زنان ایران از زنان حوزه خلیج فارس هم عقب ترند
خبرگزاری ایسنا:
پژوهشگر مسایل زنان اعلام کرد: ایران در شاخص توسعه جنسیتی در میان ۱۴۰ کشور دنیا در رتبه ۷۸ قرار دارد، این درحالیست که کشورهای حوزه خلیج‌فارس در این شاخص از شرایط مطلوب‌تری برخوردارند.
دکتر ژاله شادی‌طلب افزود: کشور بحرین در زمینه شاخص توسعه جنسیتی در رتبه ۴۷، ترکیه ۷۰، کویت ۳۹، عمان ۶۰ و عربستان ۶۵ قرار دارد، بنابراین مشاهده می‌شود که ایران در مقایسه با همه کشورهای حوزه خلیج‌فارس در این شاخص عقب‌تر است.
وی با بیان این که در قانون اساسی کشور «عدالت اجتماعی» برای تمامی شهروندان بدون در نظر گرفتن سن، جنس و قومیت به صراحت بیان شده است، تصریح کرد: عدالت جنسیتی در زیر چتر عدالت اجتماعی، برای کل جامعه مطرح است و از نگاه جنسیتی برابری فرصت‌ها برای همه افراد فارغ از سن، جنس و قومیت به معنای عدالت جنسیتی است.
وی با اشاره به پررنگ شدن نقش مادری و همسری زنان، تصریح کرد: علی‌رغم اهمیت این موضوع، نقش زنان در فعالیت‌های اقتصادی کمرنگ و با تقسیم شغل‌ها به زنانه و مردانه دامنه انتخاب شغل برای آنها محدود شد.
این پژوهشگر مسایل زنان تصریح کرد: زنان در عرصه مشارکت سیاسی تنها رأی‌دهندگان فعالی بودند که اجازه داشتند رأی دهند و البته اجازه داشتند که انتخاب شوند، ولی کسی نیست که به آنها رأی دهد.
شادی‌طلب یادآور شد: کشور در این دوران از توقف زنان در مدیریت خانه راضی بود، البته آموزش نقطه قوت این دوران را تشکیل می‌داد، چرا که گسترش آموزش ابتدایی در سالهای اول انقلاب بتدریج دختران را به آموزش عالی سوق داد.
به گفته وی هرچند که دختران با آموزش عالی شانس اشتغال بیشتری پیدا می‌کنند، اما بیکاری دختران با تحصیلات عالی و متوسطه در شرایط کنونی جامعه بسیار جدی است، چنانچه نرخ بیکاری دختران با تحصیلات عالی در جامعه شهری ۲۸ درصد و نرخ بیکاری دختران با تحصیلات متوسطه در کل کشور حدود ۵۰ درصد است، البته این آمار تنها مربوط به دخترانی است که اجازه اشتغال دارند.
این جامعه‌شناس خاطرنشان کرد: بررسی نرخ مشارکت زنان در اشتغال کشور طی سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۳۸۰ از ۶/۱۲ به ۹ درصد کاهش و مجددا هم‌اکنون به حدود ۱۴ و در خوشبینانه‌ترین برآورد به ۱۵ درصد رسیده است.
وی افزود: بیشترین افت نرخ مشارکت زنان در اشتغال در سال ۶۵ مربوط به بخش صنعت است، چنانچه در طول سالهای ۵۷ تا ۶۵، هر سال ۲۴ هزار زن از بخش صنعت اخراج شدند، این درحالیست که صنعت بخش پیشرو اقتصاد کشورهاست و خروج نیروی عظیم در رشد اقتصادی کشور و وضعیت کنونی زنان مؤثر بوده است.
وی خاطرنشان کرد: سهم زنان در مدیریت بخش دولتی در ۴۰ سال اخیر بدون تغییر همچنان ۸/۲ درصد است، بنابراین تحصیلات تاثیری برای حضور زنان در تصمیم‌گیری نداشته است.علاوه بر این ،دامنه انتخاب شغل زنان بین ۸ تا ۱۰ محصور مانده است؛ در حالی که دامنه فعالیت مردان ۳۷ است.
وی با بیان این که نابرابری‌ها و بی‌عدالتی‌ها در مورد زنان به فضای عمومی محدود نمی‌شود، گفت: بررسی کم‌وزنی کودکان زیر ۵ سال کشور نشان می‌دهد که در تمام استان‌ها دختران بیش از پسران دچار کم‌وزنی هستند، چنانچه در استان مرکزی ۱۱ درصد پسران و ۱۸ درصد دختران و در سیستان و بلوچستان ۱۸ درصد پسران و ۳۱ درصد دختران شهری و ۹/۳۰ درصد پسران و ۴۷ درصد دختران روستایی از کم‌وزنی رنج می‌برند.
شادی‌طلب خاطرنشان کرد: ۴۰ درصد زایمان‌های استان‌های شرقی کشور به کمک فرد دوره ندیده انجام می‌گیرد، یعنی زنان برای نقشی که برای آنها تعریف شده است نیز از بهداشت و درمان کامل برخوردار نیستند.
وی با اشاره به معضل ازدواج‌های شرعی ثبت نشده در کشور گفت: ازدواج‌های شرعی و ثبت‌نشده در شناسنامه به خصوص در استان‌های مرزی پدیده‌ای است با پیامدهای اجتماعی ناگوار که سلامت اجتماعی کشور را به خطر می‌اندازد و نتیجه آن وجود هزاران کودک بدون شناسنامه استان سیستان و بلوچستان است که از تحصیل محروم مانده‌اند.
این پژوهشگر مسایل زنان در ادامه گفت: حدود ۹ درصد خانوار‌های کشور، زن سرپرست هستند که تراکم معنی‌داری در شرق کشور دارند و ۳۷ درصد آنها جزء فقیرترین فقرا بوده و در دو دهک پایین درآمدی قرار دارند.
شادی‌طلب همچنین با اشاره به نتایج طرح ملی بررسی خشونت خانگی علیه زنان گفت: ۶۶ درصد زنان در خانواده‌های کشور خشونت خانگی را تجربه کرده‌اند.
وی با بیان این که در ۶۴ درصد خانواده‌هایی که زنان خشونت را تجربه می‌کنند، ازدواج تحمیلی بوده است، افزود: فشارهای روحی و روانی علیه زنان در خانواده‌ها ۲۱ درصد، تحقیر ۱۸ درصد، منت گذاشتن مداوم بابت تامین معاش ۱۸ درصد و ممانعت از اشتغال ۱۷ درصد بوده است.
شادی‌طلب خاطرنشان کرد: براساس تحقیقات در چند سال اخیر ۲۵ درصد دختران از جنسیت خود راضی نیستند و ۷/۳۶ درصد دختران دانش‌آموز شهر اصفهان اختلال روانی دارند، همچنین افسردگی زنان در خانواده‌هایی با ساختار قدرت عمودی ۳/۲ برابر سایر زنان است.