عاصمه‌جهانگیر مبارز سرسخت پاکستانی
روزنامه سرمایه :برای آنان که مبارزات حقوق بشر در پاکستان را دنبال می‌کنند عاصمه جهانگیر-فعال حقوق زنان و اقلیت‌ها- نامی آشناست.
عاصمه جهانگیر، حقوقدان برجستهء پاکستانی، گزارشگر ویژهء سازمان ملل و برندهء جایزهء صلح هزاره برای زنان در لاهور متولد شده است.
پدرش مالک غلام جیلانی از کارگزاران دولت وقت بود. وی پس از روی کار آمدن مارشال ایوب خان در سال ۱۹۵۷، سال‌های متمادی از عمر خود را به خاطر عقاید سیاسی و نیز انتقادهای آشکارش از عملکرد ارتش پاکستان در بنگلادش، در زندان به سر برد.
عاصمه، هنگامی نخستین عریضهء دادخواهی خود را برای رهایی پدرش از زندان به رشتهء تحریر درآورد که ۱۸ سال بیشتر نداشت. این نخستین رویارویی او با تشکیلات قضایی پاکستان، به دغدغهء خاطر همیشگی او در دفاع از حقوق قربانیان و فعالیت‌های آتی او در احقاق حقوق زندانیان سیاسی، اقلیت‌ها و زنان انجامید.
عاصمه و خواهرش حنا جیلانی به همراه تنی چند از فعالان و حقوق‌دانان برجستهء پاکستانی، در سال ۱۹۸۰ نخستین دفتر حقوقی زنان پاکستان را تاسیس کردند.آن‌ها «مجمع حقوقی زنان پاکستان» را نیز در همان سال تشکیل دادند. نخستین تظاهرات عمومی این مجمع در سال ۱۹۸۳ در اعتراض به حکم دادگاه صفیه بی‌بی انجام شد.
صفیه، دختر جوان نابینایی بود که پس از مورد تجاوز قرار گرفتن، به اتهام ارتکاب به زنا در زندان به سر برد.عاصمه جهانگیر هدف از تاسیس «مجمع حقوقی زنان» را به چالش کشاندن مشروعیت قوانین تصویب شدهء دوران ۱۰ سالهء دیکتاتوری ژنرال ضیاءالحق و اقامهء دعاوی زنان بی‌گناهی که از این قوانین در رنج بودند، می‌داند. علاوه بر این او تاکنون، بارها برای حمایت از حقوق اقلیت‌ها از جمله هندوها و مسیحیان آشکارا در مقابل دولت قرار گرفته است. او هم‌چنین زنان بسیاری را از مجازات‌های مرگ رهانیده و همواره با اجرای مجازات‌های اعدام و قطع عضو در مقابل انظار عمومی، سرسختانه مبارزه کرده است.
عاصمه جهانگیر، برندهء جوایز «رامون مگ سی‌سی»-ارزشمندترین نشان حقوق بشر آسیا و نیز «ستارهء امتیاز»-نشان ملی پاکستان، با این اندیشه که به عنوان یک فعال حقوق بشر بیشتر می‌تواند در پیشبرد اهداف خود مؤثر باشد، پست پیشنهادی به عنوان نخستین قاضی زن در دادگاه عالی پاکستان را رد کرد.
او هم اکنون ریاست کمیسیون حقوق بشر پاکستان را به عهده دارد. خود در این باره می‌گوید: «کمیسیون حقوق بشر پاکستان، زمانی آغاز به کار کرد که هیچ جا سخنی از حقوق بشر نبود و ما هر یک به تنهایی برای احقاق حقوق سیاسی موکلان خود تلاش می‌کردیم. پس از چندی به تاثیرگذاری قابل توجه فعالیت‌های جمعی خود پی بردیم و به این باور رسیدیم که اگر گردهم آییم و یک صدا شویم، کمتر آسیب‌پذیر خواهیم بود و بیشتر می‌توانیم تاثیرگذار باشیم. در این‌جا بود که تصمیم گرفتیم دامنهء فعالیت‌های خود را از دعاوی سیاسی محض به حقوق زنان، اقلیت‌ها و کودکان گسترش دهیم.» او معتقد است: «فعالیت کمیسیون حقوق بشر پاکستان فراتر از فعالیت‌های یک سازمان غیردولتی بوده و به حق می‌توان از آن به عنوان یک جنبش نام برد. شاید از زمان تاسیس این سازمان تاکنون تغییرات قابل ملاحظه‌ای در شرایط حقوق بشر موجود در پاکستان صورت نگرفته باشد اما حداقل می‌توانیم بگوییم که اکنون صدایی وجود دارد که گویا دیگر نهادینه شده است.» تلاش‌های خستگی ناپذیر او در دفاع از زنانی که مورد تجاوز قرار گرفته‌اند، زنانی که از خشونت‌های شوهرانشان در رنج‌اند و فعالیت‌هایش در زمینهء کار کودکان و انتقادهای مداوم او از احزاب سیاسی او را به یکی از جنجالی‌ترین شخصیت‌های مطرح پاکستان تبدیل کرده است.
عاصمه جهانگیر، تاکنون بارها به خاطر فعالیت‌های خود در دفاع از حقوق زنان تهدید به مرگ شده است، اما او سرسختانه به راه خود ایمان دارد و با وجود همهء سختی‌ها و ناملایمات چشم به آینده‌ای روشن دوخته است: «سرانجام همه چیز بهتر خواهد شد این بهبودی نه به خاطر تلاش‌های حکومت، رهبری نخبگان سیاسی و اجتماعی یا توسعهء نهادهای کشوری است، بلکه به خاطر خواست قلبی مردم برای ایجاد این تغییرات در جامعه‌شان است، چرا که آن‌ها آموخته‌اند برای تحقق خواسته‌های خود در هر سطحی که باشند باید مبارزه کنند.»
منبع:
http://sedc.org.pk
http://www.jaZbah.org
