/19/gnd116.html
البته خبرنگار صاباح، خانم “الف کورالپ” پس از انتشار گزارش دیدارش با آقای مشایی، متن گفتگوی‌شان پیرامون مقوله رعایت حجاب توسط زنان ایرانی را نیز به صورت جداگانه، با عنوان “یک گفتگوی جالب” منتشر کرده که پس از اتمام ترجمه گزارش، ترجمه آن را نیز آورده‌ایم.
**********
ترجمه متن گزارش خبرنگار روزنامه صاباح، “الف کورالپ”:
زنان خارجی در ایران زیاد تحت فشار نیستند. من هم در ایران طوری روسری به سر کرده بودم که قسمت جلویی موهایم دیده می‌شد. معاون دولت فرامحافظه‌کار احمدی‌نژاد، “اسفندیار رحیم‌مشایی” به شکل غافلگیرکننده‌ای درخواست من برای ملاقات را پذیرفت. خیلی دوست داشتم بدانم در برابر دیده شدن موهایم چه واکنشی نشان خواهد داد. چندی پیش در روزنامه‌های ترکیه اخباری منتشر شده بود مبنی بر اینکه حکومت ایران زنانی که موی سرشان دیده شود را به تحمل دو ماه زندان محکوم خواهد کرد. وارد ساختمانی می‌شویم که دفتر مشایی در آن قرار دارد. در ورودی ساختمان یک مامور زن روسری‌ام را طوری درست می‌کند که موهایم دیده نشود. داخل ساختمان که می‌شویم دوباره روسری‌ام را عقب می‌کشم؛ حالا قسمت جلویی موهایم دوباره دیده می‌شود. کسی نیست که اعتراض کند.
وقتی داخل دفتر مشایی می‌شویم او به زبان ترکی به ما خوشامد می‌گوید. در ایران ترکان آذری زیادی زندگی می‌کنند و به همین دلیل او نیز چند کلمه‌ای ترکی یاد گرفته. در ابتدای ملاقات‌مان از همین کلمه‌ها استفاده می‌کند. خوشحال می‌شویم و به خاطر این کار ممنونیم. اما ما از زبان فارسی فقط یک جمله یاد گرفته‌ایم: “سفارت ترکیه کجاست؟” در آن لحظه آرزو می‌کنیم ما هم کمی فارسی بلد بودیم. صمیمت مشایی باعث می‌شود احساس راحتی کنیم. او خیلی گرم و صمیمی رفتار می‌کند. مشایی پاسخ‌های بلندی به پرسش‌هایمان می‌دهد، اما جالب‌ترین بخش گفتگو حول موضوع حجاب شکل می‌گیرد. او به من می‌گوید اگر بخواهم می‌توانم روسری‌ام را بردارم و دولت برای رعایت این مورد هیچ اصراری نخواهد داشت. شگفت‌زده می‌شوم! مشایی می‌افزاید: «استفاده زنان ایرانی از چادر منشا حکومتی ندارد. استفاده از چادر یک انتخاب شخصی است. شما اگر حالا روسری‌تان را بردارید، کسی چیزی به شما نخواهد گفت. اما ]مردم ما( می‌توانند بگویند که این کار مغایر باورهای ما است؛ به همین دلیل خیلی بهتر خواهد بود که از روسری استفاده کنید.»
…
**********
یک گفتگوی جالب
خبرنگار روزنامه صاباح، الف کورالپ:
در خصوص پوشیده شدن موی سر زنان بین ما رحیم‌مشایی چنین گفتگویی شکل گرفت:
کورالپ: در ترکیه داستان‌هایی پیرامون رییس جمهور احمدی‌نژاد تعریف می‌شود. مثلا گفته می‌شود او دیده شدن موی سر زنان و گرداندن سگ توسط آنها را ممنوع اعلام کرده.
مشایی: اینها چیزی جز قصه‌بافی نیست. استفاده کردن یا استفاده نکردن ایرانی‌ها از چادر منشا حکومتی ندارد. حجاب یا چادر انتخاب شخصی آنها است. مثلا شما الان روسری به سر کرده‌اید. اگر این روسری را هم به سر نمی‌کردید کسی چیزی به شما نمی‌گفت. این (استفاده از حجاب) سنت ملی ما است.
کورالپ: آیا الان می‌توانم روسری‌ام را بردارم؟
مشایی: بله. مجبور نیستید. این چیزی نیست که حکومت روی انجام آن اصرار داشته باشد. [اما) حکومت مجبور است که به باور انسان‌ها احترام بگذارد.
کورالپ: یعنی کسی مرا دستگیر نخواهد کرد؟
مشایی: خیر کسی شما را بازداشت نخواهد کرد؛ اما خواهند گفت که این کار شما خلاف سنت‌ها و باورهای ما است. به همین دلیل خیلی بهتر خواهد بود که از روسری استفاده کنید.
متن اصلی گفتگوی کوتاه فوق را نیز در این نشانی می‌توانید بخوانید:
http://www.sabah.com.tr/2006/06/19/gnd119.html