افزایش بی رویه سوء مصرف «ترامادول» در بین جوانان ایرانی

سلامت نیوز: معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اعلام کرد: به دلیل خاصیت نشئه آور«ترامادول»، آمار مصرف بی رویه و بدون تجویز پزشک آن در بین جوانان ایرانی رو به افزایش است.

دکتر امام هادی معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در گفت وگو با ایسنا، با بیان این مطلب گفت: «ترامادول» یک داروی ضددرد صناعی با اثر آگونیستی به خصوص بر روی رسپتور اپیوئیدی است که علاوه بر این از باز جذب سروتونین و نوراپی نفرین نیز جلوگیری می‌کند.

وی ادامه داد: اشکال دارویی آن که در بازار دارویی ایران موجود است به صورت قرص و کپسول ۵۰ و ۱۰۰ میلی‌گرم و آمپول ۱۰۰ میلی‌گرم در هر میلی‌لیتر است. این دارو به صورت خوراکی یا تزریقی در درد‌های نسبتا شدید حاد یا مزمن از قبیل درد‌های بعد از عمل جراحی و درد‌های سرطانی استفاده می‌شود.

دکتر امام‌هادی با بیان این که داروی «ترامادول» جزو لیست دارو‌های OTC ایران نیست، افزود: به همین علت نمی‌توان آن را از داروخانه‌ها بدون نسخه پزشک تهیه کرد. با این حال به دلیل خاصیت نشئه‌آور این دارو، آمار مصرف بی رویه و بدون تجویز پزشک در بین جوانان ایرانی رو به افزایش است.

وی تصریح کرد: با توجه به عوارض بسیار شدید ناشی از تزریق آمپول ترامادول اداره کل نظارت بر امور دارو و مواد مخدر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تجویز و تزریق آن را صرفا محدود به بیمارستان‌ها کرده است، در ضمن تمام شرکت‌های توزیع نیز موظف به جمع‌آوری آمپول‌های تزریقی در سطح داروخانه‌های کشور هستند.

دکتر امام ‌هادی با بیان این که در حال حاضر توزیع و مصرف این دارو تنها در مراکز درمانی مجهز به سیستم اورژانسی و بیمارستان‌ها تحت نظر مستقیم پزشک و مطابق پروتکل کنترل درد مورد توافق قرار گرفته است، اظهار کرد: شایع‌ترین عوارض گزارش شده ناشی از این دارو تهوع و استفراغ شدید و کاهش فشار خون بوده است.

وی افزود: سایر عوارض شامل عوارض سیستم عصبی (سردرد و سرگیجه، تحریک CNS، افسردگی و تشنج خصوصا در انواع تزریق وریدی) است. از عوارض دیگر این دارو می‌توان به دپرسیون تنفسی، واکنش‌های حساسیتی، اختلالات ادراری و اختلال در قاعدگی اشاره کرد.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان این که این دارو از گروه ضد درد مخدر است، خاطرنشان کرد: «ترامادول» اثرات وابستگی و عوارضی شبیه به دارو‌های مخدر از قبیل سرگیجه، خواب آلودگی، یبوست، تعریق، خارش و در مواردی نادر کاهش فعالیت سیستم تنفس در بدن ایجاد می‌کند، به همین دلیل با قطع ناگهانی ترامادول بعد از مصرف طولانی مدت آن، علائم ترک مورفین در بدن مانند بی خوابی، تحریک پذیری، تشنج، لرزش، تهوع، استفراغ، درد عضلات و شکم و… ظاهر می‌شود.

وی با بیان این که دپرسیون تنفسی ایجاد شده توسط ترامادول کمتر از مرفین است ولی در بیمارانی که این دارو را به طور تزریقی دریافت می‌کنند، احتمال بروز دپرسیون تنفسی وجود دارد، خاطرنشان کرد: خطر بروز تشنج در اثر مصرف هم زمان ترامادول با مهار‌کننده‌های بازجذب سروتونین، ضد افسردگی سه حلقه‌ یی، مهار‌کننده‌های مونوآمینواکسیداز و سایر اپیوئید‌ها افزایش می‌یابد. توصیه می‌شود تا دو هفته بعد از قطع مصرف MAOIs مصرف نشود.

معاون درمان دانشگاه شهید بهشتی افزود: در بیماران با سابقه صرع و تشنج و بیمارانی که خطر بروز تشنج در آن‌ها بالاست (مواردی مانند ترومای سر یا سندرم قطع دارو و الکل) احتمال بروز تشنج با ترامادول افزایش می‌یابد.