داد بی داد در مراسم بزرگداشت روز جهانی زن
کانون زنان ایرانی- ترانه بنی یعقوب: “داد بی داد” بهترین کتاب حوزه مطالعات زنان شد.
دیروز سه شنبه ۱۶اسفند مراسم بزرگداشت روز جهانی زن توسط مرکز فرهنگی زنان با حضور تعدادی از پژوهشگران، فعالان، نویسندگان، هنرمندان حوزه زنان برگزار شد.
این مراسم که برنامه‌ای متفاوت و پرشوربود. هدف اصلی اش را در کنار بزرگداشت روز جهانی زن معرفی بهترین اثر منتشر شده در حوزه مطالعات زنان در سال جاری نیز قرار داده بود. تا دومین تندیس صدیقه دولت آبادی را به بهترین کتاب اعطا کند.
هیات داوران این تندیس هر سال همزمان با هشت مارس از سوی مرکز فرهنگی زنان به بهترین اثر منتشر شده مطالعات زنان این تندیس را اهدا می کنند و امسال نیز کتاب داد بی داد ویدا حاجبی تبریزی این جایزه را به خود اختصاص داد.
این کتاب خاطرات زنان زندانی سیاسی قبل از انقلاب را روایت کرده و رنج و مصائب زنان زندانی را با توجه به شرایط ویژه زن بودنشان نقل می کند. این کتاب تلاشی نو در شناسایی مبارزات زنان ایرانی طی سال های اخیر است.
اما این مراسم قسمت های متنوع دیگری هم داشت پخش فیلم، کلیپ، سخنرانی و اجرای نمایش.
حاجبی در این مراسم حضور فیزیکی نداشت اما با پیامی تلفنی و با صدای خود به نوعی در این جمع حضور یافت و شوق سرشار خود را از دریافت این تندیس ابراز کرد.
او در بخشی از سخنانش گفت: تسلیم ناپذیری و مقاومت در زندان سیاسی زنان همپایه با مردان در صحنه های سیاسی بود. یاد همبندانی گرامی باد که برای نخستین بار با ایستادن در برابر جوخه های اعدام در کنار مردان، به حس حق برابر ی در مرگ و زندگی در درون زن ایرانی عمقی تازه بخشیدند و باید به همت بازنگری و سنجش تحولات جامعه خودمان، بیدادهای پوشیده تر را باز شناسیم و شناختی بیشتر و بهتر از جایگاه زنان و مبارزات آزادیخواهانه شان به دست آوریم و افق های گسترده تری را به روی خود باز گشاییم.
در این مراسم منصوره شجاعی عضو مرکز فرهنگی زنان نیز سخن گفت. او سال جاری را سالی برای تولیدات مکتوب و غیر مکتوب زنان، سال فرهنگ سازی و هنرهای زنانه و خلاقیت برای چگونگی حضور و سخن گفتن در شرایط بحران دانست.
او ادامه داد: سال پیش در مراسم هشت مارس به یمن سالگرد روز جهانی زن دو نهال نورس در مرکز فرهنگی زنان سر بر افراشت کتابخانه صدیقه دولت آبادی و جایزه ای به همین نام برای بهترین اثر در حوزه مطالعات زنان.
به گفته او کتابخانه مرکز فرهنگی زنان محلی خواهد بود برای عرصه آثار مربوط به مطالعات زنان و تندیس صدیقه دولت آبادی نیز از این پس جایزه ای به همین نام برای بهترین اثر در این حوزه .
وی ادامه داد: سال گذشته کتاب از نظریه تا جنبش اجتماعی به قلم حمیرا مشیرزاده بهترین کتاب حوزه زنان شناخته شد و امسال با تکیه بر تجارب گذشته و ضرورت حضور گسترده زنان در امر داوری انتخاب اثر؛ ما به سراغ پژوهشگران و نویسندگان بیشتری رفتیم تا حلقه ارتباطات را از حصار تشکل خود فراتر بریم و از نظرات و تجارب گروهی استفاده کنیم.
به اعتقاد شجاعی هدف این حرکت معرفی آثار برگزیده و تشویق زنان صاحب قلم خواهد بود و مرکز فرهنگی زنان جایزه کتاب صدیقه دولت آبادی را مولودی زنانه می داند که از لحظه خلقت تا لحظه داوری در حلقه آزمونی زنانه به دور از رقابت محک خواهد خورد.
در این نشست بسیاری از نویسندگان و فعالان و پژوهشگران زنان حضور داشتند که برخی از آنها سخنانی را نیز مطرح کردند.
شهلا اعزازی عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی یکی از این افراد بود و او از زندگی و آثار دولت آبادی سخن گفت. اعزازی دولت آبادی و زنان دیگری که در تاریخ ایران ناشناخته اند را زنان نامرئی نامید. زنانی که در تاریخ مان از آنها غفلت شده است.
او گوشه هایی از جزئیات زندگی این زن بزرگ را عنوان کرد و اینکه او و بسیاری از زنان این کشور نسبت به دوره زمانی خود فعالیت هایی بسیار شجاعانه داشته اند.
زبان زنان تنها روزنامه ای است که با نام زنان منتشر شده و مهم ترین اثر صدیقه دولت آبادی به شمار می آید.
اعزازی سخنان خود درباه دولت آبادی را با این سئوال به پایان برد که چرا با وجود نقش برجسته این زنان در تاریخ مان بازاین زنان نادیده گرفته می شوند و کمتر به جزئیات زندگی آنها اشاره ای می شود؟
او صدیقه دولت آبادی و دیگر زنان تاریخ ساز را زنان بزرگ تاریخ مان نامید. زنانی که تاریخ ایران را ساخته اند و نه فقط تاریخ زنانرا. اما اکنون نشانی از آنها نیست.
اعزازی گفت: نیوتن می گوید من به این دلیل امروز افق های دور دست را می بینیم چون بر دوش غولهایی ایستاده ام اما زنان ما غول هایشان را از دست داده اند، ما باید یاد بگیریم زنان تاریخ سازمان چون دولت آبادی چه می خواستند و از تجربیتشان استفاده کنیم.
شهلا لاهیجی مدیر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان دیگر سخنران این مراسم از مصائب نشر زنان گفت: هر چند او سخن گفتن درباره این موضوع را در زمانی کوتاه غیر ممکن می دانست اما با بیانی کاملاً خودمانی مصائب این حوزه را در لابه لای مثالهایش گفت. اینکه بسیاری از کتابهای زنان توقیف شده و بسیاری نیز اجازه چاپ نیافته اند.
یکی دیگر از بخش های این مراسم که بسیاری از حاضران را به شوق آورد هدیه ویژه مرکز فرهنگی زنان به سیمین بهبهانی در قالب کلیپی از یکی از شعرهای او بود.
منصوره اتحادیه استاد دانشگاه تهران نیز از تاریخ شفاهی زنان و اهمیت آن در حوزه مطالعات زنان سخن گفت .
نمایش فیلم افغانستان حقیقت گمشده به کارگردانی یاسمن ملک نصر، نمایش نقش زن نوشته فرهاد آئیش و با بازی الیکا عبدالرزاق و اجرای موسیقی سنتی زنان قشقایی و پخش فیلم” طغیان ما” که گوشه هایی از فعالیت های مرکز فرهنگی زنان را به تصویر کشیده بود از دیگر قسمت های این مراسم بود.