بچهداری یا اشتغال/شکوه طاهری
سرمایه _شکوه طاهری :بازگشت به ابتدا این سوالی است که «الیس شوارترزه» در مجلهء «اما» نشریهء مخصوص دفاع از حقوق زنان مطرح کرده است. وی که از پیشکسوتان جنبش آزادی و فمینیستی است، با انتشار این مقاله خود را در بحثی که فعلائ اجتماع سیاسی و اقتصادی آلمان به آن مشغول است، وارد کرد. موضوع بر سر رابطه بین اشتغال خانمها و تحلیل جمعیت آلمان است. گروهی بر این عقیدهاند که زنان به خاطر پیشرفت و شهرت در کار از بچهدار شدن خودداری میکنند و عدهای دیگر به دنبال راهحل، ضوابط قدیمی را پیش میکشند.
این مباحث تا حواشی حکومت هم پیش رفته ولی سیاستمداران محافظه کار بعد از یک یا دو بار که در حاشیه اشارهای به این مطلب کردند به خاطر انتخاب شدن مجدد خود دهانشان را بستند و دیگر نه مثبت و نه منفی صحبتی در اینباره نمیکنند و میدان را در اختیار روزنامهنگاران گذاشتهاند. تعداد مخالفان این بحث کم نیست ولی گویا موافقان تئوری ارتباط شغل و بچه در اجتماع طرفداران بسیاری دارند که باید اقرار کنم نه تنها آقایان، بلکه گروهی از خانمها نیز با آنان همصدایند. خانم شوارترزه در مقالهء خود مینویسد: «از ابتدای دههء ۱۹۷۰ آغاز جنبش زنان تاکنون و با پشت سر گذاشتن تمام مشکلات، تعداد خانمهای شاغل در تمام دنیای غرب رو به رشد است. در این میان در آلمان ۴۳ درصد جمع مشاغل را بانوان در اختیار گرفته و دو سوم این تعداد مادر فرزندان زیر ۱۶ سال هستند. در دنیای قرن بیست و یکم دیگر جایی برای فداکاری مادران همانند قرن نوزدهم نیست. تغییر مسایل زندگی هم دیگر آنگونه از خودگذشتگیها را از مادران نمیخواهد. امروزه ازدواجها از روی حسابگری بر سر مسالهء تامین آتیه نیست بلکه از روی علاقه به آینده و با هم بودن است. به این ترتیب مدتهاست که سرمایهداری و خانوادهسالاری محتاج قدرت زنان است و این قدرت سهم عظیمی در پر کردن صندوق کارخانجات و همچنین خانه دارد. دعوا بر سر این نیست که زنان به دنیای گذشته بازگردند و فقط مسوولیت بچه و خانه را به عهده بگیرند بلکه همچنان وظایف تربیت و ادارهء امور منزل و کار بیرون را به عهده داشته، بدون آنکه بهطور جدی با آقایان رقابت کنند. این به معنای آن است که تعداد کارهای نیمه وقت برای خانمها زیاد شود. به این ترتیب حقوق بازنشستگی هم نصف شده و آقایان که در این فاصله کل کارهای تمام روز را از آن خود کردهاند تمام حقوق بازنشستگی را میگیرند و باز قدرت اقتصادی با خانوادهسالاری برابر شده و به این ترتیب غیرمستقیم از پیشرفت زنان جلوگیری میشود و میدان دوباره به دست آقایان خواهد افتاد. هرچند سالی یکبار شاهد اینگونه مباحث هستیم، ولی هیچگاه به سوال زیر کسی پاسخی نداده که خانمها قادر به انجام تمام کارهایی که آقایان انجام میدهند هستند، ولی چرا آقایان در انجام کارهای روزمره خانمها وامیمانند و ناتوانی نشان میدهند؟»
در تفاسیر گوناگون در مورد حل این مساله به دهها پیشنهاد برمیخوریم که کم و بیش شبیه هم هستند. ولی در یک مورد همه همصدا بوده و اعلامیهای امضا کردهاند که خلاصه آن این است:
« آنچه مسلم است بازگشت به گذشته دیگر میسر نیست. اگر واقعائ اشتغال خانمها دلیلی برای کسر جمعیت هست، باید نگاهها را به آینده سوق داده و شرایط را تغییر دهیم. این وظیفهء سیاست است که با وضع قوانین جدید برای حفظ خانواده قدم اصلی را بر دارد. برای تشکیل مهدکودکهای متعدد کوشش کند، ساعات کار اینگونه موسسات را بالا ببرد، با تشکیل کلاسهای محافظتی و کمک درسی بعد از پایان ساعات رسمی مدارس را گسترش دهد و مادران و پدران را در این امر مهم حمایت کند. فقط به این ترتیب خانواده حفظ شده و نژاد آلمانی از خطر نابودی نجات پیدا خواهد کرد.»
با وضع قانون جدیدی قرار است که از سال ۲۰۰۷ به مادران شاغل بعد از تولد نوزادان و به مدت یک سال ماهیانه رقم ۶۰۰ یورو پرداخت شود و اگر پدران نیز در مدت یک سال اول خود را با گرفتن مرخصی در این امر سهیم کنند به جای یک سال ۱۴ ماه این کمک پرداخت خواهد شد. ولی آیا این جواب خواستههاست؟ بعد از یک سال با بچه چه کار باید کرد؟ کودکستانهای دولتی کودکان سه سال به بالا را میپذیرند و کودکستانهای خصوصی بسیار گران و ساعات کار محدودی دارند. در آلمان خانمها منتظر جواب این سوال از طرف وزیر امور زنان هستند.
