گفت و گو با زیبا میرحسینی: برخلاف همه دنیا به سمت مردسالاری پیش می رویم

میدان-زهرا سعید زاده :

دکتر زیبا میرحسینی، استاد دانشگاه که در نیویورک، مردمشناسی حقوق درس می دهد و سالهاست درمورد قوانین خانواده در ایران و مراکش مطالعه تطبیقی می کند، این روزها خیلی سرش شلوغ است. هنوز از سفر نیامده و جمدانهایش را باز نکرده باید آماده رفتن به یک جای دیگر دنیا شود اما سئوالاتم را درباره لایحه حمایت خانواده بی پاسخ نمی گذارد. او که در سالهای اخیر کار خود را بر ارائه تفاسیری زنانه از متون دینی متمرکز کرده، با پشتوانه سالها تحقیق در دادگاههای خانواده ایران که در قالب فیلم مستند معروف “طلاق به سبک ایرانی” و کتاب “ازدواج در محاکمه” منتشرشده نظر می دهد.

ماده ۲۳ لایحه می گوید: “اختیار همسر دائم بعدی، منوط به اجازه دادگاه پس از احراز توانایی مالی مرد و تعهد اجراء عدالت بین همسران می باشد. نظرتان راجع به این ماده بیشنهادی در لایحه حمایت خانواده چیست؟

این ماده، از هم پاشی خانواده و تزلزل و فروباشی به همراه دارد. با تجربه های کاری که در ایران و مراکش داشتم میتوانم به قطع بگویم که در مواردی که مرد همسردوم اختیار می کند بعد از مدتی یا زندگی اول فرو می پاشد یا مرد، زن دوم را طلاق می دهد. چندزنی از مواردی است که به هیج وجه نمی تواند راه حلی برای ادامه زندگی باشد. درعین حال با عرف جامعه و اخلاق معاصر و مفهوم عصر ما از عدالت همخوانی ندارد. نه تنها ظلم به زن است بلکه تحقیر و توهین به زن است و مهمتر اینکه با عدالت اسلامی همخوانی ندارد چون آیه شریفه قرآن به صراحت می گوید که اگر واهمه دارید که نمی توانید عدالت را برقرار کنید این کار را نکنید و اصل بر “مونوگومی” یا تک همسری است. به نظرمن این ماده و دیگر موادی که توسط دوستان تحلیل شده واقعا زن را در عرصه خانواده ناامن میکند و درنتیجه بنیان خانواده را درهم می پاشد.

ممکن است کمی هم راجع به ازدواج موقت برایمان بگویید ؟ جون این ماده فقط گفته که ازدواج دایم بعدی اجازه دادکاه می خواهد نه ازدواج موقت .

ازدواج موقت ازنظراجتماعی بدیرفته نیست. کارها ی تحقیقاتی نشان می دهد که زنهایی که وارد ازدواج موقت میشوند از روی ناچاری یا فقر این کار را میکنند و مردانی که زن صیغه ای میگیرند حرمت اجتماعی برای آن قایل نیستند و به آن زن به عنوان یک وسیله ارضاٍ جنسی نگاه می کنند. ساختار جامعه مرد سالار ایرانی فعلا این است که مردها دست بالا را در این رابطه دارند.

با توحه به اینکه جوانان خواسته ها و انتظارات مدرن دیگری از ازدواج دارند که اساس آن احترام متقابل، همفکری و حق انتخاب در شروع، ادامه و بایان یک رابطه است، نهادی مثل صیغه مقبولیت اجتماعی نداشته و هم چنین بر اساس روابط غیر مدرن شکل گرفته که نمی تواند جوابگوی انتظارات امروز جوانان باشد.

آیا می توان برای جوانان جامعه ایران بخصوص دختران بیشنهاد آلترناتیوی داد که ناچار نشوند به چارچوب نا مطلوب قدرتی که دولت برایشان طرح می کند تن دهند؟

آلترناتیو و بدل زمانی ممکن است که اصل برابری زن و مرد و کرامت انسانی زن در جامعه و قوانین در نظر گرفته شود..متاسفانه دیدگاه پشت این لایحه نه تنها اصل برابری زن و مرد را در ازدواج نپدیرفته بلکه منکر کرامت انسانی زن شده است.

و حرف آخر؟

قوانین در همه جای دنیا به سمت دیدگاه برابری در ازدواج پیش می روند ولی متاسفانه در جامعه ما به نظر می رسد که ما به سمت مرد سالاری بیش می رویم و این قانون نه تنها برای حمایت خانواده نیست بلکه در جهت تضعیف خانواده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.