لالاییهای مادران کرد
«لالاییهای مادران کرد» کتابی از هاشم سلیمی است که مطالب آن در طول سهسال از مناطق کردنشین ایران و عراق جمعآوری شدهاند.
نویسندهی این کتاب در گفتوگو با خبرنگار بخش ایرانشناسی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، دربارهی این کتاب، توضیح داد: لالاییها، آوانویسی و شرحی بر هریک از آنها نوشته شده است؛ اما متاسفانه کتاب از حدود نهماه پیش در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در انتظار مجوز است.
وی افزود: در این کتاب ۸۰ لالایی کردی آورده شده و توسط ثریا کهریزی به شعر فارسی برگردانده شدهاند.
این نویسنده با بیان اینکه تنظیم کتاب براساس تقسیمهای جغرافیایی مناطق کردنشین است، گفت: بهطور کلی گویشهای این مناطق از شمال غربی تا جنوب غربی در کتاب معرفی و در بخش دیگری از آن، مسائل و مشکلات مادران کرد بررسی شدهاند.
سلیمی تاکید کرد: در این کتاب تلاش شده است، از هر شهر کردنشین یک لالایی آورده شود که از نظر محتوا نیز بیانگر مسائل اجتماعی و فرهنگی آن شهر باشد.
وی ادامه داد: لالاییها به سه گونه گویش سورانی، بادینانی و کلهری تقسیم میشوند؛ گویش سورانی در مناطق سنندج، مهاباد، پیرانشهر و سلیمانیه رواج دارد. گویش بادینانی در اربیل، عراق، ارومیه و سلماس صحبت میشود و گویش کلهری نیز به کردی کرمانشاه تعلق دارد.
او اضافه کرد: در بخش آخر کتاب نیز لالاییهای شاعران کلاسیک کرد از جمله هژار، هیمن، مولا آواره، قانع و بیکس آورده شدهاند.
بخشی از لالاییهای مادران مهابادی که به زبان فارسی برگردانده شده، به این شرح است:
سرگردان کوی پیران شدم
شاید در کویت آرام بگیرم
گهوارهات را میکشم در آغوش
میکشم به کوه به زیر سایهی گردو
زیر سایههای خرما لالا لالا
گهواره بندت را میخرم
از تیت (نوعی پارچه) ۴۰ نمره بغداد
فرزندم لالا
کودکم لالا
همه چیز و همه کسم
پر کنم خانهی ذهن تو را از دعای خوبان
از نوشتهی پیر
لالا لالا خواب خوشت باد
نوشتهی نیکان زیر سرت باد
گهوارهات را میگیرم به بر
میگذارم زیر سایهی بید گستر
یا بید مجنون
احساس کن مجنون چیست
مجنون کیست
بر سرت میکشم
سجادهی کشکولی
بیاموز درویشی
