مادر از موضوع‌های همیشه مورد توجه شاعران بوده است
به اعتقاد عبدالعلی دستغیب، یکی از موضوع‌هایی که در شعر دنیا و ایران همواره مورد توجه بوده، “مادر” است که در ادبیات جدید ایران هم قطعه‌های زیادی در این زمینه گفته شده است.
دستغیب در گفت‌وگویی با خبرنگار بخش ادب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) عنوان کرد: از آن‌ها که به سبک اعتدالی (بین کهنه و نو) شعر می‌گویند، قطعه‌ی «قلب مادر» ایرج میرزا بسیار شاخص است که محبت مادری را خیلی خوب نشان می‌دهد. دیگران هم در این زمینه کم و بیش شعر گفته‌اند که از جالب‌ترین قطعه‌هایی که خوانده‌ام، «نامه به مادر» اثر دکتر علی‌آبادی است: ای نگه‌دار من و سرور من/ ای خداوند من، ای مادر من!؛ که این شعر را تحت تاثیر نامه مادرش وقتی که در اروپا درس می‌خواند، گفت و در مجله «سخن» چاپ شد.
این منتقد در ادامه به شعرهای زیادی که پروین اعتصامی برای مادر گفته است، اشاره کرد و افزود: از نوپردازان کسی که بیشتر این موضوع را پرورانده، فروغ فرخزاد است. وقتی در جدایی از همسرش، فرزندش نیز از او جدا می‌شود، شعرهای زیادی درباره‌ی مادر و محرومیت مادر از کودک گفته که در مجموعه آثارش دیده می‌شود.
به‌گفته دستغیب، این موضوع در شعر دیگران هم کم و بیش نمود داشته، مثلا نامه‌ی منظوم نصرت رحمانی درباره‌ی خودش و خطاب مادر به فرزند.
او در ادامه متذکر شد: بیشتر شعرها و داستان‌هایی که درباره‌ی مادر سروده یا گفته شده، جنبه‌ی مثبت و عاطفی داشته است و خیلی نمونه‌ی منفی در ادبیات فارسی ندارد. اما در ادبیات اروپایی مثلا «افعی در مشت» بازن – نویسنده فرانسوی – در مخالفت با مادر نوشته شده است. گویا مادر قهرمان داستان بسیار سخت‌گیر بوده و او این‌طور توصیف می‌کند که مادر مرا با یک افعی در دست به سمت جامعه فرستاد.
دستغیب در ادبیات داستانی نیز از «طوبی و معنای شب» شهرنوش پارسی‌پور و «خانه‌ی ادریسی‌ها»ی غزاله علیزاده نام برد که به مفهوم مادر توجه داشته‌اند و تاکید کرد که این موضوع بخصوص در آثار زن‌ها زیاد است.
به اعتقاد این محقق، البته در ادبیات مدرن و پست‌مدرن این موضوع به این شکل قابل بحث نیست و بیشتر در ادبیاتی می‌توان این‌گونه صحبت کرد که به مضمون‌سازی توجه داشته باشد.
او درباره‌ی رنگ مذهبی در نگاه به مادر نیز گفت: مهر و محبت مادری چیزی قدیمی است که رنگ دینی هم داشته است؛ چون ادیان احترام به مادر را واجب دانسته‌اند و تاثیر آن در مهرورزی به مادر موثر بوده است که این موضوع در آثار هم نمود دارد.