چهلمین کشوردنیا درجدایی زوجین هستیم
معاون دفتر آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی با اعلام این که۳۰ درصد طلاق‌ها در سال اول ازدواج رخ می‌دهد و متوسط سالهای زندگی مشترک مطلقه‌ها، ۵ سال است، گفت: آمار بالای طلاق در سالهای اول زندگی نشان می‌دهد، دقت در انتخاب همسر پایین آمده است.
دکتر رضایی‌فر در گفت‌و‌گویی تحلیلی با خبرنگار اجتماعی ایسنا افزود: شاخص طلاق (تعداد طلاق در یک سال نسبت به تعداد ازدواج در همان سال) در کشور در سال ۸۳، ۲/۱۰ درصد، سال ۸۴ معادل ۷/۱۰ درصد است و این در حالیست که در سال۷۶ تا ۷۹ این شاخص ۸ درصد در سال ۸۱ ، ۳/۱۰ و در سال ۸۲، ۶/۱۰ درصد بوده است.
رضایی‌فر با اشاره به جایگاه ایران در خصوص میزان طلاق گفت: ایران پس از ۴۰ کشور دنیا در زمینه طلاق قرار دارد و میزان طلاق در کشورهای آمریکا، دانمارک، نیوزیلند، استرالیا بالاترین رتبه را در بین کشورهای دنیا داراست.
معاون دفتر آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی افزود: در سال گذشته، استان تهران در بین استانهای کشور با ۱۹ درصد بالاترین شاخص طلاق را دارا بود و سپس کرمانشاه با ۷/۱۴ درصد، مرکزی با ۸۵/۱۲ درصد، کردستان با ۸۴/۱۲ و قم با ۸/۱۲ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
به گفته وی، استانهای ایلام ۴ درصد، چهارمحال و بختیاری ۵/۴، سیستان و بلوچستان ۶/۴ و یزد با ۵ درصد، پایین‌ترین شاخص طلاق در کشور را در سال گذشته داشتند.
وی در تحلیل زمینه‌های وقوع طلاق گفت: مرحله طلاق عاطفی و اجتماعی زوجین که زوجین در زیر یک سقف زندگی می‌کنند، ولی به لحاظ عاطفی و اجتماعی جدا هستند، زمان بروز اغلب انحرافات و آسیبهای اجتماعی است.
رضایی‌فر افزود: طلاق در لغت به معنی رها شدن از عقد نکاح و فسخ کردن پدیده‌ای قراردادی است ولی در واقع حدود ۱۴ مرحله برای پدیده طلاق قابل پیش‌بینی است که از آن جمله طلاق روانی، اجتماعی عاطفی و غیره است.
وی تصریح کرد: اولین مرحله طلاق میان زوجین طلاق عاطفی و سپس طلاق روانی است. در این مرحله گسستگی روانی، افسردگی و دو گانگی احساس ایجاد می‌شود و این مرحله از طلاق حتی تا دو سال پس از گذشت از طلاق قانونی در زوجین باقی می‌ماند.
معاون دفتر آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی خاطرنشان کرد: پس از طلاق قانونی مراحل دیگر طلاق از قبیل طلاق اجتماعی رخ می‌دهد . در این مرحله شبکه روابط اجتماعی زوجین مطلقه تغییر می‌کند.
رضایی‌فر گفت: طلاق اقتصادی نیز بخصوص برای زنان پس از جدایی صورت می‌گیرد و این نوع طلاق آسیبهایی را پی دارد.
معاون دفتر آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی با اعتقاد به این که یکی از عوامل مهم رشد طلاق در جوامع، توسعه شهرنشینی و صنعتی شدن جوامع است، گفت: در گذشته به دلیل وجود سیستم کنترل فامیلی (کدخدامنشی) ارتباطات میان افراد زیاد بود و در صورت بروز کوچکترین اختلاف میان زوجین خانواده‌های اطراف متوجه می‌شدند؛ ولی امروزه با افزایش فاصله‌ها میان بستگان، کنترل فامیلی در جوامع از میان رفته و اطرافیان زمانی متوجه این اختلاف می‌شوند که معمولا چند مرحله از طلاق مانند طلاق عاطفی رخ داده است.
به گفته وی در جوامع روستایی و کوچک، سطح توقعات زوجین پایین و همسانی میان زن و مرد بالاست.
رضایی‌فر خاطرنشان کرد: افزایش میزان تحصیلات زنان موجب ارتقای مشارکت‌های اجتماعی آنها می‌شود و همچنین سطح انتظارات آنها نیز افزایش می‌یابد که این موضوع در برخی خانواده‌ها با دیدگاه سنتی مشکل ساز می‌شود.
به اعتقاد وی، با افزایش سطح تحصیلات و استقلال اقتصادی، زنان در صورتیکه ناملایمات زیادی از طرف همسر ببینند، راحت‌تر تقاضای طلاق می‌کنند.
رضایی‌فر افزود: افزایش چالشهای اجتماعی، تهاجم فرهنگی، بیکاری، اعتیاد از دیگر عوامل از هم پاشیدگی نهاد خانواده است؛ چراکه اعتیاد با ایجاد تغییر در رفتار موجب بی‌مسؤولیتی در افراد شده و ایجاد چالشهای عاطفی، اقتصادی در خانواده و حتی ارتکاب به جرم و رفتن به زندان می‌شود و در نتیجه همسر و کودکان فرد معتاد در معرض آسیب قرار می‌گیرند.
معاون دفتر آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی، ناهنجاری روحی و روانی از علل دیگر و اصلی بروز اصلی در جوامع است و با وجود مشاوره قبل از ازدواج و یا غربالگری، بسیاری از اختلالات شناسایی و از بروز طلاق جلوگیری می‌شود؛ ولی متاسفانه این عقیده در بسیاری افراد وجود دارد که اگر پسری و یا دختری مبتلا به اختلال روحی و روانی است با ازدواج کردن رفتارش اصلاح می‌شود؛ درصورتیکه تنها دامنه بروز مشکلات گسترده می‌شود.
رضایی‌فر، عدم شناخت و دقت در انتخاب همسر را از دیگر دلایل استحکام نداشتن خانواده‌ها دانست و به ایسنا گفت: جوانان از هدف و ماهیت ازدواج اطلاع کمی دارند و تصورات عاشقانه آنها را در بر می‌گیرد و تفکرات رؤیاپرورانه، چشمشان را به روی بسیاری از واقعیتها می‌بندد؛ در صورتیکه باید با یک تفکر واقع‌نگر به موضوع نگاه کرد و چنانچه یکی از زوجین رؤیانگر است، دیگری باید به واقعیتها توجه بیشتری داشته باشد.
وی با انتقاد از پخته نبودن انتخاب همسر در حال حاضر گفت: امروزه دوست‌یابی اینترنتی به روش آشنایی و فضایی برای انتخاب همسر تبدیل شده است؛ در صورتیکه دقت در این فضای مجازی باید به مراتب افزایش یابد.
رضایی‌فر یکی از دلایل دیگر بروز طلاق را همچنین دخالت اطرافیان در زندگی و یا وابستگی یکی از زوجین به خانواده قبلی دانست و افزود: ناهماهنگ بودن سن عقلی و تقویمی زوجین و این که پسر همچنان به مادر وابسته است و این وابستگی به جایگاه قبلی به عنوان فرزند، موجب کاهش مشارکت به عنوان همسر می‌شود، از دیگر عوامل طلاق است.
وی به خبرگزاری دانشجویان ایران گفت: بعضا از روی دلسوزی، رفتار والدین موجب بروز مشکل می‌شود؛ چنانچه پدر یا مادر هنوز باور نکرده‌اند که فرزندشان در جایگاه جدید قرار گرفته‌اند و از روی علاقه‌ای که به والدین به خصوص مادر به پسر و یا دختر خود دارد، نمی‌تواند یک جایگزین و یا شریکی برای تقسیم محبت فرزندش نسبت به خود بپذیرد و این حالت بیشتر در مورد مادران نسبت به پسرانشان وجود دارد.
رضایی‌فر تصریح کرد: این وابستگی‌ها موجب دخالت در زندگی فرزندان و ایجاد گسستگی بین زوجین می شود.