ایران در رتبه ۷۸ توسعه جنسیتی دنیاست، زنان ۲ برابر بیش از مردان دچاراختلال روانی می‌شوند
ایسنا:رییس انجمن جمعیت‌شناسی ایران با اشاره به این که جمعیت کشور در حال خروج از جوانی است، گفت: رشد جمعیت فعال اقتصادی در ایران از سال ۷۵ تاکنون ۳ برابر رشد جمعیت کشور شده است به شکلی که میزان بیکاری در حال حاضر ۱۲ درصد است.
به گزارش خبرنگار «جوانان» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، دکتر محمد میرزایی، رییس انجمن جمعیت‌شناسی ایران روز چهارشنبه در نشستی پیرامون «اهداف توسعه هزاره در ایران با تأکید بر مسایل جمعیتی»، جمعیت را محرک و مانع توسعه دانست و بیان کرد: زمانی که جمعیت در بستر توسعه قرار گیرد با رشد جمعیت مواجه هستیم. لذا در این بستر شرایطی ایجاد می‌شود که توسعه رشد جمعیت را کنترل می‌کند، بنابراین موضوع جمعیت چندان نگران‌کننده نمی‌تواند باشد.
وی با اشاره به اهداف توسعه هزاره و ارتباط آنها با مساله جمعیت بیان کرد: جمعیت ایران نیم قرن پرتلاطمی را از نظر جمعیتی پشت سر گذاشته است، به گونه‌ای که طی سال‌های ۳۵ ــ ۴۵ دارای رشد جمعیت بالا، در سال‌های ۴۵ ــ ۵۵ رشد جمعیت پایین، سال‌های ۵۵ ــ ۶۵ رشد بالا و استثنایی جمعیت و از سال ۶۵ تاکنون با کاهش استثنایی رشد جمعیت مواجه بوده است.
رییس انجمن جمعیت‌شناسی ایران با اشاره به دغدغه‌های رشد جمعیت در سال ۱۳۶۰ و فروکش‌کردن این دغدغه‌ها طی سال‌های اخیر گفت: تردیدی نیست دغدغه‌های جدیدی با پیچیدگی‌های جدید جانشین آن شده است و از نظر جمعیتی طبق آخرین ارقام سازمان ملل ایران در سال ۲۰۰۵ ، ۶۹ میلیون جمعیت خواهد داشت. اما طبق آمارهای موجود در کشور این جمعیت در سال ۲۰۰۵ ، ۶۷ میلیون نفر است.
وی رتبه ایران را از نظر جمعیتی در دنیا ۱۷ دانست و گفت: رشد سالانه ما در حال حاضر ۱/۱ درصد است، همچنین میزان شهرنشینی ۶۷ درصد است که میزان رشد جمعیت شهری با ۳/۲ درصد بیش از رشد جمعیت است.
به گزارش ایسنا، دکتر میرزایی میزان باروری کل را ۲/۱ نوزاد زنده در طول باروری دانست و خاطر نشان کرد: توقف بر روی این رقم بسیار مشکل است، از سوی دیگر دستاوردهای دو دهه اخیر در زمینه آموزش و بهداشت بسیار مناسب بوده است، به گونه‌ای که دسترسی به آب آشامیدنی سالم ۹۵ درصد، مرگ و میر نوزدان کمتر از یک سال ۳۰ در هزار و مرگ و میر مادران ۷۶ در هزار بوده است.
رییس انجمن جمعیت شناسی ایران در خصوص پوشش تحصیلات ابتدایی در کشور گفت: بر این اساس ۸۰ درصد پسران و ۷۵ درصد دختران تحت پوشش تحصیلات ابتدایی هستند، همچنین سواد بزرگسالان بالای ۱۵ سال در میان مردان ۸۷ درصد و در میان زنان ۷۰ درصد است.
وی با بیان این که استفاده از وسایل پیشگیری از بارداری بالغ بر ۷۰ درصد است، اظهار امیدواری کرد که با این تغییر ساختار جمعیت، فضای آموزش و پرورش بتواند نفس بکشد، چرا که هجوم جمعیتی دهه ۶۰ فروکش کرده و این می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش‌های آموزش و پرورش کمک کند.
رییس انجمن جمعیت‌شناسی ایران بیان کرد: از لحاظ ساختار سنی، جمعیت کشور در حال خروج از جوانی است که با فاصله چند دهه (۴۰ الی ۵۰ سال) جمعیت کشور سالخورده خواهد شد و بیشتر تمرکز مسایل و مشکلات بر روی این قشر خواهد بود، در حالی که هم اکنون تمرکز ساختاری بر روی جوانان و نوجوانان است.
وی در خصوص توزیع جمعیت در گروههای سنی ۰ تا ۱۴ سال، ۱۵ تا ۶۴ سال و ۶۵ سال به بالا اظهار کرد: این نسبت در سال ۶۵ برای گروه سنی کمتر از ۱۵ سال ۵/۴۵ درصد بوده که در سال ۸۰ به ۳۲ درصد افزایش یافته و در حال حاضر کمتر از ۲۸ درصد است که این نشان می‌دهد جمعیت در حال خروج از حالت جوانی و از سوی دیگر افزایش گروه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال است.
به گفته رییس انجمن جمعیت شناسی ایران، در سال ۱۴۳۰ نسبت جمعیت سالمند در ایران به ۱۵ درصد خواهد رسید، در حالی که این نسبت در سال ۶۵ ، ۳ درصد بوده و در حال حاضر ۷ درصد است.
به گزارش ایسنا، وی در خصوص نسبت درصد جمعیت ۱۵ تا ۲۴ ساله از کل جمعیت کشور گفت: در حال حاضر این نسبت ۲۵ درصد است در حالی که در دهه ۹۰ این نسبت کاهش یافته و تمرکز جمعیتی به سمت گروه سنی ۲۵ تا ۴۰ سال منتقل خواهد شد و اگر بتوانیم دهه ۸۰ را که از نظر آموزش عالی، اشتغال، ازدواج و … برای جوانان دهه حادی است، به سلامت طی کنیم در دهه نود از نظر مسایل جوانان و نوجوانان مشکلی نخواهیم داشت.
رییس انجمن جمعیت‌شناسی ایران با بیان این که نیازهای متنوع جوانان و نوجوانان قابل مقایسه با سایر سنین نیست، تصریح کرد: این در حالیست که افراد بالای ۳۰ سال زندگی ثابتی می‌یابند و مسیر زندگی خود را تا حدی مشخص می‌کنند.
رییس انجمن جمعیت شناسی ایران رشد جمعیت فعال اقتصادی در ایران را از سال ۷۵ تاکنون ۳ برابر رشد جمعیت دانست و ادامه داد: این رشد نیازمند ایجاد شغل برای جوانان است و علیرغم این که میزان بیکاری در حال حاضر ۱۲ درصد است ما با توزیع ناموزون فعالیت در سه بخش کشاورزی، صنعت و خدمات مواجهیم. چرا که بخش صنعت ما هنوز اشباع نشده و تراکم بر روی بخش خدمات قرار دارد که پیامدهای همچون بیکاری‌های پنهان و ایجاد شغل‌های کاذب خواهد داشت.
نماینده صندوق جمعیت سازمان ملل: هر دقیقه یک زن به علت مسایل مرتبط با تولد فرزند در جهان فوت می‌کند
به گزارش ایسنا، محمد عبدالاحد، نماینده صندوق جمعیت سازمان ملل نیز در این نشست با تاکید بر مسایل جمعیتی، با بیان این که طرح مساله برابری جنسیتی در بیانیه جمعیت جهانی در سال ۲۰۰۵ تصادفی نبوده است، گفت: طرح این مساله نوعی بیدارباش برای جامعه جهانی برای رسیدن به منشور سازمان ملل و عمل کردن جامعه جهانی به تعهدات خود است.
وی در ادامه با اشاره به اهداف برنامه توسعه هزاره مبنی بر فقرزدایی، ارتقای برابری جنسیتی، کاهش مرگ و میر کودکان، بهبود بهداشت مادران و مبارزه با HIV گفت: رسیدن به برابری جنسیتی جزء حقوق بشر است که در نشست‌های متعدد بین‌المللی مورد بحث و بررسی قرار گرفته چرا که زنان نیمی از نژاد بشر را تشکیل می‌دهند و بهره‌مندی آنها از حقوق بشر در پیشرفت اقتصادی خود، جامعه و خانواده‌هایشان مؤثر خواهند بود.
وی رسیدن به بهداشت باروری را هدف اصلی کنفرانس توسعه جمعیت دانست و آن را هدفی حیاتی و ضروری برای بهداشت زنان دانست و اظهار کرد: بهداشت باروری دسترسی به موفقیت‌های همچون مراقبت از نوزادان و جلوگیری از بارداری‌های ناخواسته، ارتقای مقابله با بیماری زنان در سنین باروری را افزایش می‌دهد.
به گفته نماینده صندوق جمعیت سازمان ملل هر دقیقه یک زن به علت مسایل مرتبط با تولد فرزند در جهان فوت می‌کند ، که رعایت بهداشت باروری ۷۶ درصد این مرگ و میرها را کاهش می‌دهد و به برابری جنسیتی و تقویت بهداشت باروری زنان کمک می‌کند.
به گزارش ایسنا، وی با اشاره به موفقیت‌های ایران در برنامه‌ریزی‌های خانواده و حفظ نرخ پایین باروری و تاثیر بر ساختار جمعیت ایران بیان کرد: بر این اساس نسبت جمعیت زیر ۱۵ سال کاهش یافته در حالی که نسبت جمعیت واقع در سن کار (۱۵ تا ۶۰ سال) افزایش یافته است که این تعداد ۶۵ درصد جمعیت را تشکیل می‌دهد که ۳۶ درصد افراد دیگر را تحت حمایت خود دارند.
عبدالاحد سرمایه‌گذاری در ایجاد شغل و بهداشت را موجب افزایش درآمد سرانه ملی و در نهایت رشد اقتصادی دانست و تصریح کرد: از سوی دیگر سرمایه‌گذاری در آموزش زنان دارای اهمیت فراوانی است، به گونه‌ای که دو سوم بزرگسالان بی‌سواد جهان را زنان تشکیل می‌دهند، از این رو موفقیت در مقطع متوسطه، شرایط و مهارت زنان را افزایش داده و موجب درآمدزایی، کاهش فقر و کمک به برنامه‌ریزی‌های خانواده می‌کند.
به گفته وی تعداد مرگ و میر نوزادان مادران آموزش دیده یک کودک کمتر از سایر مادران است. لذا ایران از این نظر باید احساس غرور کند.
مدیر گروه آموزشی جمعیت شناسی دانشگاه تهران: باروری در ایران رو به نزول است
همچنین دکتر محمد جلال عباسی، مدیر گروه آموزشی جمعیت شناسی دانشگاه تهران میزان باروری را در ایران در سطح پایینی دانست و با اشاره به سیر نزولی آن گفت: این امر نشان می‌دهد که زنان وقت کمتری برای کودکان خود صرف می‌کنند، همچنین این کاهش به فقرزدایی نیز کمک خواهد کرد.
وی با اشاره به افزایش سن تولد اولین فرزند بیان کرد: اگر در گذشته ۵۰ درصد تولدها در سن ۱۶ و ۱۷ سالگی رخ می‌داد، در حال حاضر این سن به ۲۰ تا ۲۵ رسیده است که حاکی از کاهش سن آخرین تولد نیز می‌باشد، بدین معنی که «زندگی تولد» از ۱۸ سال به ۵/۷ سال کاهش یافته است.
استاد دانشگاه تهران: سهم زنان در بیکاری تمام سطوح تحصیلی ۲ برابر مردان است
به گزارش ایسنا، دکتر ژاله شادی‌طلب، استاد دانشگاه تهران نیز در این نشست گفت: سهم زنان در بیکاری تمام سطوح تحصیلی ۲ برابرمردان و در اختلالات روانی ۲ برابربیش از مردان است.
وی با بیان این که طبق قانون «عدالت اجتماعی» برای تمام شهروندان بدون توجه به سن، جنس و قومیت در نظر گرفته شده است، اظهار کرد: یکی از علل نابسامانی‌های امور زنان بی‌توجهی به آنها در برنامه اول توسعه، کم‌توجهی در برنامه دوم، توجه کم در برنامه سوم توسعه بوده است، اما در برنامه چهارم توسعه در این زمینه پیشرفت قابل توجهی داشتیم.
به گفته وی ایران در شرایط کنونی از نظر «توسعه جنسیتی» دارای رتبه ۷۸ در میان ۱۴۰ کشور دنیا است، این در حالیست که کشورهای مسلمان حوزه خلیج‌فارس همانند بحرین، در رتبه ۴۷، ترکیه ۷۰، کویت ۳۹، عمان ۶۰ و عربستان ۶۵ است، لذا این وضعیت چالش‌های جدی را برای توسعه امور زنان ایجاد می‌کند.
وی وضعیت زنان را در مباحث جنسیتی «دوره دوگانگی منزلت» نامید و گفت: طی ۲۵ سال اخیر آموزش دختران و زنان به مراتب بیش از آن چیزی بوده که در ۵۰ سال دوران پهلوی صورت گرفت و نرخ آموزش و بویژه آموزش دختران دارای رشد قابل توجهی بوده است.
به گزارش ایسنا، شادی‌طلب در خصوص مشارکت اقتصادی زنان و سهم آنها از درآمد ملی بیان کرد: در خوش‌بینانه‌ترین حالت زنان، ۱۵ درصد اشتغال رسمی کشور را به خود اختصاص داده‌اند، این در حالیست که به ازای هر ۱۰۰ مرد فعال اقتصادی ۳۹ زن فعال اقتصادی در کشور وجود دارد.
استاد دانشگاه تهران با اشاره به فرصت‌های شغلی زنان بیان کرد: نرخ بیکاری دختران جوان فارغ‌التحصیل از دبیرستان‌ها در روستاهای کشور ۴۶ درصد و این رقم در شهرها ۲۸ درصد است، اما با این حال بیکاری زنان در تمام سطوح تحصیلی ۲ برابر مردان است.
شادی‌طلب دامنه اشتغال مردان را در ۳۷ حوزه و دامنه اشتغال زنان را ۷ الی ۸ حوزه دانست و خاطرنشان کرد: سهم زنان از درآمد ملی حدود ۱۰ درصد است و آنها سالیانه ۳ هزار دلار و مردان ۱۱ هزار دلار درآمد دارند، از سوی دیگر متأسفانه اطلاعاتی در مورد اشتغال زنان در بخش‌های غیررسمی در اختیار نداریم.
وی با اشاره به سهم زنان و مردان از کرسی‌های مجلس اظهارکرد: زنان در حوزه مشارکت سیاسی و به ویژه رای دادن، رأی دهندگان مخلصی هستند، اما در نمایندگی مجلس هفتم نرخ مشارکت آنها تنها ۵/۴ درصد بوده است، از این رو با توجه به وجود دختران تحصیلکرده و مشارکت آنها در رای دادن، انتظار کسب کرسی‌های بیشتری وجود دارد.
شادی‌طلب با اشاره به بحث مدیریت و نقش زنان در تصمیم‌گیری ادامه داد: ۱۲ درصد شاغلین مرد دارای آموزش عالی، در سمت‌های قانونگذاری، مدیریت و مقامات عالی رتبه هستند که این درصد در میان زنان ۶ است که ۹۶ درصد این ۶ درصد مدیریت مؤسسات آموزشی و کمتر از ۶ دهم درصد در پست‌های قانونگذاری و مقامات عالی رتبه قراردارند.
وی با اشاره به بحث خشونت خانگی پیرامون زنان ادامه داد: بر اساس مطالعات صورت گرفته «میانسالی» و «دوران بارداری» پرخشونت‌ترین دوره‌های زندگی زنان است، این در حالیست که ۶۶ درصد زنان تجربه خشونت خانگی را داشته که ۶۴ درصد آنها دارای ازدواج تحمیلی بوده‌اند.
به گزارش ایسنا، استاد دانشگاه تهران تهدید به طلاق و اجبار زن برای درخواست پول از شوهر را از رایج‌ترین انواع خشونت دانست و گفت: تحقیقات نشان می‌دهد که خشونت جنسی و ناموسی در میان مردان شهری و خشونت فیزیکی در میان مردان روستایی بیشتر بوده است.
شادی‌طلب خشونت خانگی را پدیده‌ای جهانی دانست و با اشاره به هزینه‌های ناشی از این پدیده افزود: در امریکا خشونت خانگی هزینه‌ای بالغ بر ۶/۱۲ میلیارد دلار و در انگلیس ۲۳ میلیارد پوند به بخش‌های قضایی، بهداشتی و حتی خصوصی آسیب وارد می‌کند.
وی روند آسیب‌های اجتماعی زنان را روندی هشداردهنده دانست و ادامه داد: اعتیاد زنان طی سال‌های ۷۶ تا ۷۹ از ۴ به ۱۱ درصد رسیده است، این در حالیست که اختلالات روانی در شهرهای ایران برای زنان ۲۶ درصد و برای مردان ۱۵ درصد بوده است، از سوی دیگر «اختلالات حاد روانی» نیز در میان زنان ۴/۱۴ درصد و در میان مردان ۳/۷ درصد بوده است که این امر نشان می‌دهد سهم زنان در اختلالات روانی دو برابر بیش از مردان است.
استاد دانشگاه تهران ۹ درصد خانوارهای ایرانی را «زن‌سرپرست» دانست و گفت: با فرض اجرای «عدالت اجتماعی» باید در هر دهک درآمدی ۹ درصد زن سرپرست وجود داشته باشد، در حالی که در دهک اول درآمدی که فقیرترین فقرا را شامل می‌شود، ۳۷ درصد زنان سرپرست خانوار وجود دارند، بنابراین می‌توان گفت زنان سرپرست خانوار و ۵/۳ میلیون جمعیت تحت پوشش آنها فقیرترین فقرای کشور هستند.
نماینده دفتر جمعیت و تنظیم خانواده وزارت بهداشت:
۷۲ درصد زایمان‌ها در بیمارستان‌های دولتی، ۲۲ درصد در بیمارستان‌های خصوصی و ۱۲ درصد در منزل رخ می‌دهد
۷۰ درصد مرگ‌ها ناشی از کیفیت پایین خدمات است
به گزارش ایسنا، در ادامه دکتر آرش عازمی‌خواه، نماینده دفتر جمعیت و تنظیم خانواده وزارت بهداشت با اشاره به ساختار شبکه‌ای وزارت بهداشت برای ارائه خدمات پس از پیروزی انقلاب اسلامی گفت: این ساختار در مناطق محروم و روستاها توانسته به خوبی پوشش فراگیری ایجاد کند؛ چرا که بخش خصوصی در شهرهای بزرگ و کمتر محروم که سودآوری بیشتری دارد سرمایه‌گذاری می‌کند و در مقابل بخش دولتی نقاط محروم را پوشش می‌دهد.
وی گسترش عادلانه شاخص‌های اولیه سلامت را از مهمترین دستاوردهای وزارت بهداشت دانست و گفت: علیرغم میانگین مناسب این دستاوردها اما شاخص توزیع آن در کشورتبدیل به مشکل شده است، به عنوان مثال با وجود این که میانگین سوادآموزی در کشور بالاست، اما این میانگین در برخی مناطق در سطح پایینی قرار دارد، به عبارت دیگر سطح سلامت در کشور مناسب، اما توزیع آن نیازمند توجه بیشتری است.
وی با اشاره به وجود «خانه‌های بهداشت» در روستاها و «مراکز بهداشتی» در شهرها و تحت پوشش قرار گرفتن آنها توسط بیمارستان‌ها خاطرنشان کرد: با افزایش میانگین سن ازدواج و میانگین سن فرزندآوری ما با کاهش باروری رو به رو هستیم، اما در برخی استان‌ها این دامنه متفاوت است به گونه‌ای که استفاده از وسایل مدرن پیشگیری از بارداری در برخی از استان‌های کشور کمتر از ۵۰ درصد است.
به گزارش ایسنا، عازمی‌خواه کاهش حمایت دولت در اجرای برنامه‌های تنظیم خانواده را یکی از مشکلات موجود دانست و گفت: زمانی که موفقیت ایران در زمینه تنظیم خانواده در جوامع بین‌المللی مطرح شد متأسفانه حمایت دولت از ما کاهش یافت.
وی با اشاره به وجود «قانون دو سوم» تصریح کرد: دو سوم مرگ کودکان زیر یک سال، در یکماه اول زندگی اتفاق می‌افتد و دو سوم مرگ‌های یکماه اول در هفته اول و دوم سوم مرگ‌های هفته اول در ۲۴ ساعت اول رخ می‌دهد که این یک امر الگویی طبیعی است، اما در کشورمان ۶۹ درصد مرگ‌های کمتر از یکسال در کمتر از یک ماهگی رخ می‌دهد ۸۴ درصد مرگ‌ها در هفته اول و ۵۰ درصد در ۲۴ ساعت اول است.
وی با اشاره به این که نظام ارائه خدمات بهداشتی باید توسعه یابد، بیان کرد: موفق به پایان دوران ۹ ماه بارداری می‌شویم، اما نوزدانی را از مادر متولد می‌کنیم که دارای وزن کم و عوارض ناشی از زایمان زودرس هستند، از این رو نیازمند خدماتی از قبیل NICU برای این کودکان هستیم در حالی که این قبیل خدمات هزینه زیادی را در بر خواهد داشت.
به گفته عازمی‌خواه، روند توسعه کشور به گونه‌ای است که ۷۲ درصد زایمان‌ها در بیمارستان‌های دولتی ، ۲۲ درصد در بیمارستان‌های خصوصی و ۱۲ درصد در منزل رخ می‌دهد و ۷۰ درصد مرگ‌ها ناشی از کیفیت پایین خدمات است.
وی با اشاره به تحقیق صورت گرفته بیان کرد: طبق این تحقیق ۱۹ درصد پسران بیان کردند که در بیان مسائل خود با پدران‌شان «خیلی راحت» هستند و ۲۷ درصد خود را «راحت» دانستند، از سوی دیگر ۱۱ درصد بیان کردند که می‌توانند پیرامون مسایل جنسی با پدران خود صحبت کنند، در حالی که ۷۰ درصد به هیچ وجه و ۲۰ درصد خیلی نادر این مسأله را مطرح کرده‌اند.
به گفته وی این تحقیقات نشان می‌دهد حدود ۱۳ درصد نوجوانان سیگاری و ۸۷ درصد آنها سیگاری نیستند.
به گزارش ایسنا، عازمی‌خواه در خصوص دسترسی جوانان به اطلاعات بلوغ و مسایل جنسی گفت: ۲۱ درصد از طریق معلم و ۱۷ درصد از طریق دوستان این اطلاعات را بدست می‌آورند.
به گفته وی،۴۳ درصد نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال که تجربه رابطه جنسی داشته‌اند، می‌دانستند که احتمال وجود باروری در تماس جنسی وجود دارد و ۱۷ درصد نیز می‌دانستند که احتمال دارد در اواسط دوران قاعدگی بارداری ایجاد شود.
عازمی‌خواه با اشاره به وجود بیماری ایدز خاطرنشان کرد: متأسفانه ما در دهه اول با بیان این که مبادا عفت عمومی به خطر افتد منکر وجود این بیماری بودیم، لذا باید سیاست انکار کنار گذاشته شود چرا که رفتار نسل جدید تغییر کرده است.
وی در پایان آموزش جنسی حین ازدواج را آموزش کافی برای زوجین ندانست و تصریح کرد: ما باید با گسترش ابعاد آموزش از سنین پایین و خانواده‌ها شروع به کار کنیم.