زنان سر پرست خانوار در دایره بسته سازمان بهزیستی
فریده غائب
کانون زنان ایرانی: “با واگذاری ارائه خدمات به زنان سرپرست خانوار به بخش خصوصی وضعیت این زنان بهتر نمی شود چون مراکز خصوصی مورد نظر بهزیستی عموما مراکز تحت نظارت دولتی و نیمه دولتی محسوب می شوند.”
خسرو منصوریان دبیر انجمن رهایی از آسیب های اجتماعی با بیان این مطلب به عملکرد بهزیستی در حوزه زنان سرپرست خانوار انتقاد دارد.
او می گوید:” وضعیت زنان سرپرست خانوارکشور با استاندردها فاصله بسیاری دارد و اقدامات سازمان بهزیستی در قالب واگذاری ارائه خدمات به زنان سرپرست پشت‌نوبتی به بخش خصوصی در بهبود وضعیت این دسته از زنان تاثیری ندارد.”
چندی پیش فرید براتی‌سده ، مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده سازمان بهزیستی کشور اعلام کرد۳۰ هزار زن سرپرست خانوار خدمات شان را از بخش غیر دولتی خواهند گرفت.
کلینیک های مددکاری اجتماعی،موسسات خیریه و هیات امنایی و مجتمع های خدمات بهزیستی از جمله مراکز بخش خصوصی ای هستند که سازمان بهزیستی بخش زیادی از مددجویان زن سرپرست خانوار تحت پوشش و پشت نوبتی خود را به آنها واگذار کرده است.
اما خسرو منصوریان معتقد است مراکزی که بهزیستی تحت عنوان بخش غیر دولتی از ان یاد می کند عموما از وابستگان بهزیستی هستند و دنباله رو همان تفکرات دولتی. این مراکز هیچ گاه ما را به مقصود نمی رسانند.
او می گوید:”اگر بخش هایی که بهزیستی تحت عنوان بخش خصوصی از آنها یاد می کند تا کنون درست عمل کرده است پس چرا بعد از سال ۸۲ یعنی سال واگذاری خدمات زنان سرپرست خانوار به بخش خصوصی وضعیت این زنان تغییری نکرده است؟”
به اعتقاد این کارشناس واگذاری خدمات به بخش خصوصی و انجام آن توسط مردم بسیار مفید است به شرطی که بخش خصوصی واقعی روی کار باشد و نه مراکز نیمه دولتی. او می افزاید:”به نظر می رسد بودجه ای که بهزیستی برای زنان سرپرست خانوار گرفته است در خود این سیستم پخش می شود و با تشکل های غیر دولتی در این زمینه وارد تعامل نمی شود.”
در حال حاضر ۱۷۶ هزار خانوار که زنانش سرپرست هستند تحت پوشش بهزیستی قرار دارند که از این تعداد پرونده ۷۰ هزار خانواربه بخش های مورد نظر بهزیستی واگذار شده است و امسال نیز قرار است ۳۰هزار نفر از زنان سرپرست خانوار پشت نوبت تحت پوشش این مراکز قرار بگیرند .
مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده سازمان بهزیستی کشور می گوید:” طی سال‌های گذشته تنها ارائه خدمات به مددجویان بالای۶۰ سال و یا مددجویانی که شرایط توانمندسازی را نداشتند به موسسات غیردولتی واگذار شده بود. ”
براتی‌سده درباره نحوه پرداخت یارانه به این کلینیک‌ها و یا موسسات، می گوید: “اعتبار لازم برای این کار در نظر گرفته شده است، به طوری که به ازای هر مددجویی که پرونده آنها به کلینیک‌ها و موسسات ارجاع داده شود، ماهانه هفت هزار و ۶۰۰ تومان یارانه پرداخت می‌شود، این در حالیست که به ازای هر مددجویی که توسط این کلینیک‌ها بازتوان و از چرخه حمایتی و دریافت مستمری خارج شوند، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تومان به صاحبان کلینیک‌ها «پاداش بازتوانی» پرداخت می‌شود. ”
او در پاسخ به این که آیا هفت هزار و ۶۰۰ تومان یارانه پرداختی جزیی از مستمری مددجویان محسوب می‌شود یا آن که همچنان مشمول دریافت مستمری مقرر می‌شوند؟ می گوید:” این یارانه، خدماتی است که به عنوان حق‌الزحمه به مراکز پرداخت می‌شود، بنابراین مستمری مددجویان همچون گذشته پرداخت می‌شود، همچنین مددجویان علاوه بر مستمری نیازمند یکسری خدمات دیگری همچون اشتغال هستند که این خدمات از طریق مراکز غیردولتی ارائه می‌شود. ”
به گفته مدیر کل دفتر امور زنان و خانواده سازمان بهزیستی کشور مجموعه اعتبارات لحاظ شده برای پرداخت حق‌الزحمه به کلینیک‌ها حدود دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان است.
براتی می گوید: “در حال حاضر بخشی از پرونده‌های افراد تحت پوشش به این کلینیک‌ها ارجاع شده است که برای پشت نوبتی‌ها نیز دستورالعملی نوشته‌ایم که منتظر ابلاغ این دستورالعمل از سوی مسوولان سازمان هستیم، اما این کار در ماه جاری باید در استان‌ها آغاز شود.”
به گفته براتی سده سیاست اصلی بهزیستی توانمندسازی زنان برای کسب استقلال مالی و روانی آنهاست:”باید کاری کنیم زنان سرپرست خانوار روی پای خودشان بایستند. مستمری ماهانه حداکثر ۶۵ هزار تومانی و حداقل ۳۷ هزار تومانی برای این زنان دردی از انها دوا نمی کند.” او درباره مشاغلی که تا کنون زنان سرپرست خانوار در انها فعال شده اند می گوید:گبرخی استان ها تاکسی وی‍ه بانوان را در قالب گروههای همیار بر عهده این زنان گذاشته ایم. یا در دو استان همدان و کرمانشاه زنان سرپرست خانوار پانسیون ها دانشجویی را راه اندازی کرده اند .”